മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ശക്തനായ രാഷ്ട്രീയ, മത അധികാരിയും ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇത് രാജ്യവ്യാപകമായ ദുഃഖത്തിനും ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് അനിശ്ചിതത്വത്തിനും കാരണമായി.
ഖമേനി തന്റെ ഓഫീസിൽ മരിച്ചുവെന്ന് സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, ഇറാനിലുടനീളം 40 ദിവസത്തെ പൊതു ദുഃഖാചരണം അധികൃതർ പ്രഖ്യാപിച്ചു, പരമ്പരാഗതമായി മുതിർന്ന മതനേതാക്കൾക്കായി ആചരിക്കുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമാണിത്.അതേസമയം, ആയത്തുല്ല അലി ഖമനയി കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ അടുത്ത പരമോന്നത നേതാവ് ആരാകുമെന്നാണ് പുതിയ ചോദ്യം. പരമോന്നത നേതാവ് അന്തരിച്ചാൽ അധികാരം കൈമാറുന്നതിന് ഇറാനിയൻ ഭരണഘടനയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ പ്രകാരം ഇറാനിയൻ പ്രസിഡന്റ്, ജുഡീഷ്യറി തലവൻ, ഗാർഡിയൻ കൗൺസിലിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പുരോഹിതൻ എന്നിവരടങ്ങുന്ന മൂന്നംഗ സമിതി രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കും.
നിലവിൽ നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറിയായ അലി ലാരിജാനിക്ക് കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ നൽകിയതായി ചില രാജ്യാന്തര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നുണ്ട്.പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള പൂർണ അധികാരം 88 അംഗങ്ങളുള്ള അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സിനാണ്. ജനങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മതപണ്ഡിതന്മാരാണ് ഈ സഭയിലുള്ളത്. നേതാവ് അന്തരിച്ചാൽ ഇവർ അടിയന്തരമായി യോഗം ചേരും. അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സ് പരിഗണിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് മികച്ച ഇസ്ലാമിക് പാണ്ഡിത്യം, നീതിബോധവും ഭക്തിയും, ശരിയായ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാട്, ധൈര്യം, ഭരണനിപുണത എന്നിവയുണ്ടായിരിക്കണം. അസംബ്ലി അംഗങ്ങളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ഒരാളെ പിന്തുണച്ചാൽ അദ്ദേഹത്തെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി പ്രഖ്യാപിക്കും. അതുവരെ താൽക്കാലിക സമിതി ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കും.
ആയത്തുല്ല അലി ഖമനയിയുടെ മകൾ, മരുമകൻ, ചെറുമകൻ എന്നിവർ ഒരു ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഖമനയിയും കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ പുതിയ റിപ്പോർട്ട് വന്നത്. 1939-ൽ പുണ്യനഗരമായ മഷാദിൽ ജനിച്ച ഖമേനി, റുഹൊല്ല ഖൊമേനി നയിച്ച 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പുള്ള ഇറാനിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഒരു പ്രധാന മത വ്യക്തിത്വമായി ഉയർന്നുവന്നു.
ഖൊമേനിയുടെ അടുത്ത സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്ന ഖൊമേനി, പ്രതിപക്ഷ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഷാ മുഹമ്മദ് റെസ പഹ്ലവിയുടെ ഭരണകാലത്ത് പലതവണ അറസ്റ്റിലായി. വിപ്ലവം ഇറാനെ ഒരു ഇസ്ലാമിക റിപ്പബ്ലിക്കാക്കി മാറ്റിയതിനുശേഷം, പുരോഹിത അധികാരവും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ക്രമത്തിലൂടെ വേഗത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നു.
ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധവും വിപ്ലവ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഏകീകരണവും അടയാളപ്പെടുത്തിയ പ്രക്ഷുബ്ധമായ കാലഘട്ടത്തിൽ 1981 മുതൽ 1989 വരെ അദ്ദേഹം ഇറാന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.1989-ൽ ഖൊമേനിയുടെ മരണശേഷം, ഇറാന്റെ രണ്ടാമത്തെ പരമോന്നത നേതാവായി ഖൊമേനി നിയമിതനായി, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരിനും മുകളിലായി നിൽക്കുന്നതും രാജ്യത്തിന്റെ മേൽ ആത്യന്തിക അധികാരം വഹിക്കുന്നതുമായ ഒരു പദവിയാണിത്.പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും പാർലമെന്റിന്റെയും അധികാരങ്ങളെ മറികടന്ന് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര, അന്തർദേശീയ ദിശാബോധത്തിന്റെ ആത്യന്തിക മധ്യസ്ഥനായി ആ ഓഫീസ് അദ്ദേഹത്തെ ഫലപ്രദമായി മാറ്റി.ഖമേനിയുടെ ഭരണകാലത്ത്, ഇറാൻ പാശ്ചാത്യ ശക്തികളോട്, പ്രത്യേകിച്ച് അമേരിക്കയോട്, ഒരു ഏറ്റുമുട്ടൽ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു, അതേസമയം പ്രാദേശിക സഖ്യങ്ങളിലൂടെയും പ്രോക്സി നെറ്റ്വർക്കുകളിലൂടെയും പശ്ചിമേഷ്യയിലുടനീളം അതിന്റെ സ്വാധീനം വികസിപ്പിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, ടെഹ്റാൻ സംസ്ഥാനേതര സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സിറിയ, ഇറാഖ്, ലെബനൻ, യെമൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങളിൽ ഒരു കേന്ദ്ര ഘടകമായി സ്വയം നിലയുറപ്പിക്കുകയും, പതിറ്റാണ്ടുകളായി മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ, ഇറാനിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഓഫീസിലേക്കുള്ള പിന്തുടർച്ചയെ നിർണ്ണയിക്കാൻ പൗരോഹിത്യ സ്ഥാപനം നീങ്ങുമ്പോൾ, ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര സ്ഥിരതയെയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ വിശാലമായ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സന്തുലിതാവസ്ഥയെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ് നിർണായകമായ ഒരു പരിവർത്തനത്തെ നേരിടുന്നത്.
