ഒന്ന് 1893-ലേക്ക് പോകുന്നു, സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ തന്റെ പ്രശസ്തമായ ചിക്കാഗോ പ്രസംഗം നടത്തിയ ദിവസം. “അമേരിക്കയിലെ സഹോദരിമാരും സഹോദരന്മാരും…” എന്ന വാക്കുകളോടെ അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകരുടെ ഹൃദയം കീഴടക്കി. ഭാരതത്തിന്റെ കാലാതീതമായ ആത്മീയ പൈതൃകവും സാർവത്രിക സാഹോദര്യത്തിന്റെ ആശയവും അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തി.
രണ്ടാമത്തേത്, 9/11 ഭീകരാക്രമണങ്ങളുടെ ഭീതിജനകമായ ഓർമ്മയാണ്, ആ ദിനം ഈ ആശയം തന്നെ ഭീകരവാദികളുടെ ആക്രമണത്തിന് വിധേയമായി.
ഇന്ന്, വസുധൈവ കുടുംബകം (ലോകം ഒരു കുടുംബമാണ്) എന്ന തത്വത്താൽ പ്രചോദിതനായി, സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിനും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും ആത്മാവിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജന്മദിനം കൂടിയാണ്. രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക് സംഘവുമായി (RSS) ബന്ധപ്പെട്ട ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക്, അവർ ആദരവോടെ പരം പൂജ്യ സർസംഘചാലക് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഞാൻ പറയുന്നത് മോഹൻ ഭാഗവതിനെക്കുറിച്ചാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ 75-ാം ജന്മദിനം RSS-ന്റെ ശതാബ്ദി വർഷവുമായി യാദൃശ്ചികമായി ഒത്തുവരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന് എന്റെ ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ നേരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘവും ആരോഗ്യകരവുമായ ജീവിതത്തിനായി ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ കുടുംബവുമായി എനിക്ക് വളരെ ആഴമായ ബന്ധമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ, ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിപ്പില്ലാത്ത മധുകർറാവു ഭാഗവതിനൊപ്പം അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം എനിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ജ്യോതിപുഞ്ജ് എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഗുജറാത്തിൽ RSS-നെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. നിയമലോകവുമായുള്ള ബന്ധത്തിനൊപ്പം, അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രനിർമ്മാണത്തിനായി തന്റെ ജീവിതം സമർപ്പിച്ചു. രാഷ്ട്രനിർമ്മാണത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനിവേശം അത്രമാത്രമായിരുന്നു, തന്റെ മകൻ മോഹൻറാവുവിനെ ഭാരതത്തിന്റെ പുനർജനനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തയ്യാറാക്കി. മധുകർറാവു എന്ന സ്പർശമണി (കേവല സ്പർശത്തിലൂടെ ഇരുമ്പിനെയും സ്വർണ്ണമാക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ദിവ്യ വസ്തു) മോഹൻറാവു എന്ന മറ്റൊരു സ്പർശമണിയെ തയ്യാറാക്കി എന്ന് പറയാം.
1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ മോഹൻ ഭാഗവത് ഒരു പ്രചാരകനായി. പ്രചാരകൻ എന്ന വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ, ചിലർ തെറ്റിദ്ധരിച്ചേക്കാം, അത് വെറും പ്രചാരണമോ ആശയ പ്രചരണമോ ചെയ്യുന്ന ഒരാളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന്. എന്നാൽ, പ്രചാരക പാരമ്പര്യം സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കാതലാണ്. രാഷ്ട്രസ്നേഹത്താൽ പ്രചോദിതരായ ആയിരക്കണക്കിന് യുവാക്കൾ, ഇന്ത്യ ഫസ്റ്റ് എന്ന ദൗത്യം സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ തങ്ങളുടെ ജീവിതം സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ RSS-ലെ ആദ്യകാലങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു ഇരുണ്ട കാലഘട്ടവുമായി യോജിച്ചു. അന്നത്തെ കോൺഗ്രസ് സർക്കാർ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച കാലമായിരുന്നു അത്. ജനാധിപത്യ തത്വങ്ങളെ വിലമതിക്കുകയും ഇന്ത്യയുടെ പുരോഗതി ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്ത ഓരോ വ്യക്തിക്കും, അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നത് സ്വാഭാവികമായിരുന്നു. മോഹൻ ഭാഗവതും അസംഖ്യം RSS സ്വയംസേവകരും ഇത് ചെയ്തു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് വിദർഭയിലെ, ഗ്രാമീണവും പിന്നോക്കവുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിപുലമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഇത്, ദരിദ്രരും പിന്നോക്കാവസ്ഥയിലുള്ളവരും നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രാഹ്യത്തെ രൂപപ്പെടുത്തി.
വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, RSS-ൽ അദ്ദേഹം വിവിധ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഓരോ ഉത്തരവാദിത്തവും അദ്ദേഹം അത്യധികം വൈദഗ്ധ്യത്തോടെ നിർവഹിച്ചു. 1990-കളിൽ അഖില ഭാരതീയ ശാരീരിക് പ്രമുഖ് ആയിരുന്ന കാലം പല സ്വയംസേവകരും ഓർമ്മിക്കുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ, ബിഹാറിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ സമയം അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചു. ഈ അനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ആഴപ്പെടുത്തി.
2000-ത്തിൽ അദ്ദേഹം സർകാര്യവാഹ ആയി, ഇവിടെയും, ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങളെപ്പോലും എളുപ്പത്തിലും കൃത്യതയോടും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തന്റെ തനതായ ശൈലി അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്നു. 2009-ൽ, അദ്ദേഹം സർസംഘചാലക് ആയി.
സർസംഘചാലക് ആകുന്നത് ഒരു സംഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിനപ്പുറമാണ്. അസാധാരണ വ്യക്തികൾ, വ്യക്തിപരമായ ത്യാഗം, ലക്ഷ്യത്തിന്റെ വ്യക്തത, മാ ഭാരതി (ഭാരതമാതാവ്) യോടുള്ള അചഞ്ചലമായ പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയിലൂടെ ഈ പദവിയെ നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മോഹൻ ഭാഗവത്, ഈ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിന് പൂർണ്ണ നീതി പുലർത്തുന്നതിനൊപ്പം, നേഷൻ ഫസ്റ്റ് തത്വത്താൽ പ്രചോദിതമായ തന്റെ ശക്തി, ബൗദ്ധിക ആഴം, സഹാനുഭൂതിയുള്ള നേതൃത്വം എന്നിവ ഇതിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ ഹൃദയത്തോട് ചേർന്ന് നിന്ന രണ്ട് ഗുണങ്ങൾ എനിക്ക് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അവ തുടർച്ചയും പൊരുത്തപ്പെടലുമാണ്. വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം സംഘടനയെ നയിച്ചു, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അഭിമാനിക്കുന്ന മുഖ്യ ആശയങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ, അതേസമയം, സമൂഹത്തിന്റെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
യുവാക്കളുമായി അദ്ദേഹത്തിന് സ്വാഭാവികമായ ഒരു ബന്ധമുണ്ട്, കൂടുതൽ യുവാക്കളെ സംഘ് പരിവാറുമായി ഒരുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
വിശാലമായി പറഞ്ഞാൽ, RSS-ന്റെ 100 വർഷത്തെ യാത്രയിൽ മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ കാലം ഏറ്റവും പരിവർത്തനാത്മകമായ കാലഘട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടും. യൂണിഫോമിലെ മാറ്റം മുതൽ ശിക്ഷ വർഗ്ഗ് (പരിശീലന ക്യാമ്പുകൾ) മാറ്റങ്ങൾ വരെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിരവധി പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു.
കോവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വം ഞാൻ പ്രത്യേകം ഓർക്കുന്നു. ആ കാലത്ത്, പരമ്പരാഗത RSS പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുന്നത് വെല്ലുവിളിയായി. അദ്ദേഹം സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വർദ്ധിത ഉപയോഗം നിർദ്ദേശിച്ചു. ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും, സ്ഥാപനപരമായ ചട്ടക്കൂടുകൾ വികസിപ്പിച്ചു.
ആ സമയത്ത്, എല്ലാ സ്വയംസേവകരും, തങ്ങളുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട്, ആവശ്യമുള്ളവരിലേക്ക് എത്താൻ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും നടത്തി. ഞങ്ങൾ പല കഠിനാധ്വാനികളായ സ്വയംസേവകരെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു, എന്നാൽ മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ പ്രചോദനം അവരുടെ ദൃഢനിശ്ചയത്തെ ഒരിക്കലും തളർത്തിയില്ല.
ഈ വർഷം ആദ്യം, നാഗ്പൂരിൽ മാധവ് നേത്ര ചികിത്സാലയ ഉദ്ഘാടനവേളയിൽ, RSS ഒരു അക്ഷയവടം പോലെയാണെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞിരുന്നു, ഒരു ശാശ്വത ആൽമരം, അത് ദേശീയ സംസ്കാരത്തെയും ഞങ്ങളുടെ ദേശത്തിന്റെ കൂട്ടായ ബോധത്തെയും ഊർജ്ജസ്വലമാക്കുന്നു. ഈ അക്ഷയവടത്തിന്റെ വേര് മൂല്യങ്ങളിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങിയതിനാൽ ശക്തമാണ്. ഈ മൂല്യങ്ങളെ പരിപോഷിപ്പിക്കാനും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനും മോഹൻ ഭാഗവത് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സമർപ്പണം പ്രചോദനാത്മകമാണ്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു അഭിനന്ദനീയമായ ഗുണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃദുഭാഷണവും അസാധാരണമായ ശ്രവണശേഷിയുമാണ്. ഈ സ്വഭാവം കൂടുതൽ ആഴമേറിയ വീക്ഷണവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിനും നേതൃത്വത്തിനും സംവേദനക്ഷമതയും അന്തസ്സും നൽകുന്നു.
വിവിധ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ താൽപ്പര്യത്തെക്കുറിച്ചും ഞാൻ എഴുതാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ മുതൽ ബേട്ടി ബചാവോ ബേട്ടി പഠാവോ വരെ, ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ RSS കുടുംബത്തിന് ഊർജ്ജം പകരാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. സാമൂഹിക ക്ഷേമം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി, മോഹൻ ഭാഗവത് പഞ്ച പരിവർത്തന നൽകിയിട്ടുണ്ട്, അതിൽ സാമൂഹിക ഐക്യം, കുടുംബ മൂല്യങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി ബോധം, ദേശീയ സ്വത്വം, പൗരധർമ്മങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പ്രചോദനമാകും.
ഓരോ സ്വയംസേവകനും ശക്തവും സമൃദ്ധവുമായ ഒരു ദേശത്തെ സ്വപ്നം കാണുന്നു. ഇത് സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ വ്യക്തമായ ദർശനവും നിർണായകമായ പ്രവർത്തനവും ആവശ്യമാണ്. ഈ രണ്ട് ഗുണങ്ങളും അദ്ദേഹം ധാരാളമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
മോഹൻ ഭാഗവത് എപ്പോഴും ഏക് ഭാരത് ശ്രേഷ്ഠ ഭാരത്ന്റെ ശക്തനായ വക്താവാണ്, ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യത്തിലും ഞങ്ങളുടെ ഭൂമിയുടെ ഭാഗമായ വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെയും പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ആഘോഷത്തിലും ദൃഢവിശ്വാസിയാണ്. തന്റെ തിരക്കേറിയ ഷെഡ്യൂളിനിടയിലും, സംഗീതവും പാട്ടും പോലുള്ള താൽപ്പര്യങ്ങൾ പിന്തുടരാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും സമയം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം വിവിധ ഇന്ത്യൻ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ വായിക്കാൻ പ്രാഗത്ഭ്യമുള്ളവനാണെന്ന് കുറച്ച് പേർക്ക് മാത്രമേ അറിയൂ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായനയോടുള്ള താൽപ്പര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രസംഗങ്ങളിലും സംവാദങ്ങളിലും കാണാം.
ഇനി ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, RSS-ന് 100 വയസ്സ് തികയും. ഈ വർഷം വിജയദശമി, ഗാന്ധി ജയന്തി, ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി ജയന്തി, RSS ശതാബ്ദി ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവ ഒരേ ദിവസം വരുന്നത് ഒരു സന്തോഷകരമായ യാദൃശ്ചികതയാണ്. RSS-ന് ബന്ധപ്പെട്ട ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഇത് ഒരു ചരിത്രനിമിഷമായിരിക്കും. വസുധൈവ കുടുംബകം എന്ന ആശയത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമാണ് മോഹൻ ഭാഗവത് എന്ന് പറഞ്ഞ് ഞാൻ ഉപസംഹരിക്കുന്നു,
അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് ഉയർന്ന് എല്ലാവരെയും നമ്മുടേതായി കണക്കാക്കുമ്പോൾ, അത് സമൂഹത്തിൽ വിശ്വാസവും സാഹോദര്യവും സമത്വവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. മാ ഭാരതിയുടെ സേവനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ദീർഘവും ആരോഗ്യകരവുമായ ജീവിതം ഞാൻ ആശംസിക്കുന്നു.
