ഭാഗവതശ്രോതാക്കളുടെലക്ഷണം
സൂതന് ഭാഗവതശ്രോതാക്കളുടെലക്ഷണം പറയുന്നു.
ശ്രോതാരോഥനിരൂപ്യന്തേശ്രീമദ്വിഷ്ണുകഥാശ്രയാഃ
പ്രവരാഅവരാശ്ചേതി ശ്രോതാരോദ്വിവിധാമതാഃ
പ്രവരാശ്ചാതകോഹംസഃശുകോമീനാദയസ്തഥാ
അവരാവൃകഭൂരുണ്ഡവൃഷോഷ്ട്രാദ്യാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
പ്രവരര് (ശ്രേഷ്ഠര്) എന്നുംഅവരര്(അധമര്) എന്നുംരണ്ടുവിധം ശ്രോതാക്കള്(കേള്വിക്കാര്) ഉണ്ട്. പ്രവരശ്രോതാക്കള് നാലുവിധത്തിലുണ്ട്. ചാതകം(വേഴാമ്പല്), ഹംസം(അരയന്നം), ശുകം(തത്ത), മീനം(മത്സ്യം) എന്നിങ്ങനെയാണു പ്രവരശ്രോതാക്കളുടെവിഭജനം. അവരരായ ശ്രോതാക്കളെവൃകം(ചെന്നായ), ഭൂരുണ്ഡം(പക്ഷി), വൃഷം(കാള), ഉഷ്ട്രം(ഒട്ടകം) എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കാം.
അഖിലോപേക്ഷ്യായസ്തുകൃഷ്ണശാസ്ത്രശ്രുതൗവ്രതീ
സചാതകോയഥാംഭോദമുക്തേപാഥസിചാതകഃ
ഹംസഃസ്യാത്സാരമാദത്തേ യഃ ശ്രോതാവിവിധാച്ഛ്രുതാത്
ദുഗ്ധേനൈക്യംഗതാത്തോയാദ്യദാഹംസോമലം പയഃ
എല്ലാംഉപേക്ഷിച്ച്കൃഷ്ണശാസ്ത്രംകേള്ക്കുന്നതില് മാത്രം നിതാന്ത ജാഗ്രതയോടുകൂടിഇരിക്കുന്നവനാണുചാതക ശ്രോതാവ്.
ചാതകംമഴവെള്ളംമാത്രമേകുടിക്കുകയുള്ളു. അതിനാല്മഴയെമാത്രം പ്രതീക്ഷിച്ച്അതുകഴിയുന്നു. അതേ പോലെഎല്ലാംഉപേക്ഷിച്ച്കൃഷ്ണനിലുംകൃഷ്ണകഥകളിലും മാത്രം ഭക്തിയോടുകൂടിയ ശ്രോതാക്കള്ചാതകഗണത്തില്പ്പെടുന്നു. പാലുംവെള്ളവുംചേര്ന്ന മിശ്രിതത്തില് നിന്ന് പാലു മാത്രംസ്വീകരിക്കുന്നതിനു ഹംസത്തിനു കഴിയും. അതു പോലെ ശ്രവിക്കുന്നവയില് നിന്നുംസാരമായുള്ളതു മാത്രംസ്വീകരിക്കുന്ന ശ്രോതാക്കള്ഹംസഗണത്തില് പെടുന്നു.
ശുകഃസുഷ്ഠുമിതംവ്യക്തിവ്യാസംശ്രോത്രൂംശ്ചഹര്ഷയന്
സുപാഠിതഃശുകോയദ്വച്ഛിക്ഷകം പാര്ശ്വഗാനപി
ശബ്ദം നാനിമിഷോജാതുകരോത്യാസ്വാദയന്നസം
ശ്രോതാസ്നിഗ്ദ്ധോ ഭവേന്മീനോ മീനഃ ക്ഷീരനിധൗ യഥാ
നന്നായി ശ്രവിക്കുകയും ശ്രവിച്ചത്മറ്റുള്ളവര്ക്കായി
പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയുംചെയ്യുന്നവരാണുശുകഗണത്തില്പ്പെട്ട ശ്രോതാക്കള്. അവര് ശ്രോതാക്കളെസന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു(വ്യാസനില് നിന്നും ശ്രവിച്ച ഭാഗവതംശുകബ്രഹ്മര്ഷി പരീക്ഷിത്തിനു പറഞ്ഞുകൊടുത്തതു പോലെ). വരുന്ന ശബ്ദങ്ങളെയെല്ലാംകൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കുകയും നിര്ന്നിമേഷരായി(മിഴിചിമ്മാതെ)ആസ്വദിക്കുകയുംചെയ്യുന്നവരാണു പാലാഴിയിലെമീനുകളേപ്പോലെയുള്ളമീനഗണത്തില്പ്പെട്ട ശ്രോതാക്കള്
(തുടരും)
