ഷെന്സെന് (ചൈന): റഷ്യയും ഉക്രൈനും തമ്മില് നാല് വര്ഷത്തിലധികമായി തുടരുന്ന യുദ്ധം അവസാനിക്കുമോ ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇക്കണോമിക് കോപ്പറേഷൻ (APEC) ഉച്ചകോടിയിൽ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷീ ജിന്പിങ്ങും റഷ്യന് പ്രസിഡന്റ് പുടിനും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമ്പോള് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് റഷ്യ- ഉക്രൈന് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിര്ദേശം ഉണ്ടാകുമോ എന്നാണ്.
ഉക്രെയ്നിലെ സംഘർഷം വേഗത്തിൽ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതായി പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് ചൈനയിലേക്ക് പുറപ്പെടും മുന്പേ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അതേസമയം, ഉക്രൈനില് നിന്നും ഡോണ്ബാസ് അടക്കം സ്വന്തമാക്കാനും തനിക്ക് അനുകൂലമായ സമാധാന വ്യവസ്ഥകൾ നേടിയെടുക്കാനും തന്റെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാനും ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയെ ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാണ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. “ലോക സമാധാനം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ തന്ത്രപരമായ സ്ഥിരത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും” ഈ മൂന്ന് നേതാക്കളും “ആഴത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ” നടത്തുമെന്ന് ചൈനയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് മാവോ നിംഗ് വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ നേരത്തെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. ഉക്രെയ്നിനുമേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നത് തുടരാൻ ട്രംപിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിന്, ഷീയുടെ പിന്തുണയും പുടിൻ ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയില് ഉപയോഗപ്പെടുത്തും. അതേ സമയം ഉക്രൈനെയും യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളേയും ഒഴിച്ചുനിര്ത്തി ട്രംപ് ചൈനീസ്, റഷ്യന് ഉന്നതനേതാക്കളുമായി ഉക്രൈന് വിഷയം ചര്ച്ച ചെയ്യുന്നതില് ഉക്രെയ്നിലെയും യൂറോപ്പിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഇറാനുമായുള്ള സാഹചര്യം, ഊർജ്ജ സുരക്ഷ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പോലുള്ള സമുദ്ര വ്യാപാര പാതകളുടെ സ്ഥിരത എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളും ചര്ച്ചയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. റഷ്യൻ, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റുമാരുമായി ആണവായുധ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ട്രംപിനെ വിമാനത്തിനടുത്ത് ചെന്ന് സ്വീകരിച്ച് ഷീ ജിന്പിങ്ങ്
ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇക്കണോമിക് കോപ്പറേഷൻ (APEC) ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ബുധനാഴ്ച ചൈനയിലെ ഷെൻഷെനിലെത്തിയപ്പോള് വിമാനത്തിനടുത്ത് ചെന്നാണ് . ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗ് സ്വീകരിച്ചത്. റഷ്യന് പ്രസിഡന്റ് പുടിനെ സ്വീകരിക്കാന് വിമാനത്താവളത്തില് പോകാതിരുന്ന ഷീ ജിന്പിംഗ്, ട്രംപിനെ വിമാനത്തില് നിന്നും നേരിട്ട് സ്വീകരിച്ചത് വലിയ അത്ഭുതമായിരുന്നു. ഫിലിപ്പീൻസിൽ നടന്ന ‘അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സൗത്ത് ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യൻ നേഷൻസ്’ (ASEAN) ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുത്ത ശേഷമാണ് ട്രംപ് ചൈനയിലെത്തിയത്. ലോകനേതാക്കൾ ഒത്തുചേരുന്ന, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ് മൂന്ന് ലോകനേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വേദിയാകുന്ന ഷെന്ഷെന്. വിമാനത്തിന്റെ ഗോവണിക്കരികിൽ വെച്ച് ഇരുനേതാക്കളും കൈകൊടുക്കുകയും പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. പൂക്കളും പതാകകളും വീശിക്കൊണ്ട് നർത്തകരുടെ ഒരു സംഘവും ട്രംപിനെ വരവേറ്റു.
കാനഡയും യൂറോപ്പിലെ നാറ്റോ (NATO) പങ്കാളികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരമ്പരാഗത സഖ്യകക്ഷികളുമായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് അകലുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ പുതിയ കൂടിക്കാഴ്ച. അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിൽ സംഘർഷങ്ങൾ വർധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ്, വാഷിംഗ്ടണിന്റെ പ്രധാന ഭൗമരാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളായ ചൈനയുടെയും റഷ്യയുടെയും നേതാക്കളുമായി ട്രംപ് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നത്.
ചൈനയുടെ വ്യാപാര മിച്ചം (trade surplus) കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ചൈനയെ ദുര്ബലപ്പെടുത്താന് വാഷിംഗ്ടൺ ഉയര്ന്ന ഇറക്കുമതി തീരുവകൾ ഏര്പ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാല് ഇതിനൊന്നും ചൈനയുടെ ആധിപത്യത്തെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. തുടർച്ചയായ രണ്ടാം വർഷവും, ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ ഒരു ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൂടുതൽ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് ചൈന നീങ്ങുന്നത്.
ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളും APEC ഉച്ചകോടിയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കുള്ള സാധ്യതകളും ദേശീയ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുക എന്നത് പല രാജ്യങ്ങൾക്കും മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്. ഭാവിയിലെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ പ്രധാന ചാലകശക്തിയായി AI-യെ കാണുമ്പോഴും, അതിന്റെ അതിവേഗത്തിലുള്ള വികാസം നിയന്ത്രണങ്ങൾ, സുരക്ഷ, ഒപ്പം മനുഷ്യനിയന്ത്രണത്തിന് അതീതമായി AI വളർന്നേക്കാമെന്ന ആശങ്കകൾ എന്നിവയ്ക്കും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സാങ്കേതികവിദ്യയും സെമികണ്ടക്ടർ വ്യാപാരവും വാഷിംഗ്ടണും ബീജിംഗും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി മത്സരിക്കുന്ന AI മോഡലുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് ചൈനയ്ക്ക് അത്യാധുനിക കമ്പ്യൂട്ടർ ചിപ്പുകൾ ലഭിക്കുന്നത് തടയാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം കർശന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന ചോദ്യം ട്രംപ് ഈ സമ്മേളനത്തില് നേരിടേണ്ടിവരും.
ഈ വിഷയത്തിൽ തന്റെ ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് സമ്മതിക്കുന്നു. ഇക്കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് മാധ്യമപ്രവര്ത്തകരുടെ ചോദ്യത്തിന് “ചൈനയുമായി ഞങ്ങൾക്ക് വളരെ നല്ല ബന്ധമാണുള്ളത്, അവരെ അപമാനിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല,” എന്ന തന്ത്രപരമായ മറുപടിയാണ് ട്രംപ് നല്കിയത്.


















