പോയകാലങ്ങളില്‍ നമ്മുടെ സംസ്‌കാരം അതിമഹത്തായ ഒന്നായിരുന്നിരിക്കാം. എന്നാല്‍ ചരിത്രപുസ്തകത്താളുകളില്‍ എഴുതിവെച്ചിട്ടുള്ള ആ പഴയ പ്രതാപം ഇന്നത്തെ പ്രതിസന്ധികളില്‍ നമ്മളെ സഹായിക്കാന്‍ പോകുന്നില്ല.
ആരും കടന്നുചെല്ലാത്ത വനാന്തരങ്ങളില്‍ കഴിയുന്ന അപരിഷ്‌കൃതരായ ഗുഹാമനുഷ്യര്‍ക്ക് ആധുനിക ലോകത്തിലെ മനുഷ്യരെപ്പോലെ പരിഷ്‌കൃതരായി ജീവിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കില്‍ പ്രസംഗം കേട്ടതുകൊണ്ടോ ആധുനികപരിഷ്‌കാരത്തെക്കുറിച്ച് സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങള്‍ ശ്രദ്ധാപൂര്‍വം വായിച്ചതുകൊണ്ടോ ഫലമുണ്ടാകാന്‍ പോകുന്നില്ല. അങ്ങനെ, വിപ്ലവകരമായൊരു മാറ്റം അവരുടെ ജീവിതത്തില്‍ ഉണ്ടാവുകയുമില്ല.
പരിഷ്‌കൃത ജീവിതത്തിന്റെ അര്‍ത്ഥമെന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ആ മൂല്യങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊണ്ട് ജീവിക്കാന്‍ അവര്‍ തയ്യാറാവണം. വെറുതെ കാര്യമറിഞ്ഞതുകൊണ്ടു മാത്രം ഫലമില്ല. അറിവിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാന്‍ തുടങ്ങുമ്പോഴേ, ആ അറിവിന്റെ അനുഗ്രഹം പൂര്‍ണമായും അവര്‍ക്ക് അവകാശപ്പെടാനാവൂ.
പരിഷ്‌കൃതമനുഷ്യരായി ജീവിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അവര്‍ ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് അവരുടെ അപരിഷ്‌കൃതമായ ചിന്തകളെയും പ്രവൃത്തികളെയും പാടേ കൈവെടിയുകയാണ്.
