പുരാതന ഭാരതത്തില് ജീവിച്ചിരുന്ന നചികേതസ്സ് എന്ന ബ്രാഹ്മണ കുമാരന്റെ കഥ ഒരു അമൃതകുംഭമാണ്. അതിലെ ഒരു തുള്ളി പാനം ചെയ്താല് ഒരുവന് പ്രബുദ്ധനും അനശ്വരനും എന്നെന്നും അനുഗൃഹീതനുമായി ഭവിക്കും. ഈ അമൃതം ആത്മജ്ഞാനം തന്നെയാണ്.
പ്രായംകൊണ്ട് വളരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നുവെങ്കിലും നചികേതസ്സ് ഭാരതത്തിന്റെ അതിമഹത്തായ ആദ്ധ്യാത്മിക പാരമ്പര്യത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. സത്യാന്വേഷണ വിഷയത്തില് മഹോന്നതമായ കഴിവുകളാര്ന്ന ആ ബ്രാഹ്മണ ബാലന് ബ്രഹ്മജ്ഞാന മാര്ഗത്തിലെ ശ്രദ്ധ, വിവേകം, വൈരാഗ്യം എന്നീ അമൂല്യമായ ആദ്ധ്യാത്മിക മേന്മകളുടെ മൂര്ത്തിമദ്ഭാവമായി വിരാജിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധ ഉണരുമ്പോള് അത് ആദ്ധ്യാത്മിക ലോകവുമായി ഒരു നിഗൂഢബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഏത് തരത്തിലുള്ള വ്യക്തിജ്ഞാനത്തിനും ദുര്ഗ്രാഹ്യമാണ് ആത്മാവ്. തന്മൂലം സത്യം ചൈതന്യത്തിന്റെ സഹജമായ നിജാനന്ദത്തില്നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച് ജീവികള് സംസാരത്തിന്റെ തമസ്സിലും വേദനകളിലും ഉഴലേണ്ടിവരുന്നു. എന്നാല് ഇവിടെ പ്രബുദ്ധമായ ശ്രദ്ധയാലും വിവേകംകൊണ്ട് ഉജ്വലവും അതിശയനീയവുമായ ബുദ്ധിശക്തിയാലും ധാര്മിക സത്യത്തിലേക്ക് ചൂഴ്ന്നിറങ്ങുന്ന അന്തര്ദൃഷ്ടിയാലും അനുഗൃഹീതനായ ഒരു കുമാരന് വര്ത്തിക്കുന്നു.
ആ കുമാരന്റെ ആത്മാനുഭൂതിക്കുള്ള തൃഷ്ണയിലും തീവ്രവൈരാഗ്യത്തിലും അഹന്താത്യാഗത്തിലും ധീരമായ ധൈര്യത്തിലും ധര്മബോധത്തിലും സത്യനിഷ്ഠയിലും സര്വോപരി അച്ഛനോടുള്ള നിസ്സീമമായ സ്നേഹവായ്പിലും ആവേശഭരിതരാകാതെ ആര്ക്കും തന്നെ നചികേതസ്സിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ കഥ വായിക്കാന് സാധ്യമല്ല. ഗൃഹസ്ഥാശ്രമികളുടെ ഇടയില് യാഗങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും സര്വസാധാരണമായിരുന്ന പുരാതന വൈദിക കാലത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നചികേതസ്സിന്റെ തിളക്കമാര്ന്ന കഥ നടന്നിട്ടുള്ളത്.
യാഗങ്ങള് നടത്തിയുന്നത് ലോകസമൃദ്ധിയേയും പാരത്രിക സൗഖ്യത്തേയും ലക്ഷ്യമാക്കിയായിരുന്നു.
മനുഷ്യന് പലവിധ മോഹങ്ങള്ക്കും അടിമയാണ്. സമ്പത്ത്, സ്വര്ണം, അധികാരം, സാമൂഹ്യപദവികള് ഇവയെല്ലാം ജീവിതകാലത്ത് ഒരു മനുഷ്യനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങളത്രെ.
