ന്യൂദല്‍ഹി: അന്താരാഷ്‌ട്ര സമാധാനവും സുരക്ഷയും, വിതരണ ശൃംഖലയുടെ കരുത്ത് , ചരക്ക് ഗതാഗതം എന്നിവ ഉയര്‍ന്നുവരുന്നതും ഇടത്തരം ശക്തികളുമായ രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട അജണ്ടകളാണെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ എസ് ജയശങ്കര്‍.ന്യൂദല്‍ഹിയില്‍ നടന്ന 62-ാമത് മ്യൂണിക്ക് സുരക്ഷാ സമ്മേളനത്തില്‍ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആഗോള ദക്ഷിണ (Global South), ആഗോള ഉത്തര (Global North) മേഖലകളില്‍ നിന്നുള്ളവരാണ് ഉയര്‍ന്നുവരുന്നതും ഇടത്തരം ശക്തികളുമായ രാജ്യങ്ങള്‍ എന്ന് ജയശങ്കര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൂടുതല്‍ പ്രസക്തമായ ശക്തികളായി മാറാനുള്ള ലക്ഷ്യത്തില്‍ ഈ രാജ്യങ്ങള്‍ ഒറ്റക്കെട്ടാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ലോകം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നും, അതിന്റെ അജണ്ടകളും സാഹചര്യങ്ങളും മാറുന്നുണ്ടെന്നും, അതിനാല്‍ തന്നെ ഈ രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് പരസ്പരം സഹകരിക്കാന്‍ വലിയൊരു അജണ്ടയുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
‘ഉയര്‍ന്നുവരുന്നതും ഇടത്തരം ശക്തികളുമായ രാജ്യങ്ങള്‍’ എന്ന ചര്‍ച്ചയ്‌ക്ക് ആധാരമായ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഗോള സാഹചര്യത്തില്‍, അമേരിക്കയുടെ സ്ഥാനമാറ്റം, ചൈനയുടെ ഉയര്‍ച്ച, വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന പരസ്പരാശ്രയത്വം എന്നിവ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണെന്ന് ഡോ ജയശങ്കര്‍ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. അപകടസാധ്യതകള്‍ കുറയ്‌ക്കുക , വൈവിധ്യവല്‍ക്കരിക്കുക, അജണ്ട അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സഹകരണം പിന്തുടരുക എന്നിവയാണ് ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളുടെ സമീപനമെന്ന് അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ബഹുധ്രുവത്വം (multipolarity), വിവിധ ചേരികളുമായുള്ള സഹകരണം (multi-alignment), ചെറിയ കൂട്ടായ്‌മകള്‍ എന്നിവ രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. പരസ്പര സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ ഈ രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് താല്‍പ്പര്യമുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്കയുമായും ചൈനയുമായും സഹകരിക്കുന്നതും സ്വാഭാവികമാണെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഉയര്‍ന്നുവരുന്ന ഒരു ശക്തിയുമായി (ഉദാഹരണത്തിന് ചൈന) ഇത്തരം രാജ്യങ്ങള്‍ സഹകരിക്കുന്നതിന് ‘ക്വാഡ്’ (Quad) ഒരു ഉദാഹരണമായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കണക്റ്റിവിറ്റി മേഖലയില്‍ ‘ഇന്ത്യ-മിഡില്‍ ഈസ്റ്റ്-യൂറോപ്പ് കണക്റ്റിവിറ്റി ഇടനാഴി’, ‘അന്താരാഷ്‌ട്ര വടക്ക്-തെക്ക് ഗതാഗത ഇടനാഴി’, ‘നോര്‍ത്തേണ്‍ സീ റൂട്ട്’ എന്നിവ നിലവിലുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു .ഒറ്റ ശബ്ദത്തേക്കാള്‍ കൂട്ടായ ശബ്ദത്തിന് കൂടുതല്‍ കരുത്തുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന വിവിധ കക്ഷികളുടെ കൂട്ടായ്‌മയ്‌ക്ക് ഉദാഹരണമാണ് ‘ബ്രിക്‌സ്’ എന്നും ഡോ. ജയശങ്കര്‍ വ്യക്തമാക്കി.
തുടര്‍ന്ന്, മ്യൂണിക്ക് സുരക്ഷാ സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ് വുള്‍ഫ്ഗാങ് ഇഷിംഗര്‍, ജര്‍മ്മന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി ബെര്‍ണാര്‍ഡ് കോച്ച് എന്നിവരുമായുള്ള സംഭാഷണത്തില്‍, ഇന്ത്യയ്‌ക്ക് വരും ദശകങ്ങളില്‍ ഉയര്‍ന്ന വളര്‍ച്ചാ നിരക്ക് കൈവരിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്നും, ആ വളര്‍ച്ച നിലനിര്‍ത്താന്‍ ആവശ്യമായ ജനസംഖ്യാ ഘടന ഇന്ത്യയ്‌ക്കുണ്ടെന്നും ഡോ ജയശങ്കര്‍ പറഞ്ഞു. ചരിത്രപരമായി യൂറോപ്പിലെ വലിയ രാജ്യങ്ങളെ മാത്രം ഉറ്റുനോക്കുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഇന്ത്യയ്‌ക്കുണ്ടായിരുന്നതെന്നും, എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ ആ സ്ഥിതി മാറിയെന്നും, യൂറോപ്യന്‍ യൂണിയനുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള നടപടികളിലാണ് ഇന്ത്യയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അത്യാധുനിക ഉല്‍പ്പാദനം, സെമികണ്ടക്ടറുകള്‍, നിര്‍മ്മിത ബുദ്ധി , ബഹിരാകാശ ശേഷി എന്നിവ ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യന്‍ യൂണിയന്‍ പങ്കാളിത്തം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന മേഖലകളാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. നിരവധി ഇന്ത്യന്‍ പ്രതിരോധ സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകള്‍ക്ക് വിദേശത്ത് പങ്കാളികളെ കണ്ടെത്താനായെന്നും പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി അതിവേഗം വളരുകയാണെന്നും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എടുത്തുപറഞ്ഞു.
