മനുഷ്യനെ വഴിതെറ്റിക്കുന്നത് രാഗദ്വേഷങ്ങളില് നിന്നുണ്ടാകുന്ന വിവേകമില്ലായ്മയാണ്. എന്റേതല്ലാത്തതോ എനിക്കിഷ്ടമില്ലാത്തതോ ആയ ഏതിനെയും നശിപ്പിക്കണം. അതുപോലെ തനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ടതിനെയെല്ലാം വളര്ത്തിക്കൊണ്ടുവരികയും തന്റെതാക്കുകയും വേണം എന്ന മനോഭാവം സാധാരണ കണ്ടുവരുന്നു. ‘സത്യം വദ, ധര്മ്മം ചര’ എന്ന് ഉദ്ബോധിപ്പിച്ച ഭാരതം അധികാരത്തെക്കാളുപരി ധര്മ്മത്തിന് മുന്ഗണന നല്കി.
സര്വ്വചരാചരങ്ങളിലും തന്റെ ആത്മഭാവം കാണുന്നതാണ് ദൈവബോധം അഥവാ ധര്മ്മബോധം. ധര്മ്മം സര്വ്വത്ര വിജയത്തെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മഹാധനമാണെന്നത് മനസ്സിലാക്കി ധര്മ്മമാര്ഗ്ഗത്തില് ചരിക്കണം. കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടുംമുമ്പ് ആശീര്വാദത്തിനും അനുഗ്രഹത്തിനുമായി ഗാന്ധാരിയെ നമസ്കരിച്ച, തന്റെ മകനായ ദുര്യോധനനോട് ആ മാതാവ് മന്ത്രിച്ചത്. ‘യഥോ ധര്മ്മ സ്തതോ ജയഃ’ എന്നാണ് എവിടെ ധര്മ്മമുണ്ടോ അവിടെ വിജയം. തന്റെ പുത്രനായിട്ടുപോലും വിജയം ആശംസിക്കാതെ ആ മാതാവ് ധര്മ്മപക്ഷത്താണ് നിന്നത്. ധര്മ്മം മാത്രമേ വിജയിക്കു എന്ന മൂല്യബോധം കൊണ്ടാണങ്ങനെ ചെയ്തത്. ഭഗവാന് ബുദ്ധന് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം കൊടുത്തതും ധര്മ്മത്തിനാണ്.
ലോകം ഇന്ന് അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന അതിസങ്കീര്ണ്ണമായ പ്രശ്നങ്ങള്ക്കും സംഘര്ഷങ്ങള്ക്കും ഭൗതികമായ പരിഹാരം മാത്രം മതിയാകില്ല. ആയുധങ്ങള്ക്കും സാമ്പത്തിക ഉപരോധത്തിനും മറ്റ് സമ്മര്ദ്ദങ്ങള്ക്കും യുദ്ധങ്ങളെ താല്ക്കാലികമായി തടയാന് സാധിച്ചേക്കും പക്ഷേ ശ്വാശതമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്താന് അവയ്ക്ക് സാധിക്കില്ല. ഇവിടെയാണ് ശങ്കരദര്ശനവും ഭാരതീയ ചിന്താധാരകളും ലോകത്തിന് വഴികാട്ടിയാകുന്നത്.
1. ശ്രീശങ്കരദര്ശനത്തിന്റെ കാതലായ ഏകത്വബോധം പുതിയ ലോകക്രമത്തിന്റെ ആധാരശിലയാകണം.
2. ശങ്കരദര്ശനം നമ്മോടു വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് ആയുധങ്ങള്കൊണ്ട് നേടാനാവാത്ത സമാധാനം ആത്മീയ ഉണര്വ്വിലൂടെയും അദ്വൈതബോധത്തിലൂടെയും മാത്രമെ സാധ്യമാകൂ എന്നാണ്.
3. സംഘര്ഷഭരിതമായ പുതിയ ലോകക്രമത്തില് ഭാരതത്തിന്റെ പങ്ക് ഒരു ധാര്മ്മികശക്തി എന്ന നിലയിലാണ്. സംഘര്ഷങ്ങള്ക്കിടയില് സമാധാനത്തിന്റെ ഭാഷയില് സംസാരിക്കാനും സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിര്ത്തുവാനും സാധിക്കുന്നതരത്തില് ഇടപെടാന് സാധിക്കുന്നത്. ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയപാരമ്പര്യം ഒന്നുകൊണ്ടുമാത്രമാണ്.
സമാധാന വിദ്യാഭ്യാസം
സമാധാനത്തിന്റെ സംസ്കാരം വളര്ത്താന് സഹായിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, സ്കൂള് തലം മുതല് കുട്ടികള്ക്ക് നല്കണം സമാധാനം, സഹിഷ്ണുത, സംഘര്ഷപരിഹാരം, സഹകരണം തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങള് അവരിലെത്തിക്കുവാന് ഉതകുന്ന പാഠ്യപദ്ധതി ഉണ്ടാകണം. അക്രമരഹിതമായി പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുവാനുള്ള ശേഷി കുട്ടികളില് വളര്ത്തിയെടുക്കണം. ഭാരതം മുന്നോട്ടുവച്ച ‘ലോകാഃസമസ്താഃ സുഖിതോ ഭവന്തുഃ’, സമസ്ത ലോകത്തിനും സുഖവും ശാന്തിയും ഉണ്ടാകട്ടെയെന്ന് പ്രാര്ത്ഥിക്കുവാന് സാധിക്കണം.
മാനസികമായി ശാന്തി അനുഭവിക്കുന്ന വ്യക്തികള്ക്ക് മാത്രമേ സാമാധനപരമായ സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കുവാന് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ധ്യാനം, യോഗ തുടങ്ങിയവ വ്യക്തികളില് സഹിഷ്ണുത ഉണ്ടാക്കും. ആഗോളതലത്തില് ഇവ വിദ്യാലയങ്ങളില് പഠനവിഷയമാക്കണം. സംസ്കാരം, മനുഷ്യാവകാശങ്ങള്, സമാധാനം എന്നിവ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സില് തുടങ്ങേണ്ടുന്ന ഒന്നാണ്. ഭാവിതലമുറയെ സമാധാനവാദികളായി വളര്ത്തുക. സ്നേഹത്തിലും സഹകരണത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ലോകവീക്ഷണം കുട്ടികള്ക്ക് പകര്ന്ന് നല്കണം.
സമാധാനത്തെ കേവലം ഒത്തുതീര്പ്പുകളായല്ല. മറിച്ച് ആത്മീയമായ ഏകത്വത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായാണ് ഭാരതീയദര്ശനങ്ങള് കാണുന്നത്. ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്, മതമേതായാലും മനുഷ്യന് നന്നായാല് മതി. ഒരു പീഡയെറുമ്പിനും വരുത്തരുതെന്നുള്ളനുകമ്പയും; അരുളുള്ളവനാണുജീവിയെന്നുരുവിട്ടീടുകീ നവാക്ഷരി’ തുടങ്ങിയ ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ദര്ശനവും സന്ദേശങ്ങളും ആഗോള സമാധാനത്തിനുള്ള മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ്.
ലോകസമാധാനം എന്നത് കേവലം ഒരു സ്വപ്നമല്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ പദ്ധതികളിലൂടെയും സഹകരണത്തിലൂടെയും നേടിയെടുക്കാവുന്ന ഒരു യാഥാര്ത്ഥ്യമാണ്. രാഷ്ട്രനേതാക്കള് തങ്ങളുടെ സങ്കുചിതമായ താല്പര്യങ്ങള് വെടിഞ്ഞ് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ പൊതുവായ നന്മയെ ലക്ഷ്യമാക്കി രാഷ്ട്രസേവനം നടത്തുമ്പോള് മാത്രമെ ശാശ്വതമായ ലോകസമാധാനം സാധ്യമാകുകയുള്ളൂ.
ഭാരതം ഇന്ന് ലോകത്തിന് മുമ്പില് ഒരു വിശ്വഗുരുവായി ഉയര്ന്നുവരുന്നത് ശങ്കരദര്ശനം ലോകത്തിന് പകര്ന്ന് നല്കികൊണ്ടാണ്. ലോകത്തിന്റെ ഏത് ഭാഗത്ത് യുദ്ധമോ ഭീകരവാദമോ പ്രകൃതി ദുരന്തമോ പകര്ച്ചവ്യാധിയോ ഉണ്ടായാലും അത് ബാധിക്കുന്നത് മാനവരാശിയെ മുഴുവനാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവ് കൊണ്ട് ഭാരതം ‘വിശ്വബന്ധു’- എന്ന നിലയില് ലോകരാജ്യങ്ങളുമായി അതിരുകളില്ലാത്ത സാഹോദര്യം നിലനിര്ത്തുന്നു. കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് സാധ്യമായ എല്ലാവിധ സഹായവും വിവിധരാജ്യങ്ങള്ക്ക് നല്കിയത് വസുധൈവ കുടുംബകം എന്ന ദര്ശനത്തിന്റെ സമകാലിക ആവിഷ്കാരമായിരുന്നു.
(അവസാനിച്ചു)
















