കര്ത്തവ്യവും ഭക്തിയും തമ്മിലും ലൗകികജീവിതവും ആദ്ധ്യാത്മിക ജീവിതവും തമ്മിലും പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനു വളരെ ഉത്കൃഷ്ടമായ ഒരു ജ്ഞാനസങ്കേതം അനിവാര്യമാണ്. ഉപദേശദീക്ഷയിലൂടെയും നിര്ദ്ദേശങ്ങളിലൂടെയും അമ്മ നിങ്ങള്ക്ക് നല്കിയിട്ടുള്ള വിജ്ഞാനം ഈ സങ്കേതമാണ്. ഗൃഹത്തെയും കര്ത്തവ്യങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഈശ്വരാനേ്വഷണത്തിനുവേണ്ടി ഏകാന്തതയില് വര്ത്തിക്കുന്നത് സന്യാസധര്മ്മമാണ്.
സംസാരിയുടെ മാര്ഗ്ഗം കര്മ്മത്തിലും പ്രാപഞ്ചിക വിഷയങ്ങളിലും ആസക്തനായിരിക്കുക എന്നതും. ഇവ രണ്ടിനും ഉല്കൃഷ്ടമായ ഒരു ജീവിതമുണ്ട്. ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമിയുടെ യോഗം-വീര്യാത്മകമായ യോഗം. ഈ യോഗത്തില് കര്മ്മപരമായ ജീവിതവും ധ്യാനാത്മജീവിതവും രണ്ടല്ല. കര്മ്മം ഒരു അദ്ധ്യാത്മിക സാധനയുടെ ഭൗതികാസക്തിയെ വര്ജ്ജിക്കുന്നു.
വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നില്ല. അവയെ പ്രബലമായ ആദ്ധ്യാത്മികാധിഷ്ടാനത്തില് പുനഃപ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. പരിശുദ്ധമായ പ്രേമത്തെ വികസിപ്പിച്ച് മമതീയസമൂലം പിഴുതുമാറ്റുന്നു. എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളേയും ശ്രദ്ധാപൂര്വ്വം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. എന്നാല് ഈശ്വരനുമായുള്ള അന്തരംഗബന്ധത്തെ നിലനിറുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കര്ത്തവ്യം, ധര്മ്മം, ഭക്തി, ആത്മാര്പ്പണം ഇവയാണ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമിയുടെ വീര്യാത്മകമായ യോഗത്തിന്റെ പ്രമുഖ ലക്ഷണങ്ങള്.
കര്ത്തവ്യത്തിന്റെ സമുല്കൃഷ്ടമായ ആശയത്തെ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ടും സ്വജീവിതത്തില് താന് അനുഷ്ഠിച്ച പാവനമായ യോഗചര്യയെ പരാമര്ശിച്ചും പരാശക്തിയായ അമ്മ തുടര്ന്നു: ഏതാനും വാക്കുകള് പറഞ്ഞു തുടങ്ങിയപ്പോഴേക്കും അമ്മ പെട്ടെന്നു മൗന മുദ്രിതയായി. വാക്കുകളുടെ ബഹിര്ഗമനം ശ്രേഷ്ഠമായ സഹജാവസ്ഥയില് നിരോധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ. എന്നാല് പുരാതന ശാസ്ത്രങ്ങളിലെ സിദ്ധാന്ത വാക്യങ്ങളെപ്പോലെ ഗഹനവും സംക്ഷിപ്തവുമായിരുന്ന ആ മൊഴിമുത്തുകള്. ഹാളിലും പുറത്തും ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലും മാറ്റൊലികൊണ്ടു. ഒരു ശിലാവിഗ്രഹംപോലെ അമ്മ ദീര്ഘനേരം നിര്വ്വികാര സമാധിയില് മുഴുകിയത് പുതുതായിവന്ന പലരെയും വിസ്മയിപ്പിച്ചു. ശ്രീരാമകൃഷ്ണദേവനില് ദര്ശിച്ച ഭാവസമാധിരംഗങ്ങള് സമകാലിക രംഗത്ത് അവര് അമ്മയില് ദര്ശിക്കുകയായിരുന്നു.
















