മലയാളിക്ക് കിളിപ്പാട്ട് രൂപത്തില് രാമകഥയുള്ളതുപോലെ ഭാരതത്തിലെ ഓരോ ജനവിഭാഗത്തിനും അവരവരുടേതായ രാമകഥകളുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണപൂര്വ്വേഷ്യയിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ ജനവിഭാഗത്തിനുമുണ്ട് അവരുടേതായ രാമകഥ. ദക്ഷിണേഷ്യന് രാജ്യങ്ങളിലെ ജനസമൂഹങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് രാമായണം കേവലം ഒരു മതഗ്രന്ഥമോ സാഹിത്യകൃതിയോ അല്ലെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ ഓരോ ജനതയുടെയും സംസ്കാരത്തിലലിഞ്ഞു ചേര്ന്ന വികാരമാണ് രാമായണപുരാവൃത്തം.
1987 കാലഘട്ടത്തില് നാം രാമായണത്തിന്റെ ആ മാന്ത്രികശക്തി കണ്ടറിഞ്ഞതാണ്. അന്ന് രാമാനന്ദസാഗര് ചിത്രീകരിച്ച് ദുരദര്ശന് സംപ്രേഷണം ചെയ്ത രാമായണം ടെലിവഷന് പരമ്പരയ്ക്ക് ലഭിച്ചതുപോലെ ഒരു ജനപ്രിയത മറ്റൊരു ടെലിവിഷന് പരമ്പരയ്ക്കും അതിന് മുമ്പും പിമ്പും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഇന്ത്യയില് സ്വകാര്യ ടെലിവിഷന് ചാനലുകള് ആരംഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത, ടെലിവിഷന് സാര്വ്വത്രികമായിട്ടില്ലാത്ത ആ കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ എട്ടുകോടിയിലേറെ ആളുകള് രാമായണപരമ്പരയുടെ സ്ഥിരം പ്രേക്ഷകരായിരുന്നത്രെ. ആഖ്യാനത്തിലും ആവിഷ്കരണത്തിലും വലിയ നിലവാരമൊന്നും പുലര്ത്താത്ത ആ പരമ്പര സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗവും ആസ്വദിച്ചതിന് പിന്നില് രാമകഥയുടെ സ്വാധീനശക്തിയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.
ഈ സ്വാധീനശക്തിക്ക് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുണ്ടെന്നാണ് പറഞ്ഞുവരുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് പലനാടുകളിലായി അതത് സമൂഹങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തിലൂന്നിയ വിഭിന്നങ്ങളായ നൂറ് നൂറ് രാമായണങ്ങള് നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് മുമ്പുതന്നെ (ഒരു പക്ഷേ സഹസ്രാബ്ദങ്ങള്ക്ക് മുമ്പ്) രൂപം കൊണ്ടത്. ഏഷ്യന് രാജ്യങ്ങളിലെമ്പാടുമായി എത്രയെത്ര രാമായണങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയനാവില്ല. മൊത്തം മുന്നൂറോളം രാമായണങ്ങള് എന്ന് എ.കെ. രാമാനുജനെ പോലുള്ള പണ്ഡിതന്മാര് പറയുന്നു. എന്നാല് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകള്ക്കിടയിലും വനവാസി വിഭാഗങ്ങള്ക്കിടയിലും പ്രചരിച്ച രാമകഥകളുടെ കണക്കുകൂടി എടുത്താല് ഇതിലും എത്രയോ കൂടുതലായിരിക്കും രാമായണാഖ്യാനങ്ങളുടെ എണ്ണം.
സംസ്കൃതത്തില് വാല്മീകി രാമായണം, അദ്ധ്യാത്മരാമായണം, അത്ഭുതരാമായണം, രാമാഭ്യുദയം, ആനന്ദരാമായണം തുടങ്ങിയവയ്ക്കു പുറമെ മറ്റ് ഇന്ത്യന് ഭാഷകളിലുമുണ്ടായി നിരവധി രാമായണങ്ങള്. അവയില് ചിലത്: രാമചരിതമാനസം (ഹിന്ദി), രാമചരിതം, രാമകഥാപ്പാട്ട്, കണ്ണശ്ശരാമായണം, അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട് (മലയാളം), കമ്പരാമായണം (തമിഴ്), തോരവേരാമായണം (കര്ണാടകം), രംഗനാഥരാമായണം, ഭാസ്കരരാമായണം (തെലുങ്ക്), മാധവകാളിന്ദീരാമായണം, ഗീതിരാമായണം (ആസാമീസ്), കൃത്തിവാസരാമായണം (ബംഗാളി), രാമബാലചരിതം (ഗുജറാത്തി).
ബല്ജിയംകാരനായ ഫാദര് കാമില് ബുല്ക്കെ (1905-1982)യുടെ ഗവേഷണമാണ് രാമായണവൈവിധ്യങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമായി വെളിച്ചംവീശിയത്. ക്രിസ്ത്യന് മിഷണറിയായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തില് ആകൃഷ്ടനായി സംസ്കൃതവും ഹിന്ദിയും പഠിക്കുകയും രാമായണത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം ആരംഭിക്കുകയുമായിരുന്നു. വിവിധ ഏഷ്യന് രാജ്യങ്ങളിലെ ഹിന്ദു, ബുദ്ധ, ജൈന, മുസ്ളീം, പാഴ്സി, സിഖ് മതങ്ങളിലായി ബുല്ക്കെ അറുപത്തിനാല് രാമായണങ്ങള് കണ്ടെത്തി. അവയോരോന്നും വ്യത്യസ്തമായ ആഖ്യാനങ്ങളായിരുന്നു. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരും സ്ഥാനവുമൊക്കെ ഒന്നാണെങ്കിലും സ്വഭാവരീതികളിലും മറ്റ് ഇടപാടുകളിലും കണ്ട വൈജാത്യങ്ങള് അതിശയിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ‘രാമകഥ- ഉത്ഭവവും വളര്ച്ചയും’ എന്ന പേരിലുള്ള ബുല്ക്കെയുടെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധത്തെ മുന്നിറുത്തി പ്രയാഗ് സര്വ്വകലാശാല അദ്ദേഹത്തെിന് ഡി.ഫില് ബിരുദം നല്കി ആദരിച്ചു.
ഹിന്ദുക്കളും ബൗദ്ധരും ജൈനരുമാണ് രാമയണത്തെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കെത്തിച്ചത്. ബുദ്ധമതാനുയായികളാണ് ആദ്യമായി രാമയണം വിദേശത്തെത്തിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഓരോ രാജ്യത്തും ആ രാജ്യത്തെ സാംസ്കാരിക ധാരയ്ക്കനുസൃതമായ മാറ്റം രാമകഥയ്ക്കുണ്ടായി. ഉദാഹരണത്തിന്, സീതയെ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ചേര്ന്ന് വിവാഹം ചെയ്തതായാണ് പഴയ ടര്ക്കിസ്ഥാന്റെ കിഴക്കന് പ്രദേശങ്ങള് ചേര്ന്ന ഖോത്താനിലെ രാമായണത്തിലുള്ളത്. ഈ പ്രദേശത്ത് ബഹുഭര്തൃത്വം നിലനിന്നതിനാലാവാം രാമകഥയിലെ ഈ മാറ്റം. ഖോത്താനിലും ടിബറ്റിലും രാമകഥയെത്തിച്ചത് ബുദ്ധമതക്കാരായതിനാല് അവിടങ്ങളിലെ രാമായണത്തിന് ബൗദ്ധസ്വാധീനമുണ്ട്. അതേസമയം, ഇന്ഡോനേഷ്യയിലെ രാമായണത്തിന് വാല്മീകിരാമായണം തന്നെയാണ് അടിസ്ഥാനം. ക്രിസ്തുവര്ഷം ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതലാണ് രാമകഥ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതെന്ന് ഗവേഷകര് കരുതുന്നു. രാമകഥയുടെ മൂലരൂപം ബൗദ്ധദശരഥ ജാതകത്തിലുള്ളതാണെന്ന അഭിപ്രായം ചില ഗവേഷകര് ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട് (ഉദാഹരണം എം. വെബ്ബര്).
വിവിധ രാജ്യങ്ങളില് ബഹുരൂപങ്ങളില് അവതരിച്ച രാമകഥയുടെ ഇതിവൃത്തവൈവിധ്യം അമ്പരപ്പുളവാക്കുന്നവയാണ്. മതാതീതമായി ആ രാജ്യങ്ങളിലെ സാംസ്കാരികജീവിതവുമായി രാമകഥ എന്തുമാത്രം ഇഴുകിച്ചേരുന്നു എന്നും കാണാം.















