ആരാണ് ഭഗവാന്‍, അല്ലെങ്കില്‍ എന്താണ് ഭഗവാന്‍? ഭഗവത് ഗീതയില്‍ പറയുന്നു;
‘ഞാന്‍ സര്‍വ്വഭൂതങ്ങളുടെയും അന്തരംഗത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പരമാത്മാവാണ്. സര്‍വ്വചരാചരങ്ങളുടെയും ആദിയും മദ്ധ്യവും അന്തവും ഞാനാണ്.’
‘ആദിത്യന്മാരില്‍ വിഷ്ണുവും, ജ്യോതിസ്സുകളില്‍ സഹസ്രകിരണനായ സൂര്യനും, വായുക്കളില്‍ മരീചിയും, നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ ചന്ദ്രനും ഞാനാണ്.’
‘വേദങ്ങളില്‍ സാമവേദവും, ദേവന്മാരില്‍ ഇന്ദ്രനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്‍ മനസ്സും, ഭൂതങ്ങളില്‍ പ്രാണനും ഞാനാണ്.’
‘രുദ്രന്മാരില്‍ ശങ്കരനും, യക്ഷന്മാരിലും രാക്ഷസന്മാരിലും കുബേരനും, വസുക്കളില്‍ അഗ്‌നിയും, പര്‍വ്വതങ്ങളില്‍ മഹാമേരുവും ഞാനാണ്.’
‘മഹര്‍ഷിമാരില്‍ ഭൃഗുവും, വാക്കുകളില്‍ ഓങ്കാരവും, യജ്ഞങ്ങളില്‍ ജപയജ്ഞവും സ്ഥാവരങ്ങളില്‍ ഹിമാലയവും ഞാനാണ്.’
‘എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും വച്ച് അശ്വത്ഥവും, ദേവാര്‍ഷിമാരില്‍ നാരദനും, ഗന്ധര്‍വന്മാരില്‍ ചിത്രരഥനും, സിദ്ധന്മാരില്‍ കപിലമുനിയും ഞാനാണ്. അശ്വങ്ങളില്‍ അമൃതമഥനത്തില്‍ നിന്നുണ്ടായ ഉച്ചൈശ്രവസ്സും, ഗജേന്ദ്രന്മാരില്‍ ഐരാവതവും, മനുഷ്യരില്‍ രാജാവും ഞാനാണ്.’
‘ദൈത്യന്മാരില്‍ പ്രഹ്ലാദനും, കണക്കെടുക്കുന്നവരില്‍ കാലനും ഞാനാണ്. മൃഗങ്ങളില്‍ സിംഹവും പക്ഷികളില്‍ ഗരുഡനും ഞാന്‍ തന്നെ.’
‘വൃഷ്ണികളില്‍ കൃഷ്ണനും, പാണ്ഡവന്മാരില്‍ അര്‍ജ്ജുനനും, മണികളില്‍ വ്യാസനും, കവികളില്‍ ശുക്രനും ഞാനാണ്.’
‘അര്‍ജ്ജുനാ! സര്‍വഭൂതങ്ങളുടെയും ഉത്പത്തികാരണം ഞാനാണ്. ചരവും അചരവുമായ ഏതും എന്നെക്കൂടാതെ ജീവിക്കുകയില്ല.’
‘അര്‍ജ്ജുനാ! എന്റെ ദിവ്യങ്ങളായ ഐശ്വര്യങ്ങള്‍ക്ക് അവസാനമില്ല. എന്റെ വിഭൂതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിവരണം ഞാന്‍ ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്.’
കര്‍മ്മത്തിലൂടെ, ഭക്തിയിലൂടെ, ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ഭഗവാനുമായി തന്മയീഭാവം വരുത്തുക; അതായത് ഒരു നദി സമുദ്രത്തോട് യോജിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ പിന്നെ അതു സമുദ്രമായിത്തന്നെ മാറുന്നതുപോലെ, ഭക്തിയുടെ പരമകാഷ്ഠ എന്നത് സ്വയം ആ സന്നിധിയില്‍ ലയിച്ചില്ലാതായിത്തീരുന്നതുതന്നെയാണ്. അതുതന്നെയാണ് പരമമായ അദ്വൈതത്വവും ജ്ഞാനവും. ഗീതയിലെ എല്ലാ അദ്ധ്യായത്തിന്റെയും പേര് ‘യോഗം’ എന്നുകാണാം.
പ്രാപഞ്ചികമായ സകലതിനും മൂലകാരണവും, നിലനില്‍പ്പിന് അടിസ്ഥാനവും, നിത്യവും ശാശ്വതമായ ഒരു പരമസത്യവുമായി ‘യോജിക്കുക’ എന്നതുതന്നെയാണ് ഗീതയുടെ പരമമായ ലക്ഷ്യം.
ഒരുവന്റെ പ്രവര്‍ത്തനമണ്ഡലം ഏതായാലും കര്‍മ്മഭക്തിജ്ഞാനമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ അതനുസരിച്ച് അവര്‍ക്കെല്ലാം പരമപുരുഷനായ ഭഗവാനിലേക്ക് യോഗം സാധിക്കും എന്നു അസന്ദിഗ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗീതയിലെ ആദ്യത്തെ ആറദ്ധ്യായങ്ങള്‍ കര്‍മ്മപ്രധാനം, രണ്ടാമത്തെ ആറദ്ധ്യായങ്ങള്‍ ഭക്തിപ്രധാനം, അവസാനത്തെ ആറദ്ധ്യായങ്ങള്‍ ജ്ഞാനപ്രധാനം എന്നു പൊതുവെ തരംതിരിക്കാം.
മാര്‍ഗ്ഗം ഏതുമാവട്ടെ, ലക്ഷ്യം ഭഗവാനുമായുള്ള ലയമാണ്. ഇതിനെ ‘യോഗം’ എന്നുപറയുന്നു. ഒന്നില്‍ കര്‍മ്മത്തിലൂടെ യോജിക്കുക, ഒന്നില്‍ ഭക്തിയിലൂടെ യോജിക്കുക, ഒന്നില്‍ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ യോജിക്കുക.
യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ കര്‍മ്മവും ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും എവിടെ ഈ സകല ഭാവങ്ങളും വിട്ടു സമ്മേളിക്കുന്നുവോ അതുതന്നെ പരിപൂര്‍ണ്ണ യോഗസ്ഥിതി. ‘കര്‍മ്മി’ എന്നൊരാള്‍ ഇല്ലാതാവുന്നത് കര്‍മ്മയോഗം, ‘ഭക്തന്‍’ എന്നൊരാള്‍ ഇല്ലാതാവുന്നത് ഭക്തിയോഗം, ‘ജ്ഞാനി’ എന്നൊരാള്‍ ഇല്ലാതാവുന്നത് ജ്ഞാനയോഗം.
അതായത്, കര്‍മ്മമാവട്ടെ, ഭക്തിയാവട്ടെ, ജ്ഞാനമാര്‍ഗ്ഗമാവട്ടെ, ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തിത്വം അപ്പാടെ ഇല്ലാതായി പരമാത്മവസ്തുവുമായി യോജിച്ചുചേര്‍ന്ന്, പരമാത്മാവ് മാത്രം ശേഷിക്കുന്നതാണ് ഗീതയുടെ പരമമായ ലക്ഷ്യം. ഇതുതന്നെ എല്ലാ അറിവുകളുടെയും അറിവ്; വേദാന്തം.
– സുധാകരന്‍ നെടുമ്പിള്ളില്‍
