മഹാകവി രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോര് ഒരുഘട്ടത്തില് ജപ്പാന് സന്ദര്ശിക്കുകയും കുറച്ചുദിവസം അവിടെ താമസിച്ച് പ്രഭാഷണങ്ങള് നടത്തുകയുമുണ്ടായി. നഗരത്തിലെ വിശാലമായ ഒരു ഹാള് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാഷണത്തിനുവേണ്ടി ഏര്പ്പാടു ചെയ്തിരുന്നു. ഒരാഴ്ചയിലധികം അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം പ്രഭാഷണങ്ങള് നടത്തി.
നോബേല് സമ്മാനം നേടി വിശ്രുതനായിരുന്നതിനാല് ടാഗോറിനെ കാണാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങള് കേള്ക്കുന്നതിനുമായി ധാരാളം ആളുകള് തടിച്ചുകൂടിയിരുന്നു. ആ കൂട്ടത്തില് വെറും സാധാരണക്കാരനെന്നു തോന്നിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയും പ്രസംഗവേദിക്കടുത്ത് ഏറ്റവും ആദ്യം വന്നിരിക്കുകയും ഏറ്റവും അവസാനം മാത്രം തിരിച്ചുപോവുകയും ചെയ്യുന്നതായി ടാഗോറിന്റെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെട്ടു.
അയാള് തന്റെ ഒരു ആരാധകനാണെന്ന് ടാഗോറിന് മനസ്സിലായി. അയാള് ടാഗോറിനോട് ഒന്നും സംസാരിക്കാറില്ല. മഹാകവി അയാളുമായി സംസാരിച്ചതുമില്ല.
ടാഗോര് ജപ്പാന് വിട്ട് തിരികെ പോരുന്നതിനു തലേന്ന് ആ വ്യക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു പറഞ്ഞു.
‘എന്റെ വീടുവരെ വന്ന് എന്റെ എളിയ സ്വീകരണം കൈക്കൊള്ളണം. എന്റെ പത്നിയും കുട്ടികളും അങ്ങയെ കാണാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. ‘അങ്ങനെയാകാം രണ്ടു മണിക്കൂറിനുശേഷം ഞാന് യാത്രയാകാം. ടാഗോര് മറുപടി കൊടുത്തു.
പുറപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് ടാഗോര് തന്റെ സെക്രട്ടറിയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു. ആ മനുഷ്യന് എന്നെ ആരാധിക്കുന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരനാണെന്ന് തോന്നുന്നു. വലിയ സാമ്പത്തികനില ഉള്ളവനാണെന്നു തോന്നുന്നില്ല. അയാളുടെ കുട്ടികള്ക്കു കൊടുക്കാന് എന്തെങ്കിലും കരുതണം. നൂറുരൂപ വരുന്ന ജപ്പാന് കറന്സി കരുതികൊള്ളുക.
രണ്ടുമണിക്കൂര് കഴിഞ്ഞ് ജപ്പാന്കാരന് വന്നു. വിലയേറിയ ഒരു റോള് റോയ്സ് കാര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അതില് കേറിക്കൊള്ളാന് നിര്ദ്ദേശിച്ചു. ഏഴെട്ടു കിലോമീറ്റര് യാത്രചെയ്ത് വണ്ടി അതിവിസ്തൃതമായ ഒരു തോട്ടത്തിന്റെ നടുക്കുള്ള കൂറ്റന് ബംഗ്ലാവിന്റെ പോര്ട്ടിക്കോവിലെത്തി. രാജാക്കന്മാരെപ്പോലും അമ്പരപ്പിക്കുന്ന സജ്ജീകരണങ്ങളാണ് അവിടെ കാണാന് കഴിഞ്ഞത്.
ആ ജപ്പാന്കാരന് പറഞ്ഞു: ”ഞാന് പണ്ഡിതന്മാരെയും കലാകാരന്മാരെയും ബഹുമാനിക്കുന്നു. അവരുടെ മുന്നില് ഞാനൊരു വിനീതദാസന് മാത്രം.”
നിങ്ങള് യഥാര്ത്ഥത്തില് ആരാണ്? ടാഗോര് ചോദിച്ചു.
”ഞാന് നാലഞ്ചു വലിയ ഫാക്ടറികളുടെ ഉടമയാണ്. സാമാന്യം ധനവാനുമാണ്. എന്നാല് യഥാര്ത്ഥ കലാകാരന്മാരുടെയും മഹാന്മാരുടെയും മുന്നില് ഞാന് ഒരു ദരിദ്രന് മാത്രം.”
ടാഗോറിന് മറക്കാന് കഴിയാത്ത ഒരു അനുഭവമായിരുന്നു ആ കലാസ്നേഹിയുടെ സ്വീകരണം.
യഥാര്ത്ഥ കലാരാധകന്മാര് വിനയമുള്ളവരായിരിക്കും.
