മനോമയകോശ വിവരണം തുടരുന്നു.
ശ്ലോകം 177
മനഃപ്രസൂതേ വിഷയാനശേഷാന്
സ്ഥൂലാത്മനാ സൂക്ഷ്മതയാ ച ഭോക്തുഃ
ശരീരവര്ണാശ്രമജാതി ഭേദാന്
ഗുണക്രിയാഹേതു ഫലാനി നിത്യം
മനസ്സ് സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ എല്ലാ വിഷയങ്ങളേയും ശരീരം, വര്ണ്ണം, ആശ്രമം, ജാതി തുടങ്ങിയ ഭേദങ്ങളേയും ഗുണം, ക്രിയ, ഉദ്ദേശം, ഫലം എന്നിവയേയും അനുഭവിക്കുന്നയാള്ക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്നു.
മനസ്സിന്റെ കളിയാണ് സകലതും എന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എല്ലാ വിഷയങ്ങളേയും സൃഷ്ടിക്കുന്നത് മനസ്സാണ്. പുറമെയുള്ള സ്ഥൂല വസ്തുക്കളും അകമേയുള്ള സൂക്ഷ്മ വിഷയങ്ങളുമൊക്കെ മനസ്സ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ്. അനുഭവിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളെ മാത്രമല്ല അനുഭവിക്കുന്നയാളേയും മനസ്സ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
അനുഭവിക്കന്നയാള് മനസ്സിന്റെ സൃഷ്ടിയോ? അതെങ്ങനെ ശരിയാകും എന്ന് സംശയമുണ്ടായേക്കാം. സ്വപ്നത്തില് സ്വപ്ന വിഷയങ്ങളേയും അത് അനുഭവിക്കുന്നയാളെയും മനസ്സ് തന്നെയാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. സ്വപ്നം പോലെയാണ് ഇപ്പോള് നമ്മള് വാസ്തവമെന്ന് കരുതുന്ന ഈ ലോകവും .
സ്വപ്നത്തില് പെട്ട് കഴിയും കാലം ജഗത്തിനെ അറിയാന് കഴിയില്ല. സ്വപ്നത്തിന് തുല്യമാണ് മിഥ്യയായ ജാഗ്രത്തും. മനസ്സ് തന്നെയാണ് രണ്ടിടത്തും മാറി മാറി കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
ശബ്ദ, സ്പര്ശ, രൂപ, രസ, ഗന്ധങ്ങളെല്ലാം സ്ഥൂല വിഷയങ്ങളാണ്. വികാരഭാവങ്ങള് സൂക്ഷ്മവും.ഇവ മനസ്സിന്റെ ചൊല്പ്പടിയ്ക്കാണ്. പല തരത്തില് പലതായി കാണുന്നതൊക്കെ മനസ്സ് ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്.അത് സ്വ
പ്നത്തിലായാലും ജാഗ്രത്തിലായാലും. വിവിധ ശരീരങ്ങള്, വര്ണ്ണങ്ങള്, ആശ്രമം; ജാതി, ഗുണം, ക്രിയ, കാരണം, ഫലങ്ങള് എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ഭോഗ്യ വിഷയങ്ങളും അതുണ്ടാക്കുന്നു.
വര്ണം ബ്രാഹ്മണന് മുതലായവ അല്ലെങ്കില് നിറങ്ങള്. ആശ്രമം ബ്രഹ്മചര്യം തുടങ്ങിയവ. ജാതി ദേവതകള് തൊട്ടുള്ളവ. ഗുണങ്ങള് ശബ്ദം മുതലായവയാണ്. എടുക്കല്, പിടിക്കല്, വെയ്ക്കല് എന്നിവയാണ് ക്രിയകള്
സ്വപ്നത്തില് ഇവയെല്ലാം സൂക്ഷ്മവും ജാഗ്രത്തില് സ്ഥൂലവുമാണെന്ന് മാത്രം.
സ്വപ്ന പ്രപഞ്ചത്തെ ഉണ്ടാക്കി അതിനെ അനുഭവിപ്പിക്കും പോലെ ജാഗ്രത്തും മനസ്സിന്റെ ശക്തി തന്നെ. നമ്മള് ഉണര്ന്നിരുന്നാലും മനസ്സ് ഉള്ളിടത്തേ നമ്മള് ഉണ്ടാകൂ. അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലോകമാണ് നമ്മുടേത്.
ശ്ലോകം 178
അസംഗചിദ്രൂപമമും വിമോഹ്യ
ദേഹേന്ദ്രിയ പ്രാണ ഗുണൈര്നിബദ്ധ്യ
അഹം മമേതി ഭ്രമയത്യജസ്രം
മനഃ സ്വകൃത്യേഷു ഫലോപഭുക്തിഷു
സംഗമില്ലാത്തവനും ശുദ്ധജ്ഞാനസ്വരൂപവുമായ ആത്മാവിനെ ദേഹം, ഇന്ദ്രിയം, പ്രാണന് എന്നിവയുടെ ഗുണങ്ങള് ബന്ധിച്ച് മനസ്സ് വ്യാമോഹിപ്പിക്കുന്നു. കര്മ്മങ്ങളും ഫല അനുഭവങ്ങളിലും ഞാന് എന്നും എന്റേത് എന്നും അഭിമാനം വളര്ത്തി നിരന്തരം ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു.
ആത്മാവ് അല്പനായ ജീവനായി മാറുന്നതെങ്ങെനെയെന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഉപാധികളായ ശരീരം, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്, പ്രാണന് മുതലായവയില് കുടുങ്ങുമ്പോള് ആത്മാവ് പരിമിതനായ ജീവനായിത്തീരുന്നു. മനസ്സാണ് ഇങ്ങനെ കുടുക്കുന്നത്. വാസ്തവത്തില് ഒട്ടും സംഗമില്ലാത്തതും ജ്ഞാനസ്വരൂപവുമാണ് ആത്മാവ്. മനസ്സുമായി ചേര്ന്നാല് അത് തന്റെ പരമമായ അവസ്ഥ മറന്ന് ഭ്രമിച്ച് പോകും. അനാത്മ വസ്തുക്കളില് സംഗമുണ്ടാകും.
സിനിമ മാത്രമാണ്, സ്ക്രീനില് കാണുന്നതാണ്, വാസ്തവമല്ല എന്നൊന്നും ഓര്ക്കാതെ നമ്മള് കാശ് കൊടുത്ത് കരയും പോലെ ഒരു കളി. മനസ്സിന്റെ മായാജാലത്തില് പെട്ടു പോകും. ഞാന്, എന്റെ എന്ന ഭാവങ്ങള് അപ്പോഴാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. കര്തൃത്വഭോക്തൃത്വ അഭിമാനം ഉണ്ടാക്കും.അതിനെ വര്ദ്ധിപ്പിക്കും. ശരിക്കും ഭ്രമത്തിലാഴ്ത്തും. ഉപാധികളുടെ ധര്മ്മങ്ങള് തന്റേത് എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് കഷ്ടപ്പെടും. ഇങ്ങനെയാണ് മനസ്സ് നമ്മെ ബന്ധിക്കുന്നത്.
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്