ന്യൂദല്ഹി: മുന് പ്രധാനമന്ത്രി മന്മോഹന്സിങ്ങിന് ലോകത്തിന്റെ അന്ത്യാഞ്ജലി. ഭാരതവും അമേരിക്കയുമായുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധത്തില് നിര്ണായക പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ് മന്മോഹന് സിങ്ങെന്ന് യുഎസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി ആന്റണി ബ്ലിങ്കന്.
കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് നേടിയ പലതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവര്ത്തനം അടിത്തറയിട്ടു. ഭാരതത്തിന്റെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സാമ്പത്തിക വളര്ച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച പരിഷ്കാരങ്ങള്, ഭാരതവും യുഎസുമായുള്ള അടുപ്പം വര്ധിപ്പിക്കുന്നതില് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമര്പ്പണം എന്നിവയുടെ പേരില് അദ്ദേഹം എക്കാലവും ഓര്മിക്കപ്പെടുമെന്നും ബ്ലിങ്കന് കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
മലേഷ്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി അന്വര് ഇബ്രാഹിമും അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി. എന്റെ ആദരണീയനും പ്രിയങ്കരനുമായ സുഹൃത്തിന്റെ വിയോഗത്തില് ദുഃഖത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ വന്സാമ്പത്തിക ശക്തികളിലൊന്നായി ഭാരതം ഉയര്ന്നിവന്നതിന് അടിത്തറയിട്ടത് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹമാണ്.
എന്റെ മോശം സമയത്ത് ഒരു യഥാര്ത്ഥ സുഹൃത്തായി അദ്ദേഹം എന്നോടൊപ്പം നിന്നു, അന്വര് ഇബ്രാഹിം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു. ഗുഡ്ബൈ മൈ മിത്ര, മൈ ഭായ്, മന്മോഹന് എന്ന് പറഞ്ഞാണ് എക്സിലെ കുറിപ്പ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്.
ലോകത്തിന് മുന്നില് ഭാരതത്തെ തുറന്നുകൊടുത്ത നേതാവാണ് മന്മോഹന് സിങ്ങെന്ന് ഭാരതത്തിലെ ജര്മനിയുടെ സ്ഥാനപതി ഡോ. ഫിലിപ് അക്കര്മാന്. ജര്മനിയുടെ മുന് ചാന്സലര് എയ്ഞ്ചല മെര്ക്കലിനൊപ്പമുള്ള മന്മോഹന് സിങ്ങിന്റെ ചിത്രം എക്സില് പങ്കുവച്ചാണ് ഫിലിപ് അക്കര്മാന് അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തിയത്.
ദീര്ഘ വീക്ഷണമുള്ള യഥാര്ത്ഥ രാഷ്ട്രീയക്കാരന്, അദ്ദേഹം ഭാരതത്തെ ലോകത്തിന് മുന്നില് തുറന്നു കൊടുത്തു. വരും ദശാബ്ധങ്ങളിലേക്കായി രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭാവിയെ രൂപപ്പെടുത്തി. ജര്മനിയുടെ മുന് ചാന്സലര് എയ്ഞ്ചല മെര്ക്കലിനൊപ്പം ഭാരതവും ജര്മനിയുമായി ശക്തമായ നയതന്ത്ര ബന്ധം വളര്ത്തിയെടുത്തുവെന്നും ഫിലിപ് അക്കര്മാന് എക്സില് കുറിച്ചു.
ഭാരതത്തിന് തന്റെ മഹത്തായ പുത്രന്മാരില് ഒരാളെ നഷ്ടമായെന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് മുന് പ്രസിഡന്റ് ഹമിദ് കര്സായ് പറഞ്ഞു. അഫ്ഗാന്റെ സഖ്യകക്ഷിയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗത്തില് ദുഃഖിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തോടും ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങളോടും അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവിന് നിത്യശാന്തി ലഭിക്കട്ടെ, ഹമിദ് കര്സായ് എക്സില് കുറിച്ചു.
ഭൂട്ടാന് പ്രധാനമന്ത്രി, ഷെറിങ് തോബ്ഗേ, ശ്രീലങ്കയുടെ മുന് പ്രസിഡന്റ് മഹിന്ദ രജപക്സെ, മാലദ്വീപ് മുന് പ്രസിഡന്റ് മുഹമദ് നഷീദ്, നേപ്പാളിന്റെ മുന് പ്രധാനമന്ത്രി പുഷ്പ കമല് ദഹല് പ്രചണ്ഡ തുടങ്ങി നിരവധി ലോക നേതാക്കള് മന്മോഹന് സിങ്ങിന് അന്ത്യാഞ്ജലി അര്പ്പിച്ചു.
