2014ല് പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം 80 ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിലായി നൂറോളം വിദേശ സന്ദര്ശനങ്ങള് നടത്തി ഭാരതത്തിന്റെ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങള്ക്ക് പുതിയൊരു യുഗപ്പിറവി നല്കാന് നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് കഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ വിദേശയാത്രകളേയും നിരന്തരം വിമര്ശിക്കുന്ന പ്രതിപക്ഷത്തിന്, ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുമായി ഭാരതം ഒപ്പുവെച്ച ചരിത്രപ്രധാനമായ കരാറുകളിലൂടെയാണ് മോദി കൃത്യമായ മറുപടി നല്കുന്നത്…
പശ്ചിമേഷ്യന് ഊര്ജ്ജ പ്രതിസന്ധി, ‘ഓപ്പറേഷന് സിന്ദൂര്’ സൃഷ്ടിച്ച ഭൗമരാഷ്ട്രീയ ആഘാതങ്ങള്, ആഗോള വ്യാപാര സമവാക്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങള് എന്നിവയ്ക്കിടയില്, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി മെയ് മാസത്തില് നടത്തിയ അഞ്ച് രാഷ്ട്ര സന്ദര്ശനം ഭാരതത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത വിദേശനയത്തെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
യുഎഇ സന്ദര്ശനം: ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷയും വന്കിട നിക്ഷേപങ്ങളും
ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ നിര്ണ്ണായക പാതയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന തടസ്സങ്ങളില് നിന്ന് ഭാരതത്തിന്റെ ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു യു.എ.ഇ സന്ദര്ശനത്തിന്റെ കാതല്.
തന്ത്രപ്രധാന ഇന്ധന സംഭരണം: വിശാഖപട്ടണത്തും ചണ്ഡീഖോളിലുമുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ സ്ട്രാറ്റജിക് പെട്രോളിയം റിസര്വുകളില് 30 ദശലക്ഷം ബാരല് വരെ അസംസ്കൃത എണ്ണ സംഭരിക്കുന്നതിനായി അബുദാബി നാഷണല് ഓയില് കമ്പനി, ഇന്ത്യന് സ്ട്രാറ്റജിക് പെട്രോളിയം റിസര്വ്സ് ലിമിറ്റഡ് എന്നിവര് ഒപ്പുവെച്ച കരാര് പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിലെ ഇന്ധന ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നു.
ആഴത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം: പുതിയ പ്രതിരോധ പങ്കാളിത്തത്തിനും സൈബര് സഹകരണത്തിനും പുറമെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ബാങ്കിങ്, ധനകാര്യം എന്നീ മേഖലകളിലായി 5 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ വന് നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനങ്ങളാണ് ഈ സന്ദര്ശനത്തിലൂടെ ലഭ്യമായത്. അബുദാബി ഇന്വെസ്റ്റ്മെന്റ് അതോറിറ്റി, എമിറേറ്റ്സ് എന്.ബി.ഡി, ഇന്റര്നാഷണല് ഹോള്ഡിങ് കമ്പനി എന്നിവയുമായുള്ള ധാരണകള് ഒരു പ്രമുഖ നിക്ഷേപ പങ്കാളി എന്ന നിലയില് യു.എ.ഇയുടെ സ്ഥാനം കൂടുതല് ദൃഢമാക്കി.
യൂറോപ്യന് പര്യടനം: ഹരിത ഊര്ജ്ജവും പ്രതിരോധ സഹ-നിര്മ്മാണവും
ഭീകരവാദത്തിനെതിരെയുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ ആഗോള നിലപാട് ശക്തമാക്കുക, ഭാരതം-യൂറോപ്യന് യൂണിയന് സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാര് (എഫ്ടിഎ) വേഗത്തിലാക്കുക, ഭാരതത്തിന്റെ 500 ഗിഗാവാട്ട് ശുദ്ധമായ ഊര്ജ്ജ ശേഷി എന്ന ലക്ഷ്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുക എന്നിവയിലായിരുന്നു യൂറോപ്യന് സന്ദര്ശനങ്ങള് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.
സ്വീഡനുമായുള്ള സ്ട്രാറ്റജിക് പാര്ട്ണര്ഷിപ്പ്: സ്വീഡന് സന്ദര്ശനത്തോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം ‘സ്ട്രാറ്റജിക് പാര്ട്ണര്ഷിപ്പ്’ എന്ന തലത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നു. നിര്മിത ബുദ്ധി, നിര്ണ്ണായക ധാതുക്കള്, വ്യാപാരം, സാംസ്കാരിക സഹകരണം എന്നിവയുള്പ്പെടുന്ന പുതിയൊരു റോഡ്മാപ്പിന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും അംഗീകാരം നല്കി. ഭാരതം-ഇ.യു വ്യാപാര കരാറിനെ ‘എല്ലാ കരാറുകളുടെയും മാതാവ്’ എന്ന് യൂറോപ്യന് കമ്മിഷന് പ്രസിഡന്റ് ഉര്സുല വോണ് ഡെര് ലെയ്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് ഈ സന്ദര്ശനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു. വരും വര്ഷങ്ങളില് ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 7.75 ബില്യണ് ഡോളറായി ഉയരുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
പ്രതിരോധ രംഗത്തെ മാറ്റങ്ങള്: സാബ് ഗ്രിപെന്, യുദ്ധവിമാന ചര്ച്ചകള്, കൊക്കുംസ് അന്തര്വാഹിനി സാങ്കേതികവിദ്യകള് എന്നിവയിലൂടെ ഭാരതം-സ്വീഡന് പ്രതിരോധ ബന്ധം കേവലം വാങ്ങലുകള്ക്കപ്പുറം സഹ-നിര്മ്മാണത്തിലേക്കും വ്യവസായ പങ്കാളിത്തത്തിലേക്കും മാറി. എറിക്സണ് വഴിയുള്ള എഐ, 5ജി /6ജി സഹകരണങ്ങളും മേര്സ്കുമായുള്ള തുറമുഖ വികസനവും ഭാരതത്തിന്റെ സാങ്കേതിക ലക്ഷ്യങ്ങള്ക്ക് കരുത്തേകി.
നോര്വേ സന്ദര്ശനത്തിലെ നാഴികക്കല്ല്: ഹരിത ഊര്ജ്ജം, നീല സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, സമുദ്ര സുരക്ഷ, ആര്ട്ടിക് ഗവേഷണം, ബഹിരാകാശ മേഖലകള് എന്നിവയിലേക്ക് സഹകരണം വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഏകദേശം 28 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപങ്ങളോടെ ഭാരതത്തില് നോര്വേയുടെ സാന്നിധ്യം കൂടുതല് ശക്തമായി.
ഭാരതം-നോര്ഡിക് ഉച്ചകോടിയും ഇറ്റലി സന്ദര്ശനവും
നോര്ഡിക് രാജ്യങ്ങളുടെ വന് നിക്ഷേപം: മൂന്നാമത് ഭാരതം-നോര്ഡിക് ഉച്ചകോടിയിലൂടെ ‘ഗ്രീന് ടെക്നോളജി ആന്ഡ് ഇന്നൊവേഷന് സറ്റ്രാറ്റജിക് പാര്ട്ണര്ഷിപ്പ്’ രൂപീകരിച്ചു. ടി.ഇ.പി.എ (വ്യാപാര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാര്) പ്രകാരം നോര്ഡിക് രാജ്യങ്ങള് (ഡെന്മാര്ക്ക്, ഫിന്ലാന്ഡ്, ഐസ്ലാന്ഡ്, നോര്വേ, സ്വീഡന്) ഭാരതത്തില് 100 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം നിര്ദ്ദേശിച്ചു. ഇത് രാജ്യത്ത് ഏകദേശം പത്ത് ലക്ഷം തൊഴിലവസരങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കും. ഈ പങ്കാളിത്തം ഇന്ഡോ-പസഫിക്, ആര്ട്ടിക് മേഖലകളില് അവസരങ്ങള് തുറന്നു നല്കുന്നു.
ഇറ്റലി: പുതിയ വാണിജ്യ സമവാക്യങ്ങള്: ഇറ്റലി സന്ദര്ശനം വ്യാപാരം, പ്രതിരോധം, നിര്ണ്ണായക ധാതുക്കള്, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയിലെ സഹകരണത്തിന്റെ പുതിയ ഘട്ടത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.
2029 ഓടെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 20 ബില്യണ് യൂറോ എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തീരുമാനിച്ചു (നിലവിലിത് 16.77 ബില്യണ് ഡോളറാണ്). കപ്പല് നിര്മ്മാണം, ഊര്ജ്ജം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില് ഇറ്റാലിയന് നിക്ഷേപം വര്ദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
2014 മുതലുള്ള ആഗോള നയതന്ത്ര നേട്ടങ്ങള്: ഒരു പതിറ്റാണ്ടിന്റെ ചിത്രം
തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണവും സമതുലിത നയവും: യു.എസ്, റഷ്യ, യൂറോപ്പ്, ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങള് എന്നിവയുമായുള്ള ബന്ധം ഒരേസമയം സന്തുലിതമാക്കാന് ഭാരതത്തിന് കഴിഞ്ഞു. റഷ്യയുമായുള്ള സുപ്രധാന പങ്കാളിത്തം ശക്തമായി തുടരുന്നതിനൊപ്പം എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം സ്വന്തമാക്കാനും ഭാരതത്തിന് സാധിച്ചു.
ഗള്ഫ് ബന്ധങ്ങളിലെ മാറ്റം: ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വലിയ നിക്ഷേപങ്ങള്, പ്രതിരോധം, തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തം എന്നിവയിലേക്ക് വളര്ന്നു. ഇത് പ്രവാസികളുടെ സുരക്ഷയും സ്വാധീനവും വര്ദ്ധിപ്പിച്ചു.
അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും: ജപ്പാനുമായുള്ള സഹകരണം അതിവേഗ റെയില്പ്പാത, വ്യവസായ ഇടനാഴികള് എന്നിവയിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൗതിക സാഹചര്യം മെച്ചപ്പെടുത്തി. യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ചര്ച്ചകള് ഇപ്പോള് പ്രധാനമായും നിര്മ്മിത ബുദ്ധി, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, സെമികണ്ടക്ടറുകള്, 6 ജി എന്നിവയിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.
ഗ്ലോബല് സൗത്തിന്റെ ശബ്ദം: ജി20, ബ്രിക്സ്, ക്വാഡ് തുടങ്ങിയ ബഹുരാഷ്ട്ര വേദികളില് വികസിത രാജ്യങ്ങള്ക്കും വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്ക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു പാലമായി ഭാരതം മാറി. ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ, ദ്വീപ് സമൂഹങ്ങള് തുടങ്ങിയ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളില് (ഗ്ലോബല് സൗത്ത്) ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഗണ്യമായി വര്ദ്ധിച്ചു.
ആഗോള ഇടനാഴികള്: അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകള് ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയുടെ സുരക്ഷിതത്വവും ‘ഇന്ത്യ-മിഡില് ഈസ്റ്റ്-യൂറോപ്പ് ഇടനാഴി’ പോലുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി പദ്ധതികളും ശക്തമാക്കാന് സഹായിച്ചു.
ഒരു വികസ്വര സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ എന്ന നിലയില് നിന്ന് പ്രമുഖ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ, സാങ്കേതിക, സാമ്പത്തിക ശക്തി എന്ന നിലയിലേക്ക് ഭാരതത്തിന്റെ ആഗോള പ്രതിച്ഛായ മാറിയതിന്റെ നേര്ച്ചിത്രമാണ് കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലെയും പ്രത്യേകിച്ച് ഈ മെയ് മാസത്തിലെയും നയതന്ത്ര ചലനങ്ങള് കാണിക്കുന്നത്.
















