ജീവന് കടന്നുപോകുന്ന ഔന്നത്യത്തിനു വിവിധ പടവുകളുണ്ട്. അവയൊക്കെ അയാളെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അനേകം ആവരണങ്ങള്പോലെയാണ്;
ഭക്ഷണം(അന്നമയം), ജീവവായു (പ്രാണമയം), മനസ്സ് (മനോമയം അല്ലെങ്കില് ജ്ഞാനമയം), അതീന്ദ്രിയ ജ്ഞാനം (വിജ്ഞാനമയം)എന്നിങ്ങനെയാണ് ആ കോശങ്ങളുടെ പേര്.
അവസാനത്തെകോശവും ഭേദിച്ചു കഴിയുമ്പോള് ആത്മാവ് ശുദ്ധാവബോധം നേടുന്നു, അതായത് പൂര്ണാനന്ദത്തിന്റെ (ആനന്ദമയം) അവസ്ഥയില് പ്രവേശിച്ച് സച്ചിദാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.
ആദ്യം ആത്മാവിന് ആവൃതാവബോധമാണുള്ളത്. പിന്നീട് അവബോധം മുകുളാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കുന്നു. തുടര്ന്നു വികസ്വരാവസ്ഥയിലെത്തുന്നു. അവസാനം വികസിതാവബോധത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലെത്തുന്നു. എന്നാല് ഈ അവസ്ഥയിലൊക്കെ ആത്മാവ് ആനനന്ദത്തിന്റെ ക്രമമായ വികാസം അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്, കൃഷ്ണനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തന്മാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു മാത്രം.
അവസാനത്തെ ഘട്ടത്തില് പൂക്കള്, പഴങ്ങള്, സസ്യങ്ങള്, വൃക്ഷങ്ങള്, മണ്ണ്- എന്നുവേണ്ട, എല്ലാ വസ്തുക്കളും മൂലകങ്ങളും കൃഷ്ണസേവനത്തിനുപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി ആധ്യാത്മവത്കരിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റൊരു തരത്തില് പറഞ്ഞാല് കൃഷ്ണനില്നിന്നു വ്യതിരിക്തമായി ഒന്നും കാണപ്പെടുന്നില്ല. ഈശോപനിഷത്ത് 1-ല് പറയുന്നതുപോലെ, ഈശാവാസ്യമിദം സര്വം, ” ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ചേതനാചേതനങ്ങളുടെയെല്ലാം നിയന്താവും ഉടമയും ഭഗവാനാണ്”
