460. സ്മൃതിഃ – സ്മൃതിക്ക് ഓര്മ്മ, ഓര്മ്മിക്കല്, ചിന്ത, ധ്യാനം എന്നിങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ട അര്ത്ഥങ്ങള്. കഴിഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓര്മ്മയും ചെയ്യേണ്ടതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയും ശ്രേഷ്ഠമായതിനെ മനസ്സില് ധ്യാനിച്ചുറപ്പിക്കലും മൂകാംബികാദേവിയുടെ രൂപങ്ങളാണെന്നു വ്യാഖ്യാനിക്കാം.
സമൂഹം പിന്തുടരുന്ന ആചാരമര്യാദകള് സമൂഹഘടകങ്ങളായ വ്യക്തികള് ഓര്ത്തുവയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഓര്ത്തുവയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യത്തിനായി മനു, യജ്ഞവല്ക്യന് തുടങ്ങിയ ആചാര്യന്മാര് ഇവയെ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മനുസ്മൃതി, യജ്ഞവല്കൃസ്മൃതി തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണം. ”സൂര്യതേ ധര്മോ അനേന ഇതി സ്മൃതി”(ധര്മ്മം ഇതിനാല് സ്മൃതിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാല് സ്മൃതി) എന്നു സ്മൃതിയെ നിര്വചിക്കാം. ധര്മ്മാനുസൃതമായരീതിയില് സമൂഹ വ്യാപാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്മൃതികള് ദേവീരൂപമാണ്.
461. മേധാഃ – ”ധീ ധാരണാവതീ മേധാ” (ഉള്ക്കൊള്ളാനും ഓര്ത്തുവയ്ക്കാനും കഴിവുള്ള ബുദ്ധിയാണു മേധ). ”മേധാ മതൗ ധീയതേ ഇതി” (ബുദ്ധിയില് വയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല് മേധ) എന്നു യാസ്ക്യാചാര്യര് മേധയെ നിര്വചിക്കുന്നു. കാര്യവും അകാര്യവും വേര്തിരിച്ചു ഓര്ത്തുവയ്ക്കുന്ന ബുദ്ധി വ്യാപാരമായി മനുഷ്യരില് വ്യാപരിക്കുന്ന മേധ മൂകാംബികാദേവിയുടെ ഒരു രൂപമാണ്.
ദക്ഷപ്രജാപതിയുടെ പുത്രിയും ധര്മ്മന്റെ പത്നിയുമായ ഒരു ദേവിയാണു മേധ. ആ മേധാദേവിയാണു മനുഷ്യരില് മേധയായി വര്ത്തിക്കുന്നത് എന്നും അഭിപ്രായം.
462. ലജ്ജാഃ – ലജ്ജു ദേവിയുടെ ഒരു രൂപമാണ്. സമൂഹ ജീവിതത്തെ സുന്ദരമാക്കിത്തീര്ക്കുന്നതാണ് ലജ്ജാദേവിയുടെ പ്രവര്ത്തനം. മനുഷ്യര് ചിലപ്പോള് വികാരങ്ങള്ക്കു വഴങ്ങി ചെയ്യരുതാത്ത കാര്യങ്ങള് ചെയ്തുപോകും. അത് അന്യര് അറിയുമ്പോള് അനുഭവപ്പെടുന്ന ജളതയെ ലജ്ജ എന്നുപറയും. ലജ്ജാദേവി ജാള്യമായി വര്ത്തിച്ച് മനുഷ്യരെ അധര്മ്മത്തില്നിന്നു പിന്മാറുന്നു.
സ്ത്രീക്ക് ഭര്ത്താവിന്റെയോ കാമുകന്റെയോ ദര്ശനം, സ്പര്ശനം, സ്മരണം തുടങ്ങിയവകൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന മുഖദീപ്തി, രോമാഞ്ചം, ഗദ്ഗദം തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങള് അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തെ പല മടങ്ങായി വര്ദ്ധിപ്പിക്കും. സ്ത്രീപുരുഷബന്ധത്തെ ആകര്ഷകമാക്കുന്നത് പ്രപഞ്ചപ്രവര്ത്തനത്തിന് ആവശ്യമായതുകൊണ്ട് ലജ്ജാദേവി സ്ത്രീയില് ആവേശിക്കുന്നതാണ് ലജ്ജ എന്നു കവികള് വിവരിക്കുന്നു.
463. കീര്ത്തിഃ – പ്രശംസ അര്ഹിക്കുന്ന യോഗ്യതകള് ഒരാള്ക്കുണ്ടാകുകയും അതു മറ്റുള്ളവരുടെ ശ്രദ്ധയില്പെടുകയും അവര് അതിനെ പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണു കീര്ത്തി. കീര്ത്തിയായി വര്ത്തിക്കുന്നതു ദേവിയാണ്.
… തുടരും
