ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഗ്രീൻഫീൽഡ് വിമാനത്താവള പദ്ധതി  നവി മുംബൈയിൽ

മുംബൈ : ഇന്ത്യയെ ഒരു ആഗോള വ്യോമയാന കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുക എന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ദൂരദർശിതയുള്ള കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ ഭാഗമായി, ഏകദേശം ₹19,650 കോടി രൂപ ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ച നവി മുംബൈ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന്റെ (NMIA) ഒന്നാം ഘട്ടം പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. മുംബൈ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലെ (MMR) ഗതാഗതവും വ്യോമയാന ശേഷിയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വൻതോതിൽ ഉയർത്തുന്ന ചരിത്രനാഴികക്കല്ലാണ് ഈ പദ്ധതി.

പൊതു–സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്ത മാതൃകയിൽ (PPP) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഗ്രീൻഫീൽഡ് വിമാനത്താവള പദ്ധതിയാണിത്. നിലവിലുള്ള ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജ് അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് (CSMIA) പുറമെ മുംബൈ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലെ രണ്ടാമത്തെ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളമെന്ന നിലയിൽ NMIA പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ, തിരക്ക് കുറയ്‌ക്കുകയും മുംബൈയെ ആഗോള മൾട്ടി–എയർപോർട്ട് സംവിധാനങ്ങളുള്ള നഗരങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

1160 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയിലുള്ളതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമമായ വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതുമായ NMIA, പൂർണ്ണമായി വികസിച്ചാൽ പ്രതിവർഷം 90 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെയും (MPPA) 3.25 ദശലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ ചരക്കുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി ഉണ്ടാകും. ഇതുവഴി മുംബൈയുടെ ആഗോള വ്യോമയാന കേന്ദ്രമായ സ്ഥാനം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും, ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര-വിനിമയ രംഗത്തെ പുരോഗതി വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യും.

ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളും സുസ്ഥിരതയും
NMIAയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിലൊന്ന് ഓട്ടോമേറ്റഡ് പീപ്പിൾ മൂവർ (APM) സംവിധാനമാണ്. നാല് പാസഞ്ചർ ടെർമിനലുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇൻ്റർ-ടെർമിനൽ കണക്റ്റിവിറ്റിക്കായി പ്രത്യേകമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ട്രാൻസിറ്റ് സംവിധാനവും നഗര ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ലാൻഡ്‌സൈഡ് എപിഎമ്മും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതുവഴി യാത്രക്കാരുടെ സമയം ലാഭിക്കാനും വിമാനത്താവളത്തിലെ ട്രാഫിക് നിയന്ത്രണം മെച്ചപ്പെടുത്താനും കഴിയും.

സുസ്ഥിര വികസനമാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന മുഖം. വിമാനത്താവളത്തിൽ സുസ്ഥിര ഏവിയേഷൻ ഇന്ധനത്തിനായി (SAF) പ്രത്യേക സംഭരണ സംവിധാനവും ഏകദേശം 47 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന സൗരോർജ്ജ നിലയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നഗരത്തിലുടനീളം ഇലക്ട്രിക് ബസ് സർവീസുകളും ഇവിയിൽ (EV) അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളും ഉപയോഗത്തിലാകും. വാട്ടർ ടാക്സിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യത്തിലെ ആദ്യ വിമാനത്താവളവുമായിട്ടാണ് NMIA രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഇതുവഴി സുസ്ഥിരതയും ഗതാഗത കാര്യക്ഷമതയും സമന്വയിപ്പിച്ച ഒരു ഭാവി വിമാനത്താവള മാതൃക സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

മുംബൈ മെട്രോ ലൈൻ–3: നഗര ഗതാഗതത്തിന് പുതിയ ശ്വാസം
ഏകദേശം ₹12,200 കോടി ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ച മുംബൈ മെട്രോ ലൈൻ–3 (അക്വാ ലൈൻ) യിലെ ആചാര്യ ആത്രേ ചൗക്ക് മുതൽ കഫ് പരേഡ് വരെയുള്ള രണ്ടാം ഘട്ടവും പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഇതോടെ, മൊത്തം ₹37,270 കോടിയിലധികം ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ച മുംബൈ മെട്രോ ലൈൻ–3 പൂർണ്ണമായും രാജ്യത്തിന് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

മുംബൈയിലെ ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണമായും ഭൂഗർഭ മെട്രോ ലൈൻ എന്ന നിലയിൽ, 33.5 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ പാത കഫ് പരേഡ് മുതൽ ആരേ ജെവിഎൽആർ വരെയാണ് വ്യാപിക്കുന്നത്. 27 സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പദ്ധതി ദിനംപ്രതി 13 ലക്ഷം യാത്രക്കാർക്ക് സേവനം നൽകും.

പദ്ധതിയുടെ അവസാന ഘട്ടമായ 2B, ബോംബെ ഹൈക്കോടതി, മന്ത്രാലയം, റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (RBI), ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച് (BSE), നരിമാൻ പോയിന്റ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന ഭരണ–സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഗതാഗത കണക്റ്റിവിറ്റി നൽകുന്നു. കൂടാതെ, ഫോർട്ട്, കാലാ ഘോഡ, മറൈൻ ഡ്രൈവ് തുടങ്ങിയ സൗത്ത് മുംബൈയിലെ പൈതൃക-സാംസ്കാരിക ജില്ലകളിലേക്കുള്ള യാത്രയും കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കുന്നു.

മെട്രോ ലൈൻ–3, റെയിൽവേ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, മറ്റ് മെട്രോ പാതകൾ, മോണോറെയിൽ തുടങ്ങിയ ഗതാഗത മാർഗ്ഗങ്ങളുമായി കാര്യക്ഷമമായി സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതുവഴി യാത്രാസൗകര്യവും ഗതാഗത കാര്യക്ഷമതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലുടനീളമുള്ള ഗതാഗത തിരക്ക് കുറയ്‌ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

“മുംബൈ വൺ” ആപ്പ്: സ്മാർട്ട് സിറ്റിയിലേക്കുള്ള ചുവടുവയ്‌പ്പ്
വിവിധ പൊതുഗതാഗത ഓപ്പറേറ്റർമാരെ ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സമഗ്ര മൊബിലിറ്റി ആപ്പായ “മുംബൈ വൺ” പ്രധാനമന്ത്രി പ്രകാശനം ചെയ്തു. മെട്രോ, മോണോറെയിൽ, സബർബൻ റെയിൽവേ, ബസ് ഓപ്പറേറ്റർമാർ (PTO) ഉൾപ്പെടെ 11 പൊതുഗതാഗത ഏജൻസികൾ ഈ സംവിധാനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

“മുംബൈ വൺ” വഴി സംയോജിത മൊബൈൽ ടിക്കറ്റിംഗ് സംവിധാനം, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ, ഒരൊറ്റ ഡൈനാമിക് ടിക്കറ്റ് വഴി മൾട്ടിമോഡൽ യാത്രാ കണക്റ്റിവിറ്റി എന്നിവ സാധ്യമാകും. ക്യൂ നിൽക്കേണ്ടതില്ല, തത്സമയ ട്രാക്കിംഗ്, എത്തിച്ചേരൽ സമയം, സമീപ സ്റ്റേഷനുകൾ, ആകർഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ, SOS സുരക്ഷാ സംവിധാനം എന്നിവയും ആപ്പിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതുവഴി മുംബൈയിലെ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനത്തിൽ സാങ്കേതിക നവീകരണവും യാത്രക്കാരൻകേന്ദ്രിതമായ സേവനങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

STEP പദ്ധതി: തൊഴിൽ സാധ്യതകൾക്ക് പുതിയ ദിശ
മഹാരാഷ്‌ട്രയിലെ നൈപുണ്യ, തൊഴിൽ, സംരംഭകത്വ, നൂതനാശയ വകുപ്പിന്റെ നവീന സംരംഭമായ ഷോർട്ട് ടേം എംപ്ലോയബിലിറ്റി പ്രോഗ്രാമും (STEP) പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. വ്യവസായ ആവശ്യകതകൾക്ക് അനുസൃതമായ നൈപുണ്യ വികസനം ലക്ഷ്യമാക്കി 400 ഗവൺമെന്റ് ഐടിഐകളിലും 150 ടെക്നിക്കൽ ഹൈസ്കൂളുകളിലും ഈ പദ്ധതി നടപ്പാക്കും.

2,500 പുതിയ പരിശീലന ബാച്ചുകൾ STEP വഴി ആരംഭിക്കും, ഇതിൽ സ്ത്രീകൾക്കായി 364 പ്രത്യേക ബാച്ചുകളും, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻറലിജൻസ് (AI), ഇന്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ് (IoT), ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ (EV), സോളാർ, അഡിറ്റീവ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് തുടങ്ങിയ വളർന്നുവരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ 408 ബാച്ചുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സമഗ്ര വികസനത്തിന് അടിത്തറ
നവി മുംബൈ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളവും മുംബൈ മെട്രോ ലൈൻ–3യും ഒരുമിച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് ഗതാഗതം, വ്യോമയാനം, സുസ്ഥിരത, തൊഴിൽ സൃഷ്ടി എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് മുൻനിരയിലെത്തിക്കുന്ന വികസന കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ തെളിവാണ്. വ്യോമയാന മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനമുയർത്തുകയും, നഗര ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളെ ആധുനികവൽക്കരിക്കുകയും, തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ മേഖലയിൽ പുതിയ അവസരങ്ങൾ തുറക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ പദ്ധതികൾ മഹാരാഷ്‌ട്രയെയും രാജ്യത്തെയും സമഗ്ര വളർച്ചയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.