എട്ടംഗങ്ങളോടുകൂടി നടത്തുന്ന പ്രണാമത്തിന് സാഷ്ടാംഗനമസ്കാരമെന്നു പറയുന്നു. നമസ്കാര്യന്റെ മുമ്പില് ഭക്തിയോടുകൂടി കമിഴ്ന്നുകിടന്ന് രണ്ടു പാദങ്ങള്, രണ്ടു കാല്മുട്ടുകള് ,രണ്ടു കൈകള്, മാറിടം, ശിരസ്സ്, കണ്ണ്, വാക്ക്, മനസ്സ് ഈ എട്ടംഗങ്ങള്കൊണ്ടു നടത്തുന്ന ഭക്തിദേ്യാത്കമായവ വ്യാപര ത്തിന് അഷ്ടാംഗനമസ്കാര മെന്നാണ് പറയുക.
”പദ്ഭ്യാം കരാഭ്യാം ജാനുഭ്യാം ഉരസാ ശിരസാ ദൃശാ
വചസാ മനസാ ചൈവ പ്രണാമോളഷ്ടാംഗ ഈരിതഃ
എന്ന ശ്ലോകം അഷ്ടാംഗ പ്രണാമത്തിന് പ്രമാണമാണ്. ഉപാസ്യദേവന്റെയോ ഗുരുവിന്റെയോ മുമ്പില് വിനയപൂര്വ്വം അഭിമുഖമായിനിന്ന് മന്ത്രങ്ങളോ സ്തോത്രങ്ങളോ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് മുമ്പു പറയപ്പെട്ട എട്ടവയവങ്ങളും വ്യാപരിക്കത്തക്കവിധം ഭൂമിയില് ദണ്ഡനമസ്കാരം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഭക്തജനങ്ങള് ഇന്നും ഗുരുജനങ്ങളേയും ഉപാസ്യദേവതകളെയും അങ്ങനെയാണ് നമസ്കരിക്കുക പതിവ്. ഇങ്ങനെ ഉപാസ്യദേവതയെ നമസ്കരിക്കുന്നത് ഒരു ആത്മസമര്പ്പണമാണ്. ആ നമസ്കാരംകൊണ്ട് അനേകജന്മം ചെയ്ത പാപങ്ങളെല്ലാം നശിച്ച് മുക്തി ലഭിക്കുമെന്നുകൂടി പുരാണങ്ങളില് പറയുന്നുണ്ട്.
”ഭൂമൗ നിപത്യ യഃ കര്യാത്
കൃഷ്ണേളഷ്ടാംഗനതിം സുധീഃ
സഹസ്രജന്മജം പാപം ത്യക്ത്വാ
വൈകുണ്ഠമാപ്നുയാത്
എന്ന പുരാണ വചനം അതിനു പ്രമാണമാണ്.
…. തുടരും
