ലക്ഷ്മീരഹല്യ ചന്നമ്മാ രുദ്രമാംബാ സുവിക്രമാ
നിവേദിതാ സാരദാ ച പ്രണമ്യാ മാതൃദേവതാ:
ക്ഷേത്രങ്ങളെയെല്ലാം ഉദ്ധരിച്ച് ഭാരതീയ സംസ്ക്കാരങ്ങളെ കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നതില് ബദ്ധശ്രദ്ധയായ ന്യായപരായണയും നീതിജ്ഞയും പ്രജാവത്സലയുമായ റാണി അഹല്യാബായി ഹോല്ക്കര്, മാണാകോജി ഷിന്ഡേ പട്ടേലിന്റെ പുത്രിയും ഇന്ഡോര് രാജാവായ മല്ഹാര് റാവ് ഹോല്ക്കറിന്റെ പുത്രനായ ഖണ്ഡേറാവുവിന്റെ പത്നിയുമായിരുന്നു. റാണിയുടെ ഭര്ത്താവ് ഖണ്ഡേറാവ് കുംഭേരി യുദ്ധത്തില് വധിക്കപ്പെട്ടു. അതിനു ശേഷം പുത്രന് ദാലേറാവുവിന്റെ പേരില് രാജ്യകാര്യങ്ങളെല്ലാം നോക്കി നടത്തിയിരുന്നത് അഹല്യാബായിയാണ്. ദാലേറാവുവും അകാല ചരമം പ്രാപിച്ചപ്പോള് റാണി ഇന്ഡോറിലെ ഭരണാധികാരിയായി. പൂനയില് അക്കാലത്ത് പേഷ്വാ സ്ഥാനം പിടിച്ചടക്കിയിരുന്ന രഘുനാഥറാവ് അഹല്യാബായിയുടെ രാജ്യം കൂടി പിടിച്ചടക്കുവാന് ശ്രമിച്ചു. എന്നാല് അഹല്യാബായിയുടെ കഴിവുറ്റ ഭരണതന്ത്രത്താല് പേഷ്വയുടെ ശ്രമങ്ങള് വിഫലമായി. അവര് 30 വര്ഷത്തോളം രാജ്യം ഭരിച്ചു. റാണി പ്രജകളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഒട്ടേറെ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ചെയ്തു. കാശിവിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, സോമനാഥ്, വിഷ്ണുപദി, പരലി ബൈജ്നാഥ് തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങള് ഉദ്ധരിച്ചു.
(ഹോ. വെ. ശേഷാദ്രിയുടെ ‘ഏകാത്മതാസ്തോത്രം’ വ്യാഖ്യാനത്തില് നിന്ന്)
