നദികള്, കനാലുകള്, കായലുകള് എന്നിവ ഉള്പ്പെടുന്ന ഭാരതത്തിന്റെ ജലപാത ശൃംഖല പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും ചെലവ് കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു ഗതാഗത മാര്ഗ്ഗമാണ്. റോഡ്, റെയില് ഗതാഗതത്തെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കല് മാത്രം ആവശ്യമുള്ള ഇവ, വലിയ അളവിലുള്ള ചരക്കുകള് സുരക്ഷിതമായി നീക്കാന് സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ധനക്ഷമത വര്ദ്ധിപ്പിക്കാനും കാര്ബണ് ബഹിര്ഗമനം കുറയ്ക്കാനും ജലപാതകള്ക്ക് സാധിക്കുന്നു. കൂടാതെ, വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്കും തൊഴിലവസരങ്ങള്ക്കും ഇവ വലിയ പിന്തുണ നല്കുന്നു.
2047ഓടെ ചരക്കുനീക്കത്തില് ഉള്നാടന് ജലപാതകളുടെയും തീരദേശ ഷിപ്പിംഗിന്റെയും വിഹിതം 6 ശതമാനത്തില് നിന്ന് 12 ശതമാനമായി വര്ദ്ധിപ്പിക്കാനാണ് സര്ക്കാര് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഒഡീഷയിലെ ദേശീയ ജലപാത5 വികസിപ്പിക്കാനും വാരണാസി, പട്ന എന്നിവിടങ്ങളില് കപ്പല് അറ്റകുറ്റപ്പണി സൗകര്യങ്ങള് ഒരുക്കാനും പദ്ധതിയുണ്ട്.
ഉള്നാടന് ജലപാതകളെക്കുറിച്ചുള്ള അവലോകനം
ഒരു രാജ്യത്തിനുള്ളിലെ സമുദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലാത്ത ഗതാഗതയോഗ്യമായ ജലപാതകളെയാണ് ഉള്നാടന് ജലപാതകള് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇവയെ പ്രധാനമായും മൂന്നായി തരംതിരിക്കാം:
തുറന്ന നദീജലപാതകള്: സ്വാഭാവിക നദികളിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതം.
കനാലൈസ്ഡ് ജലപാതകള്: ലോക്കുകള്, അണക്കെട്ടുകള് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് നിയന്ത്രിത ജലനിരപ്പ് നിലനിര്ത്തുന്ന നദികള്.
കനാലുകള്: ഗതാഗതത്തിനായി നിര്മ്മിച്ച കൃത്രിമ ജലപാതകള്.
സാധാരണയായി 16 ടണ് ശേഷിയുള്ള 125 ട്രക്കുകള്ക്ക് പകരം 2,000 ടണ് ശേഷിയുള്ള ഒരു കപ്പല് ഉപയോഗിച്ച് ചരക്ക് നീക്കാന് സാധിക്കുമെന്നത് ഈ മേഖലയുടെ കാര്യക്ഷമത വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം
ജലപാതകളുടെ വികസനത്തിന് മൂന്ന് കാര്യങ്ങള് അനിവാര്യമാണ്:
നാവിഗേഷന് ചാനല്: കപ്പലിന് സഞ്ചരിക്കാന് ആവശ്യമായ ആഴവും വീതിയുമുള്ള പാത.
ടെര്മിനലുകള്: ചരക്കുകള് കയറ്റാനും ഇറക്കാനുമുള്ള സൗകര്യം.
നാവിഗേഷന് പിന്തുണ: സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കുന്ന സാങ്കേതിക സഹായങ്ങള്.
‘മാരിടൈം അമൃത് കാല് ദര്ശനം’ പ്രകാരം, 2047ഓടെ ചരക്ക് നീക്കം 500 എംഎംടി ആക്കി ഉയര്ത്താനാണ് ലക്ഷ്യം.
പ്രധാന നിയമങ്ങളും പദ്ധതികളും
ദേശീയ ജലപാത നിയമം 2016: 111 ജലപാതകളെ ദേശീയ ജലപാതകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ജല്വാഹക്കാര്ഗോ പ്രൊമോഷന് സ്കീം 2024: ജലപാതകളിലൂടെയുള്ള ചരക്ക് നീക്കത്തിന് സാമ്പത്തിക പ്രോത്സാഹനം നല്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഗുണം കേരളത്തിലെ ജലപാതകള്ക്കും ലഭ്യമാക്കും.
ഉള്നാടന് ജലയാന നിയമം 2021: സുരക്ഷിതവും സുതാര്യവുമായ ഗതാഗതത്തിന് നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂട് നല്കുന്നു.
ഹരിത നൗക: ഉള്നാടന് ജലയാനങ്ങളെ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമാക്കി മാറ്റുന്നതിനുള്ള മാര്ഗ്ഗനിര്ദ്ദേശങ്ങള്.
നദീ ക്രൂയിസ് വിനോദസഞ്ചാര രൂപരേഖ 2047: വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയെ ഉന്നമിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പദ്ധതികള്.
സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങള്:
മറ്റ് ഗതാഗത മാര്ഗ്ഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ജലപാതകള്ക്ക് ചില സവിശേഷമായ സാമ്പത്തിക ഗുണങ്ങളുണ്ട്:
കുറഞ്ഞ ചെലവ്: ഒരു ടണ് ചരക്ക് ഒരു കിലോമീറ്റര് നീക്കാന് റോഡ് മാര്ഗ്ഗം ഏകദേശം 2.50 രൂപയും റെയില്വേ വഴി 1.36 രൂപയും ചെലവാകുമ്പോള്, ജലപാതയിലൂടെ ഇതിന് വെറും 1.06 രൂപ മാത്രമേ ചെലവാകൂ.
ഇന്ധനക്ഷമത: ഒരു ലിറ്റര് ഇന്ധനം ഉപയോഗിച്ച് റോഡ് മാര്ഗ്ഗം 24 ടണ് കിലോമീറ്ററും റെയില്വേ വഴി 85 ടണ് കിലോമീറ്ററും ചരക്ക് നീക്കുമ്പോള്, ജലപാതയിലൂടെ 105 ടണ് കിലോമീറ്റര് നീക്കാന് സാധിക്കും.
കുറഞ്ഞ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കല്: പുതിയ റോഡുകളോ റെയില്വേ ലൈനുകളോ നിര്മ്മിക്കാന് വലിയ തോതില് ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരുമ്പോള്, ജലപാതകള്ക്ക് നിലവിലുള്ള നദികളും കായലുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നത് കൊണ്ട് ഈ പ്രതിസന്ധി വളരെ കുറവാണ്.
പ്രധാന പദ്ധതികള്
ജല്വാഹക് പദ്ധതി
ഇതൊരു ‘കാര്ഗോ പ്രൊമോഷന്’ പദ്ധതിയാണ്. അതായത്, ചരക്ക് നീക്കം റോഡില് നിന്ന് ജലപാതയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന കപ്പല് ഉടമകള്ക്കും ഓപ്പറേറ്റര്മാര്ക്കും സര്ക്കാര് സാമ്പത്തിക സഹായം നല്കുന്നു. പ്രവര്ത്തനച്ചെലവിന്റെ 35% വരെ ഇത്തരത്തില് തിരികെ ലഭിക്കും. കേരളത്തിലെ ഉള്നാടന് ജലപാതകള്ക്കും ഇതിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അര്ത്ഥ ഗംഗ
ജല് മാര്ഗ് വികാസ് പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടമാണിത്. നദിയെ കേവലം ഗതാഗതത്തിന് മാത്രമല്ല, അതിന് ചുറ്റുമുള്ള ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഉന്നമനത്തിന് കൂടി ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. നദീതീരങ്ങളില് ചന്തകള് (ഹാട്ടുകള്) സ്ഥാപിക്കുക, ജൈവകൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, നദീ വിനോദസഞ്ചാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നിവ ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നു.
3. ഡിജിറ്റല് സംവിധാനങ്ങള് എങ്ങനെ പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു?
ജലഗതാഗതം ആധുനികവല്ക്കരിക്കാന് സഹായിക്കുന്ന ചില സാങ്കേതിക വിദ്യകള് ഇവയാണ്:
RIS (River Information System): റോഡിലെ ട്രാഫിക് സിഗ്നലുകള് പോലെ കപ്പലുകള്ക്ക് സിഗ്നലുകളും ദിശയും നല്കുന്ന സംവിധാനമാണിത്. കപ്പലുകള് തമ്മില് കൂട്ടിയിടിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങള് നല്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
LADIS (Least Available Depth Information System): കപ്പലുകള്ക്ക് സഞ്ചരിക്കാന് നദിയില് എത്ര ആഴം ലഭ്യമാണ് എന്ന വിവരം കപ്പിത്താന്മാര്ക്ക് നല്കുന്നു. വേനല്ക്കാലത്ത് ജലനിരപ്പ് താഴുമ്പോള് കപ്പല് മണല്ത്തിട്ടകളില് തട്ടാതിരിക്കാന് ഇത് അനിവാര്യമാണ്.
PANI Portal: ഇതൊരു ഏകജാലക സംവിധാനമാണ്. ജലപാതയുടെ മാപ്പുകള്, ആഴം, ടെര്മിനലുകളുടെ സ്ഥാനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ വിവരങ്ങളും ഇതില് ലഭ്യമാണ്.
4. പരിസ്ഥിതിയും ‘ഹരിത നൗക’യും
ജലഗതാഗതം പ്രകൃതിക്ക് ദോഷകരമാകാതിരിക്കാന് സര്ക്കാര് കൊണ്ടുവന്ന പദ്ധതിയാണിത്.
ക്ലീന് എനര്ജി: ഡീസലിന് പകരം സി.എന്.ജി, ഇലക്ട്രിക്, ഗ്രീന് ഹൈഡ്രജന് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്ന കപ്പലുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.
മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം: നദികളിലെ ജലം മലിനമാകാതിരിക്കാന് കപ്പലുകളിലെ ഖരദ്രാവക മാലിന്യങ്ങള് സംസ്കരിക്കാന് കര്ശനമായ നിര്ദ്ദേശങ്ങള് ‘ഹരിത നൗക’ മാര്ഗ്ഗനിര്ദ്ദേശങ്ങളില് നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
5. വിനോദസഞ്ചാര സാധ്യതകള്
ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര, കേരളത്തിലെ കായലുകള് എന്നിവിടങ്ങളില് നദീ ക്രൂയിസ് വിനോദസഞ്ചാരം വലിയ വളര്ച്ചയാണ് നേടുന്നത്. വാരണാസി മുതല് അസമിലെ ദിബ്രുഗഡ് വരെയുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈര്ഘ്യമേറിയ നദീയാത്ര (ഗംഗാ വിലാസ്) ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഇത് പ്രാദേശികമായി ഹോട്ടല്, ഗൈഡ്, കരകൗശല വിദ്യകള് എന്നീ മേഖലകളില് പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
