ന്യൂഡൽഹി ∙ ഇന്ത്യയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖ പദ്ധതിക്കുമേൽ യുഎസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളായ ഇന്ത്യ പോർട്സ് ഗ്ലോബൽ ലിമിറ്റഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള കമ്പനികൾക്ക്, 45 ദിവസത്തിനകം പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് യുഎസ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഇവയുടെ അമേരിക്കയിലെ ആസ്തികൾ മരവിപ്പിക്കും.
2014-ൽ ഇന്ത്യ ഇറാനുമായി ഒപ്പുവെച്ച പത്ത് വർഷ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ചബഹാർ തുറമുഖത്തിന്റെ വികസനം. 120 മില്യൻ ഡോളർ നിക്ഷേപവും, 250 മില്യൻ ഡോളറിന്റെ വായ്പയും ഇന്ത്യ ഇതിനകം ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 100 കോടി രൂപയും കേന്ദ്രം അനുവദിച്ചിരുന്നു.
തുറമുഖ വികസനത്തിൽ ഇന്ത്യക്ക് വലിയ പങ്ക് ഉള്ളതിനാൽ, തൽക്കാലം അമേരിക്കയെ പ്രകോപിപ്പിക്കാതെ സാഹചര്യം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം. അതേസമയം, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കാത്ത പക്ഷം, ഇറാനുമായി സഹകരണം തുടരുമെന്ന സൂചനയും ഇന്ത്യ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇന്ത്യ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ഇറാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്നുള്ള ത്രികക്ഷി കരാറിന്റെ ഭാഗമായാണ് ചബഹാർ വികസനം നടക്കുന്നത്. തുറമുഖം പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതോടെ, ചരക്ക് ഗതാഗതച്ചെലവും സമയവും ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതായി കേന്ദ്ര സാമ്പത്തിക സർവേ റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
പാക്കിസ്ഥാനിലെ ഗ്വാദർ തുറമുഖം ചൈനയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായപ്പോൾ, അതിന്റെ 140 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ചബഹാർ തുറമുഖത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇന്ത്യ സ്വന്തമാക്കിയത് തന്ത്രപ്രധാന നേട്ടമായിരുന്നു. യുഎസ് ഉപരോധം മൂലം, ആ മുൻതൂക്കം തുലാസിലാകുമെന്ന ആശങ്കയാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത്.
