ശ്ലോകം 259
അസ്തഭേദമനപാസ്തലക്ഷണം
നിസ്തരംഗജലരാശിനിശ്ചലം
നിത്യമുക്തമവിഭക്തമൂര്ത്തി യദ് –
ബ്രഹ്മ തത്ത്വമസി ഭാവയാത്മനി
യാതൊരു ഭേദവുമില്ലാത്തതും ഇല്ലായ്മ എന്ന അവസ്ഥ ഒരിക്കലും സംഭവിക്കാത്തതും അലകളടങ്ങിയ ആഴിപോലെ നിശ്ചലവും നിത്യമുക്തവും അവിഭക്തവുമാബബബബയ രൂപത്തോടു കൂടിയതുമായ ബ്രഹ്മത്തെ നീ തന്നെ എന്ന് ഹൃദയത്തില് ഭാവന ചെയ്യണം.
അസ്തഭേദം- ഭേദങ്ങള് മുഴുവന് അസ്തമിച്ചത്. ബ്രഹ്മത്തില് നാനാത്വ പ്രതീതി ഒട്ടുമില്ല എന്നര്ത്ഥം.
എല്ലാം അസ്തമിച്ചാലും ഒരിക്കലും അസ്തമിക്കാതെ ബ്രഹ്മം സ്വമഹിമയില് വിരാജിക്കുന്നു. ഒരിക്കല് പോലും അഭാവം എന്ന അവസ്ഥ ബ്രഹ്മത്തിന് ഇല്ല. മിഥ്യയായ ജീവന് ഭ്രാന്തി ദശയില് ഉണ്ടെന്ന് തോന്നുന്ന വിഷയവികാരവിചാരങ്ങള് ബ്രഹ്മത്തിലുണ്ടാകില്ല. നാം ശരീര മനോബുദ്ധികളെ അതിക്രമിക്കുമ്പോള് വിഷയ വികാരങ്ങളുടെ പ്രതീതി ഉണ്ടാകും.
ആത്മാനുഭൂതിയെ അലകളടങ്ങിയ കടല് പോലെയാണ് ഇവിടെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മനസ്സിലെ ചിന്തകളൊക്കെ കടലിലെ തിരമാലകളെപ്പോലെ നിരന്തരം പൊങ്ങി ഉയര്ന്ന് താഴ്ന്ന് പോകുന്നവയാണ്. പുറമെ കാണുമ്പോള് ആകെ തിരമാലകളുടെ ബഹളമാണെങ്കിലും ഉള്ളിലേക്ക് പോകുന്തോറും അത് കൂടുതല് ശാന്തമാണ്. അതുപോലെ നാം എത്രകണ്ട് അന്തര്മുഖരാകുന്നുവോ അത്രകണ്ട് ശാന്തിയെ അനുഭവിക്കാം. അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയര്ന്ന തലമാണ് താന് തന്നെയാണ് ആ ബ്രഹ്മം എന്ന അനുഭൂതി.
അലമാലകളൊന്നുമില്ലാത്ത ശാന്തമായ സമുദ്രം പോലെ നിശ്ചലമാണ് ബ്രഹ്മം. അത് നിത്യമുക്തവും അവിഭക്തവും അഖണ്ഡ ഏക രസവും ശരീരം മുതലായ ഉപാധികളില്ലാത്തതും പ്രാപഞ്ചിക ദുഃഖങ്ങള് സ്പര്ശിക്കാത്തതുമാണ്. ആ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് നീ എന്ന് ഭാവന ചെയ്യണം.
