ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പ സഹസ്രനാമസ്‌തോത്രം

നിധീശഃ ത്ര്യംബകസഖഃ ഏകപിംഗോ ധനേശ്വരഃ

ദേവേശോ ജഗദാധാരഃ ആദിദേവോ പരാത്പരഃ

847. നിധീശഃ – നിധീശന്‍. നിധികള്‍ക്കു നാഥനായവന്‍. ശേഖരിക്കപ്പെട്ട സമ്പത്താണു നിധി. ലോകത്തുള്ള എല്ലാ സമ്പത്തും ഒന്‍പതു നിധികളായി കുബേരന്‍ സൂക്ഷിക്കുന്നതായി സങ്കല്‍പം. ആ നിധികളില്‍നിന്ന് അല്പാംശം കുബേരന്‍ മനുഷ്യര്‍ക്കുകൊടുക്കുന്നതാണു മനുഷ്യരുടെ സമ്പത്ത്. മഹാപദ്മം, പദ്മം, ശംഖം, മകരം, കച്ഛപം, മുകുന്ദം, കുന്ദം, നീലം, ചര്‍ച്ച എന്നിവ നവനിധികള്‍. അവയ്‌ക്കു പതിയായവന്‍.

848. ത്ര്യംബകസഖഃ – ത്ര്യംബകന്റെ സ്‌നേഹിതന്‍. ത്ര്യംബകന്‍ മൂക്കണ്ണനായ ശ്രീപരമേശ്വരന്‍. കുബേരന്‍ ശ്രീപരമേശ്വരന്റെ ആശ്രിതനായ ഭക്തനാണെങ്കിലും സ്‌നേഹിതനോടെന്ന രീതിയിലാണ് കൈലാസപതി കുബേരനോടു പെരുമാറുന്നത്.

849. ഏകപിംഗഃ – ഏകപിംഗന്‍. ഒരു കണ്ണ് പിംഗലവര്‍ണ്ണമായവന്‍. മഞ്ഞയും ചെമപ്പും കലര്‍ന്നനിറമാണു പിംഗം. ശ്രീപരമേശ്വരന്റെ മടിയിലിരുന്ന പാര്‍വതിദേവിയെ താത്പര്യത്തോടെ നോക്കിയപ്പോള്‍ കുബേരന്റെ ഒരു കണ്ണുപൊട്ടിപ്പോയി എന്നും പിന്നീട് ഭഗവാന്‍ ദേവിയെ അനുനയിപ്പിച്ച് മാപ്പു കൊടുപ്പിച്ചപ്പോള്‍ ദേവി കുബേരന്റെ ഒരു കണ്ണിനെ പിംഗവര്‍ണ്ണമാക്കിയെന്നും പുരാണകഥ.

850. ധനേശ്വരഃ – ധനത്തിന് ഈശ്വരന്‍. എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെയും അധിഷ്ഠാനദേവന്‍ കുബേരന്‍. (ഗുരുവായൂരപ്പനെ ധനേശ്വരനായ കുബേരനായി സ്തുതിക്കുന്ന നാമങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞു.

851. ദേവേശഃ – ദേവന്‍മാരുടെ നാഥന്‍. ഗുരുവായൂരപ്പന്‍ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും നാഥനാണ്. എല്ലാ ദേവന്‍മാരുടെയും നാഥനാണെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മറ്റെല്ലാം ഓരോന്നായി പറയേണ്ട ആവശ്യമില്ല.

852. ജഗദാധാരഃ – ജഗത്തിന് ആധാരമായവന്‍. താങ്ങിനിര്‍ത്തുന്ന ശക്തിയോ വസ്തുവോ ആണ് ആധാരം. ജഗത്ത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സങ്കല്‍പം കൊണ്ടുണ്ടായി. ഭഗവാന്റെ സങ്കല്‍പത്തിലാണു ജഗത്തിന്റേ നിലനില്‍പ്പ്. ഭഗവാനല്ലാതെ ജഗത്തിന് മറ്റൊരാധാരമില്ല.

853. ആദിദേവഃ – ആദിദേവന്‍. മറ്റെല്ലാ ദേവശക്തികള്‍ക്കും ജന്മം കൊടുത്ത ദേവന്‍. ദേവന്മാര്‍ പ്രകൃതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തികളും കൂടിയാണ്. വെളിച്ചമായും ജലമായും വായുവും സൂര്യചന്ദ്രന്മാരും അഗ്നിയുമായും അതുപോലെയുള്ള അനന്തസംഖ്യം പ്രതിഭാസങ്ങളായും പ്രപഞ്ചത്തെ നിലനിറുത്തുന്ന ദേവശക്തികള്‍ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിഭൂതികളുടെ അല്പാംശങ്ങള്‍ മാത്രമാണ്.

854. പരാത്പരഃ – സര്‍വ്വശ്രേഷ്ഠന്‍. ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണു പരന്‍. ഈശ്വരനെന്നോ പരമാത്മാവെന്നോ ബ്രഹ്മമെന്നോ പരശബ്ദത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കാം. അതിനും പരനായവന്‍, പരബ്രഹ്മചൈതന്യം, രൂപം, നാമം, ഉത്പത്തി, നാശം, ദേശം, കാലം എന്നിവയ്‌ക്ക് അതീതനും സര്‍വകാരണവും സര്‍വാധാരവുമായി വിരാജിക്കുന്നതിനാല്‍ ഗുരുവായൂരപ്പനു പരാത്പരന്‍ എന്നു നാമം. ഈ സ്‌തോത്രത്തില്‍ ആവര്‍ത്തിച്ചുവരുന്ന ഗുരുവായൂരപ്പന്‍ എന്ന പദത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനവുമാണ് ഈ നാം.

(തുടരും)