കംബോഡിയയിലെ സിയാം റീപ്പിലുള്ള അങ്കോര് വാട്ട് ക്ഷേത്രം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രം എന്ന നിലയില് മാത്രമല്ല രാമായണ ശില്പങ്ങള്ക്കും പേരുകേട്ടതാണ്. ശിലാഭിത്തികളിലെ കൊത്തുപണികളായാണ് ബൃഹത്തും അതിസൂക്ഷ്മ വിശദാംശങ്ങളുള്ളതുമായ രാമായണരംഗ ചിത്രീകരണമുള്ളത്. ഇതിഹാസതുല്യമായ യുദ്ധരംഗങ്ങളാല് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭിത്തികള് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശ്രീരാമദേവന്, ലക്ഷ്മണന്, ഹനുമാന്, സുഗ്രീവന്റെ വാനരപ്പട, രാക്ഷസരാജാവായ രാവണന് എന്നവരെയെല്ലാം ഇവിടെ കൊത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
പടിഞ്ഞാറന് പുറഭിത്തിയുടെ വടക്കുഭാഗത്തായാണ് ലങ്കായുദ്ധ ശിലാശില്പങ്ങള് ഉള്ളത്. വാനരപ്പടയും രാക്ഷസപ്പടയും തമ്മിലുള്ള അന്തിമവും അതിഘോരവുമായ യുദ്ധ ചിത്രീകരണമാണിത്. സിംഹസമാനവും ഉഗ്രരൂപികളുമായ മൃഗങ്ങള് വലിക്കുന്ന രഥത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്ന രാവണന്റെ കൊത്തുപണി പ്രശസ്തവും വിശദവുമാണ്. ശ്രീരാമസ്വാമിയെ തോളിലേറ്റി ധീരമായി പോരാടുന്ന ഹനുമാന്റെ ശില്പങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടില് സൂര്യവര്മ്മന് രണ്ടാമന് രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് ഈ ശില്പങ്ങള് കൊത്തിയെടുത്തതെന്നാണ് കരുതുന്നത്. ഖെമര് ചിത്ര-ശില്ല്പ കലയുടെ ഉത്തമ നിദര്ശനം കൂടിയാണ് കരിങ്കല്ലില് കൊത്തിയെടുത്ത കവിതപോലുള്ള ഈ ശില്പങ്ങള്. കംബോഡിയന് രാമായണം റീംകെര് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമായ അങ്കോര് വാട്ടിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെതാണ്. എന്നാല് ഇപ്പോള് ക്ഷേത്രം ബുദ്ധമതാനുയായികളുടെ പക്കലാ
ണുള്ളത്.
















