ഹസ്തിനപുരിയുടെ അന്തപുരങ്ങളില് കൗരവപക്ഷത്തെ നൂറു സഹോദരന്മാരുടെ ആരവങ്ങള്ക്കിടയില്, അധികമാരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ വളര്ന്ന ഒരു ബാലനുണ്ടായിരുന്നു. ധൃതരാഷ്ട്രര്ക്ക് ഒരു വൈശ്യ സ്ത്രീയിലുണ്ടായ മകന്യുയുത്സു. ഗാന്ധാരിയുടെ നൂറു പുത്രന്മാര്ക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന അതേ രാജകീയ പരിഗണനകള് യുയുത്സുവിനും ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവന്റെ രക്തത്തില് കലര്ന്ന ‘അന്യത’ എപ്പോഴും അവനെ ഒരു നിഴലായി നിര്ത്തി.
ദുര്യോധനനും ദുശ്ശാനനും ശകുനിയുടെ കുതന്ത്രങ്ങളില് മുഴുകിയപ്പോള്, യുയുത്സുവിന്റെ ഉള്ളില് ധര്മ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളായിരുന്നു. വിദ്വാന്മാരായ ഭീഷ്മരുടെയും ദ്രോണരുടെയും വാക്കുകള് അവന് സാകൂതം കേട്ടു.
പാണ്ഡവര് ഹസ്തിനപുരിയില് എത്തിയ കാലം മുതല് യുയുത്സു അവരെ നിശബ്ദമായി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഭീമനെ വിഷം കൊടുത്തു കൊല്ലാന് നോക്കിയപ്പോഴും, അരക്കില്ലത്തില് വെച്ച് പാണ്ഡവരെ ദഹിപ്പിക്കാന് ശ്രമിച്ചപ്പോഴും യുയുത്സുവിന്റെ ഉള്ളില് നീറ്റലായിരുന്നു.
സഭാമധ്യത്തില് പാഞ്ചാലിയുടെ വസ്ത്രാക്ഷേപം നടന്ന ആ കറുത്ത ദിവസം, യുയുത്സുവിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. കൗരവസഭയിലെ പ്രമുഖരെല്ലാം തലകുനിച്ചിരുന്നപ്പോള്, തന്റെ സഹോദരനായ വികര്ണ്ണനോടൊപ്പം അധര്മ്മത്തിനെതിരെ ശബ്ദമുയര്ത്താന് യുയുത്സു ആഗ്രഹിച്ചു. പക്ഷേ, ഒരു ‘ദാസീപുത്രന്’ എന്ന വിളിപ്പേര് അവന്റെ നാവിനെ പലപ്പോഴും ബന്ധിച്ചു.കാലം കടന്നുപോയി. കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ യുദ്ധഭൂമിയില് പതിനെട്ടു അക്ഷൗഹിണിപ്പടകള് അണിനിരന്നു. ശംഖനാദങ്ങള് മുഴങ്ങി. യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുന്പ് ധര്മ്മപുത്രരായ യുധിഷ്ഠിരന് ഒരു പ്രഖ്യാപനം നടത്തി.
‘ഈ യുദ്ധത്തില് ധര്മ്മത്തിന്റെ പക്ഷത്ത് നില്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഇപ്പോള് ഇങ്ങോട്ട് വരാം. മറുപക്ഷത്തുള്ളവര്ക്ക് വേണമെങ്കില് മനസ്സ് മാറാം.’ആ നിമിഷം കൗരവപ്പടയില് ഒരു ചലനമുണ്ടായി. പതിനായിരക്കണക്കിന് വരുന്ന യോദ്ധാക്കള്ക്കിടയില് നിന്ന് ഒരു രഥം പാണ്ഡവപക്ഷത്തേക്ക് നീങ്ങി. അത് യുയുത്സു ആയിരുന്നു.
യുദ്ധത്തിന്റെ ഓരോ ദിവസവും യുയുത്സുവിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നരകതുല്യമായിരുന്നു. ഭീമന്റെ ഗദയേറ്റ് ഓരോ സഹോദരനും വീഴുമ്പോള് ആ വാര്ത്ത യുയുത്സുവിനെ തളര്ത്തി. അവര് അധര്മ്മത്തിന്റെ പക്ഷത്തായിരിക്കാം, പക്ഷേ അവര് അവന്റെ കൂടെ കളിച്ചു വളര്ന്നവരായിരുന്നു. ഒരേ അച്ഛന്റെ മക്കളായിരുന്നു. കൗരവര് ഓരോരുത്തരും വീഴുമ്പോഴും യുയുത്സുവിന്റെ ഉള്ളിലെ ഒരു ഭാഗം കൂടി മരിക്കുകയായിരുന്നു.
ദുര്യോധനന് വീണ വാര്ത്ത കേട്ടപ്പോള് യുയുത്സു വിതുമ്പിപ്പോയി. ഒരുപക്ഷേ, ആ കൊട്ടാരത്തില് ദുര്യോധനന്റെ പതനത്തില് കൂടുതല് വേദനിച്ചത് യുയുത്സു ആയിരിക്കും. കാരണം, അധികാരത്തിന് പുറമെ അവര്ക്കിടയില് സഹോദരബന്ധത്തിന്റെ നൂലുകള് ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോള് ഹസ്തിനപുരി ഒരു ശ്മശാനമായി മാറിയിരുന്നു. ഗാന്ധാരിയുടെ നിലവിളികള്ക്കിടയില് യുയുത്സു ഏകനായി നിന്നു. പാണ്ഡവര്ക്ക് രാജ്യം ലഭിച്ചു, പക്ഷേ യുയുത്സുവിന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് തന്റെ വലിയ കുടുംബത്തെയായിരുന്നു. എങ്കിലും അവന് തളര്ന്നില്ല. പാണ്ഡവര് രാജ്യംവിട്ടു പോയപ്പോള് യുയുത്സുവിനെയാണ് രാജ്യം ഏല്പ്പിച്ചത്. അത് അവനോടുള്ള വിശ്വാസം കൊണ്ടായിരുന്നു. കൗരവ വംശത്തിലെ അവസാനത്തെ കണ്ണിയായി അവന് ഹസ്തിനപുരിയെ പരിപാലിച്ചു.
ഇന്ന് ചരിത്രം വീരന്മാരെയും വില്ലന്മാരെയും കുറിച്ച് വാചാലമാകുമ്പോള്, അണിയറയില് ധര്മ്മത്തിന്റെ കാവലാളായി നിന്ന യുയുത്സു എന്ന ആത്മസംഘര്ഷങ്ങളുടെ രാജകുമാരന് എന്നും ഒരു വിങ്ങലായി അവശേഷിക്കുന്നു. കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ ആ ശ്മശാനഭൂമിയില് നിന്നും പുതിയൊരു പുലരിയിലേക്ക് ഹസ്തിനപുരിയെ നയിച്ച ധീരനായിരുന്നു അയാള്.
















