മനുഷ്യദേഹം സ്വീകരിച്ച വ്യക്തിയെയാണ് ദേഹി എന്ന് പറയുന്നത്. ആ ദേഹി ഭഗവദ്ഭാവം പ്രാപിക്കുന്നതിനു മുമ്പെ തന്നെ-(ജീവന് ഏവ-ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള് തന്നെ-എന്ന് ശ്രീശങ്കരാചാര്യര് വിശദീകരിക്കുന്നു). സത്ത്വഗുണം, രജോഗുണം, തമോഗുണം എന്നീ മൂന്നുഗുണങ്ങളെയും അതിക്രമിക്കും. ഈ ഗുണങ്ങളാണ് ഈ ശരീരം ഉണ്ടാവാന് കാരണങ്ങള്. അടുത്ത ജന്മത്തില് ലഭിക്കുന്ന ശരീരം ഉണ്ടാവാനുള്ള കാരണങ്ങള്, ഈ ജന്മത്തിലെ കര്മ്മങ്ങളുടെ സാത്ത്വിക-രാജസ-താമസ ഭാവങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ്- ‘ദേഹസമുദ്ഭവാന്’-എന്ന ഒരു വിശേഷണം ‘ത്രിഗുണാന്’- എന്ന പദത്തിന് കൊടുത്തത്. മുന് ശ്ലോകങ്ങളില് വിവരിച്ച ത്രിഗുണങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും അവയുടെ പ്രവര്ത്തന രീതികളും അത്തരം കര്മ്മങ്ങളുടെ ഫലവും വേണ്ടതുപോലെ ഉള്ക്കൊള്ളാന് കഴിഞ്ഞ മനുഷ്യന്, സത്ത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ മുഴുവന് പ്രഭാവത്തിനെയും അതിക്രമിച്ച്, അപ്പുറത്ത്-ഭൗതിക പ്രകകൃതിയുടെ സൃഷ്ടികളായ ഈ ലോകത്തിന്റെ അപ്പുറത്ത്-എത്തിച്ചേരാന് കഴിയും. മാത്രമല്ല,
ജന്മ-മൃത്യു-ജരാ-ദുഖൈഃ വിമുക്തഃ (14-20)
ആ മനുഷ്യന് അടുത്ത ജന്മം സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരില്ല. ഭഗവദ്ഭാവം നേടിയ ജീവാത്മാവിന്, ഗജേന്ദ്രനു ലഭിച്ചപോലെ, ഭഗവദ് ദേഹത്തിന് തുല്യമായ ദേഹം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ജനനസമയത്തെ ദുഃഖവും അനുഭവിക്കേണ്ടിവരില്ല. മരണസമയത്തെ ദുഃഖവും അനുഭവിക്കേണ്ടിവരില്ല.
വാര്ധക്യസഹജമായ രോഗങ്ങള്കൊണ്ടുണ്ടാവുന്ന ദുഃഖങ്ങളും ഉണ്ടാവില്ല, ലേശം പോലും ഉണ്ടാവില്ല- ”വിശേഷേണ മുക്തഃ വിമുക്ത” എന്ന് വിശദീകരിച്ചു.
എന്താണ് കാരണം? പറയുന്നു.
അമൃതം അശ്നുതേ-ഭഗവദ്ഭാവം പ്രാപിച്ച വ്യക്തി അമൃത് കുടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഉപനിഷത്തുകളില്- ”രസോ വൈസഃ” എന്ന് ഉദ്ഘോഷിക്കപ്പെട്ട-ഭഗവദീയമായ ആനന്ദരസം പാനം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പിന്നെ എന്ത് ജനനം? എന്തു മരണം? എന്ത് ദുഃഖം?
