ഹനുമാന്റെ മാതാവ് അജ്ഞനയെന്ന വാനരസ്ത്രീയാണ്. എന്നാല് യഥാര്ത്ഥ പിതാവാര്? അഞ്ജനയുടെ ഭര്ത്താവായ കേസരിയല്ല വായുപുത്രനാണ് ഹനുമാന് എന്നാണ് എല്ലാവരും പറയുന്നത്. പക്ഷേ മാരുതി ശിവബീജമാണ്. ശിവബീജം അജ്ഞനയുടെ ഗര്ഭത്തിലെങ്ങനെയെത്തി എന്നതിന് വ്യത്യസ്ത കഥകളാണുള്ളത്. ശിവപുരാണത്തില് ഹനുമാന് ശിവപുത്രനാണ്. കഥയിങ്ങനെ.
പാലാഴിമഥനം കഴിഞ്ഞ് അസുരന്മാര് അമൃത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയല്ലോ. വിഷ്ണുമോഹിനീരൂപമെടുത്ത് പാതാളത്തില്പോയി അമൃതു വീണ്ടെടുത്ത കഥ നമുക്കെല്ലാമറിയാം. വിഷ്ണുവിന്റെ മോഹിനിരൂപം കാണണമെന്ന് ശിവന് ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു. അപ്പോള് മായ ശിവനെയും ബാധിച്ചു. കാമാരിയായ ശിവന് കാമവികാരം കൊണ്ട് അന്ധനായി മോഹിനിയെ പ്രാപിക്കാന് ചെന്നു. ആ സമയത്ത് ശിവനു ബീജസ്ഖലനമുണ്ടായി. അതു താഴെ വീണാല് മൂന്നുലോകവും വെന്തുപോകും എന്നുഭയന്ന് സപ്തര്ഷികള് വായുവിനോട് അതേറ്റുവാങ്ങാന് പറഞ്ഞു. വായു ഇതു സ്വീകരിച്ച് ഒരു വാനര രാജാവായ കേസരിയുടെ ഭാര്യ അഞ്ജനയുടെ ഗര്ഭത്തില് നിക്ഷേപിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ശിവബീജമായ ഹനുമാന് വായുപുത്രനായത്. ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെ ജനനത്തെപ്പറ്റിയും ഈ കഥ പറയുന്നുണ്ട്.
വാല്മീകി രാമായണത്തില് കഥയ്ക്കു വിത്യാസമുണ്ട്.
ബൃഹസ്പതിയുടെ ദാസിയായിരുന്നു പുഞ്ജികസ്ഥല എന്ന അപ്സരസ്സ്. അവളൊരുദിവസം വെള്ളമെടുക്കാനായി നദിയിലേക്കു പോയി. അവിടെ ഗന്ധര്വ്വന്മാര് ഭാര്യമാരുമായി ജലക്രീഡ നടത്തുകയായിരുന്നു. ഇതുകണ്ട് അവളെ കാമദേവന് പിടികൂടി. ജലവുമായി ആശ്രമത്തിലെത്തിയ പുഞ്ജികസ്ഥല കാമപരവശയായി ബൃഹസ്പതിയുടെ കൈയില് കടന്നുപിടിച്ച് കാമലീല നടത്താനാവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ തപോഭൂമിയില് മനസ്സടക്കാന് കഴിയാത്ത ചപലയായ നീ ഒരു വാനരനാരിയായിത്തീരട്ടെ എന്ന് ബൃഹത്പതി ശപിച്ചു.
പശ്ചാത്താപിച്ച അപ്സരസ്സ് ശാപമോക്ഷം ചോദിച്ചു. നീ ശിവബീജത്തില് നിന്നും ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിക്കുന്ന സമയത്ത് അപ്സരസ്സായി മടങ്ങിവരാം എന്ന് അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. പുഞ്ജികസ്ഥല കഞ്ജരന് എന്ന വാനരന്റെ മകളായി ജനിച്ചു. പേര് അഞ്ജന. യൗവനത്തില് അഞ്ജനയെ ഒരു വാനരരാജാവായ കേസരി വിവാഹം ചെയ്തു. അവര്ക്ക് വളരെക്കാലം സന്തതിയുണ്ടായില്ല. അഞ്ജന വനത്തിലിരുന്ന് ശിവനെ തപസ്സുചെയ്തു. ആ കാലത്താണ് വായുഭഗവാന് ശിവരേതസ്സുകൊണ്ടുവന്ന് അവളുടെ ഗര്ഭത്തില് നിക്ഷേപിച്ചത് അഞ്ജന ഗര്ഭിണിയാണെന്നറിഞ്ഞ് കേസരി സന്തോഷിച്ചു.
