ദുഃഖംകൂടാതെ സുഖമോ, തിന്മകൂടാതെ നന്മയോ ഒരു കാലത്തും ഉണ്ടാവാന് വയ്യ; കാരണം, ജീവിതംതന്നെ, സാമ്യാവസ്ഥാഭംഗമാണ്. നമുക്കുവേണ്ടതു സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്, അല്ലാതെ ജീവിതമല്ല, സുഖമല്ല; നന്മയുമല്ല. സൃഷ്ടി അനന്തമാണ്. അതിന് ആദിയുമറുതിയുമില്ല; കരകാണാത്തൊരു പൊയ്കയിലെ അവിരതചഞ്ചലമായ ചെറുതിര. ഇനിയും അളക്കാന് കഴിയാത്ത ആഴങ്ങളുണ്ട്; തുല്യത വീണ്ടെടുത്ത ഇടങ്ങളുമുണ്ട്; പക്ഷേ അലകള് സദാ തെറുത്തു കേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സമത്വം തിരിച്ചു കിട്ടാനുള്ള പ്രയത്നം അവിരാമമാണ്. ഒരേ വസ്തുതയുടെ ഇരുപേരുകള് മാത്രമാണ്, ജീവിതവും മരണവും; ഒരേ നാണയത്തിന്റെ ഇരുപുറങ്ങള്. രണ്ടും മായ; ഒരുനിമിഷം ജീവിക്കാനും അടുത്ത നിമിഷം മരിക്കാനുമുള്ള അനീര്വചനീയമായ യത്നം. ഇതിനപ്പുറമാണ് സത്യമായ സ്വഭാവം, ആത്മാവ്. നാം ഈശ്വരനെ അംഗീകരിക്കുന്നെങ്കിലും, വാസ്തവത്തില് അത് ആത്മാവുമാത്രമാണ്; അതില്നിന്നു നാം നമ്മെ മാറ്റിനിര്ത്തി, അതിനെ നമ്മില്നിന്നു ബാഹ്യമായിക്കരുതി, ആരാധിക്കുന്നു. എന്നാല് സദാകാലവും അതു നമ്മുടെ ആത്മതത്ത്വമത്രേ, ഏകവും സത്യവുമായ ഈശ്വരന്.
















