വേദജ്ഞാനവും ലോകജ്ഞാനവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ്. ഋഷിമാര് പറഞ്ഞു, ”യദ് വേദേ തല്ലോകേ, യല്ലോകേ തദ്വേദേ” ലോകത്തുള്ളത് വേദത്തിലുണ്ട്, വേദത്തിലുള്ളത് ലോകത്തുണ്ട്. ഒരേ സൃഷ്ടികര്ത്താവിന്റെ കൃതികള് എങ്ങനെയാണ് വിരുദ്ധമാകുക, വേദം ഋതമാണ്. ലോകം സത്യമാണ്. പക്ഷേ ഇവയുടെ വിജ്ഞാനം തപസ്സുകൂടാതെ ലഭിക്കില്ല. തപസ്വികള്ക്കാണ് ജ്ഞാനമുദിക്കുക, ബോധോദയമുണ്ടാകുക. തപോമാര്ഗ്ഗത്തെ വരിക്കലാണ് വ്രതം. ”വ്രതേന ദീക്ഷാമാപ്നോതി, ദീക്ഷയാപ്നോതി ദക്ഷിണാം, ദക്ഷിണാ ശ്രദ്ധയാപ്നോതി, ശ്രദ്ധയാ സത്യമാപ്യതേ” എന്ന് വേദം പറയുന്നു. വ്രതം ദീര്ഘമായ ഈക്ഷണത്തെ ദീര്ഘദൃഷ്ടിയെ നല്കും, ദീര്ഘദൃഷ്ടി ദക്ഷതകൈവരുത്തുന്നു, ദക്ഷത ശ്രദ്ധയെ ആനയിക്കുന്നു. ശ്രദ്ധ സത്യദര്ശനത്തിനിടവരുത്തുന്നു. ”ഋതം ച സത്യം ചാഭീദ്ധാത് തപസോളധ്യജായത” എന്ന വേദവചനം ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്. ഋതവും സത്യവും, അറിവും തെളിവുമുള്ള ദീപ്തമായ തപസ്സിന്റെ ഫലമാണ്.
ദുര്ബലരാണ് കലികാലത്തെ മനുഷ്യര്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഘോരമായ തപസ്സ് മനുഷ്യരെ ഇല്ലാതാക്കും. അഘോരമായ തപസ്സാണ് ഇന്ന് ഏവര്ക്കും രുചികരമായിട്ടുള്ളത്. കലികാലത്തെ മനുഷ്യര്ക്ക് മോക്ഷോപായം വിധിച്ച ഋഷിമാര്, തപസ്സിനെ യമനിയമങ്ങളില് ഉള്പ്പെടുത്തിയപ്പോള് എഴുതിച്ചേര്ത്തു. ”തത്തു ചിത്തപ്രസാദമബാധമാനമാസേവ്യമ്.” മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നതയെ കെടുക്കാതെ വേണം തപസ്സനുഷ്ഠിക്കാന്. സമസ്ത വൈദികഗ്രന്ഥങ്ങളും ഒരേ അഭിപ്രായമാണ് ഇക്കാര്യത്തില് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.
മനുഷ്യന്റെ പൂര്ണതയിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രയാണ് ദേവയാനം. അത് ദൈവികമായ വാഹനമാണ്. അത് മനുഷ്യനെ ക്രമേണ മനുഷ്യപരിണാമത്തില്നിന്ന് ദേവമയമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അങ്ങനെ മാനവന് ദിവ്യമാനവനാകുന്നു. ദിവ്യത ജ്ഞാനമയമാണ്. അതില് ബോധമണ്ഡലം തെളിയുന്നു. ദിവ്യത കൈവരിക്കാനാണ് വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. തപോമാര്ഗത്തെ സ്വീകരിക്കലാണല്ലോ വ്രതം. ഋഷിമാര് മനുഷ്യനുവേണ്ടി ദൈനംദിന ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങള് വിധിച്ചതോടൊപ്പം ചില നൈമിത്തികാചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളും വിധിച്ചു. അവരുടെ വിധിവിധാനത്തെ നമ്മുടെ പിതൃക്കള് നമുക്ക് പകര്ന്നു നല്കി. അതിനെ യഥാശക്തി പാലിക്കാന് നാമെല്ലാവരും പരിശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിലൊന്നാണ് നവരാത്രി.
ഋതു സന്ധിയിലാണ് നവരാത്രി പിറക്കുന്നത്. കാലചക്രത്തിന്റെ പര്വങ്ങളാണ്, മുട്ടുകളാണ് ഋതുക്കള്. നമ്മുടെ കാലചക്രത്തിന് ആറു കലകളുണ്ട്. വസന്തം, ഗ്രീഷ്മം, വര്ഷം, ശരത്, ഹേമന്തം, ശിശിരം എന്നിവ. വര്ഷകാലം കഴിഞ്ഞ്, കറുത്തമേഘങ്ങള് ഒടുങ്ങി ഇല്ലാതാവുന്ന കാലമാണ് ശരത്. വര്ഷ-ശരദ് ഋതുക്കളുടെ സന്ധിയില് നവരാത്രി ആരംഭിക്കുന്നു. ആശ്വിനമാസവും ശരദ് ഋതുവും ഒരേ ദിവസം തന്നെയാണ് പിറക്കുന്നത്. തമോഗുണം ഒടുങ്ങി, രജശക്തി വര്ധിക്കുന്ന ഇക്കാലമാണ് ഐശ്വര്യപ്രാപ്തിക്ക് ഉത്തമം. അശ്വികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ആശ്വിനം. ”ആശു ഇതോ നയതി” എന്നാണ് ആശ്വിനശബ്ദത്തെ നിര്വചിക്കേണ്ടത്. തമസ്സിനാല് ആവൃതമായിരുന്ന ചുറ്റുപാടില്നിന്ന് രജസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്താല് ഐശ്വര്യവും സത്ത്വത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താല് ജ്ഞാനദീപ്തിയും ആര്ജ്ജിക്കാനുള്ള കാലയളവാണ് ഈ ഒമ്പതുദിവസം. പത്താം ദിവസം പൂര്ണവിജയത്തിന്റെ ഉത്സവമാണ്. അതാണ് വിജയദശമി.
ദൈവികമായ മാര്ഗ്ഗത്തില് ഉയര്ന്നുനില്ക്കുന്ന തമസ്സിന്റെ ഒമ്പത് പര്വതങ്ങളുണ്ട്.
യോഗശാസ്ത്രം ഇതിനെ ”നവാന്തരായങ്ങള്” എന്നുവിളിക്കുന്നു. യോഗമാര്ഗത്തിലെ ഒമ്പതു പ്രതിപക്ഷങ്ങളാണിവ. വ്യാധി, സ്ത്യാനം, സംശയം, പ്രമാദം, ആലസ്യം എന്നിവ തമോബഹുലങ്ങളാണ്. ബാക്കിവരുന്ന നാലെണ്ണം രജോബഹുലങ്ങളാണ്. ഇവ ദേവയാനത്തിന്റെ ഒമ്പതു ദുര്ഗ്ഗങ്ങളാണ്. ദുര്ഗമങ്ങളായതിനാല് ദുര്ഗ്ഗങ്ങള് എന്നുവിളിക്കുന്നു. അതില് എത്തിച്ചേര്ന്നാല് മനുഷ്യന് ചുഴിയില്പ്പെട്ടതുപോലെ വട്ടം തിരിയുന്നു, നട്ടം തിരിയുന്നു. ഈ ചുഴിയില് നിന്നു രക്ഷിക്കുന്നവളാണ് ദുര്ഗാ. ദുര്ഗാണി ഗമയതി ഇതി ദുര്ഗ്ഗാ. ദുര്ഗങ്ങളെ ഉല്ലംഘനം ചെയ്യാന് സാധകനെ സഹായിക്കുന്നവളാണ് ദുര്ഗ്ഗാ. തമോഗുണം ആവരണം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോള് രജോഗുണം വിക്ഷേപങ്ങള് ഉണ്ടാക്കുന്നു. ”വിക്ഷേപം” ”ആവരണം” എന്നീ രണ്ടുശക്തികളെക്കുറിച്ച് ഹരിനാമകീര്ത്തനം പറയുന്നത് സ്മരിക്കുന്നുണ്ടാവുമല്ലോ. ഒമ്പത് ദുര്ഗ്ഗങ്ങളെയും ഭേദിക്കുന്നതിന് ദുര്ഗ്ഗയെത്തന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുക എന്നതാണ് എളുപ്പവഴി. നവരാത്രിയും ദുര്ഗ്ഗയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പ്പരബന്ധം ഇതാണ്.
യോഗശാസ്ത്രം കര്മം, കര്ത്താവ്, കരണം എന്നിങ്ങനെ സാധനാ പദ്ധതിയെ ഒരു ത്രിമാനരൂപത്തില് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കര്മാദികളില് വരുന്ന ഗുണവൈപരീത്യം സാധനാപഥത്തെ താളം തെറ്റിക്കാതിരിക്കാന് ഗുണങ്ങളെ നേരായ വഴിയില് പ്രവര്ത്തിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഗുണങ്ങള് സ്വയം പ്രവര്ത്തിച്ചുകൊള്ളും. തടസ്സം നീക്കിയാല് മാത്രം മതി. തടസ്സങ്ങള് നീക്കാനാണ് ഉപായങ്ങള് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്.
