പേരുകൊണ്ട് ഹിന്ദുവായ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനോട് അയാളുടെ സ്വത്വം അന്വേഷിച്ചാല് താന് ഹിന്ദുവാണെന്ന കാര്യം അയാള് നിഷേധിക്കും. എന്നാല്, ഒരു മുസ്ലീം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരന് ഒരു മടിയുമില്ലാതെ താന് മുസ്ലീമാണെന്നു തുറന്നുപറയും. മനോഭാവത്തിലുള്ള ഈ വ്യതിരേകത്തിന് നിദാനമെന്ത് എന്ന് നാം അത്ഭുതം കൂറുന്നു. പലപ്പോഴും സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെയും അരക്ഷിതത്വത്തിന്റെയും സംഘട്ടനത്തിന്റെയും സൗകര്യത്തിന്റെയും പ്രഭവകേന്ദ്രമായ സ്വത്വത്തിന്റെ ചേതനയിലേക്കുള്ള ഒരന്വേഷണം രസകരമാണ്. ഒരുപക്ഷേ, തുടര്ന്നുവരുന്ന യുക്തികള് ഹിന്ദുക്കളുടെ സ്വത്വപ്രതിസന്ധികള്ക്കുള്ള കാരണങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും നിര്ദ്ദേശിക്കും.
ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ വിശാലമനസ്കതയും ആന്തരമായ സര്വ്വാശ്ലിഷ്ടമനോഭാവവും മതനിരപേക്ഷതയും സ്വത്വം അവകാശപ്പെടുന്നത് അപരാധമാണെന്ന തോന്നല് ഹിന്ദുക്കള്ക്കുണ്ടാക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ഒഴിവാക്കുന്നത് തെറ്റാണെന്ന ബോധം അവരുടെ തത്വചിന്തയില് ആഴത്തില് പതിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. മതപരമായ സ്വത്വം അവകാശപ്പെടുമ്പോള് ഇതരമതസ്ഥതരെ ഒഴിവാക്കുകയാണ് തങ്ങള് എന്ന ബോധം അവര്ക്കുണ്ടാകുന്നു. അങ്ങനെ അവര് അതില്നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായിത്തന്നെ, എല്ലാ സ്വത്വ ചിഹ്നങ്ങളെയും കൊഴിച്ചുകളയാന് പാകത്തില് വേദാന്തം ഹിന്ദുക്കളെ പരുവപ്പെടുത്തി. ഇത് ഹിന്ദുവ്യക്തിസത്തയെ ആഴത്തില് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഹംബോധവിഹീനതയ്ക്ക് ചുറ്റുമാണ് ഹൈന്ദവതത്വചിന്ത നെയ്തുചേര്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. മതത്തെ തനിച്ചുവിട്ടേക്കുക.
ചില സന്യാസിമാര് സ്വന്തം പേരുപോലും പറയാറില്ല. അവര് ചോദിക്കും: ”ഒരു പേരില് എന്തിരിക്കുന്നു? സ്വന്തം പിതൃത്വത്തെക്കുറിച്ചുപോലും സംസാരിക്കാന് അവര്ക്ക് താല്പര്യമില്ല. ഋഷികേശിലുള്ള പ്രസിദ്ധനായ ഒരു തപസ്വി സ്വന്തം അമ്മയെയും കുടുംബത്തെയും ഒഴിച്ച് മറ്റെല്ലാവരെയും സന്ദര്ശിക്കും. ചോദിച്ചാല് അദ്ദേഹം പറയും: ” ഞാന് വേദാന്തിയാണ്; സന്യാസം സ്വീകരിച്ചപ്പോള്ത്തന്നെ എല്ലാ സ്വത്വചിഹ്നങ്ങളെയും, ബന്ധങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ചു.” ഇത് വേദാന്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണപ്പിശകാണ്.
സ്വത്വത്തെ നാം എന്തുകൊണ്ടിത്ര ഭയക്കുന്നു? സ്വത്വദീക്ഷ വളര്ച്ചയ്ക്ക് വിഘാതം സൃഷ്ടിക്കും എന്ന് ധരിക്കുന്നത് അജ്ഞതയുടെ ഫലമാണ്. സ്വത്വത്തിനപ്പുറം കടക്കുന്നതാണ് സന്യാസം. സ്വത്വാതിലംഘനമാണത്. ആ കേന്ദ്രസ്ഥിതത്വത്തില്നിന്നാണ് എല്ലാവരോടും തുല്യമായ സ്നേഹവും ഭൂതദാക്ഷിണ്യവും ഉറവെടുക്കുന്നത്. വിശ്വാശ്ലേഷകമായ വ്യക്തിസത്തയിലാണ് അവിചാല്യമായ പ്രകാശവും സമ്പന്നതയും കണ്ടെത്തേണ്ടത്. സ്വത്വത്തെ അതിശയിക്കുന്നതും സ്വത്വത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതും വ്യത്യസ്തമാണ്. മതത്തിനേക്കാള് സ്വത്വത്തെ തള്ളിപ്പറയുമ്പോള് സമുദായം അവരെ അനുചരിക്കുന്നു. മതനിരപേക്ഷത മതനിഷേധമാണ് എന്ന വികലചിന്തയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണിത്.
ജാതിപരമായ സ്വത്വബോധം ചില പ്രദേശങ്ങളില് മതപരമായ സ്വത്വത്തേക്കാള് പ്രബലമാണ്. അപ്പോള് ഒരൊറ്റ സ്വത്വവുമായി കഴിയാനുള്ള പ്രവണതയാണ് സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്നത്. ജാതിമതങ്ങള്ക്കിടയില് മിക്ക ഹിന്ദുക്കളും ജാതിസ്വത്വത്തിന് മുന്ഗണന കല്പിക്കാനാണ് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു.
ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ സമാന്തരങ്ങളില്ലാത്ത തത്വചിന്ത, ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം എന്നിവയെക്കാള് അതിന്റെ രോഗാതുരതകളെ അന്ധവിശ്വാസം, അസ്പൃശത, സതി എന്നിവയെ ഉയര്ത്തിക്കാട്ടാനാണ് മാധ്യമങ്ങള്ക്ക് പൊതുവെ താല്പര്യം. അങ്ങനെ പല നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഹിന്ദുവിനെ ഒറ്റതിരിച്ചാക്രമിക്കല് ഒരു പരിഷ്കാരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
മാധ്യമങ്ങള് ഹിന്ദുസ്വത്വത്തിന്റെ വിശേഷാധികാരം രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക് സംഘത്തിനും, വിശ്വഹിന്ദുപരിഷത്തിനും കല്പിച്ചുകൊടുത്തതായി തോന്നുന്നു. ആര്എസ്എസിനോടുള്ള ബഹുമതി അല്ലെങ്കില് അവമതി മതനിരപേക്ഷമനസ്സുകളില് കോളിളക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് വളരെപ്പേര് അതുമായി സംഗമിക്കാന് സന്നദ്ധരല്ല. അങ്ങനെ, ഹിന്ദുസ്വത്വം കൃത്രിമവും അനാത്മാര്ത്ഥവുമായിത്തീര്ന്നിരിക്കുന്നു.
