ശാശ്വതമായ ആനന്ദത്തെയാണു മോക്ഷമെന്നു പറയുന്നത്. അതു ഭൂമിയില്ത്തന്നെയാകാം. സ്വര്ഗ്ഗവും നരകവും ഭൂമിയില്ത്തന്നെ. സത്കര്മ്മങ്ങള് മാത്രം ചെയ്താല് മരണാനന്തരവും സുഖം അനുഭവിക്കാം.
ആത്മബോധത്തോടെ ജീവിക്കുന്നവര് എപ്പോഴും ആനന്ദിക്കുന്നു. അവര് അവരില്ത്തന്നെ ആനന്ദിക്കുന്നു. ഏതു പ്രവൃത്തിയിലും അവര് ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നു. അവര് ധീരന്മാരാണ്.
നല്ലതുമാത്രം പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന അവര് ജനനമരണങ്ങളെക്കുറിച്ചോര്ത്തു ഭയക്കുന്നില്ല. ശിക്ഷകളെപ്പറ്റി ചിന്തിച്ചു വ്യാകുലപ്പെടുന്നില്ല. എവിടെയും അവര് ആ സത്യത്തെ ഉള്ക്കൊണ്ടുകൊണ്ടു ജീവിക്കുന്നു. ഒ
രു ത്യാഗിയെ ജയിലിലടച്ചാല് അവിടെയും അദ്ദേഹം ഈശ്വരകീര്ത്തനങ്ങള് പാടി ആനന്ദിക്കും. ധ്യാനത്തില് മുഴുകും. അവര് എല്ലാവരുടെയും പ്രവൃത്തികളെ ഈശ്വരമയമായി കാണുന്നു. അപ്പോള് ജയില് അവരെ ബന്ധിക്കുന്നില്ല. അവര് ആരോടും പരിഭവം പറയാറില്ല. എപ്പോഴും ആ തത്ത്വത്തില്ത്തന്നെ ജീവിക്കുന്നു. തവളയ്ക്കു വാലുള്ള കാലത്തോളം വെള്ളത്തിലേ ജീവിക്കുവാന് പറ്റൂ. വാലുപോയാല് അതിനു കരയിലും വെള്ളത്തിലും ജീവിക്കാം.
അഹങ്കാരമാകുന്ന വാലുപോകാതെ നമുക്കു സംസാരത്തില്നിന്നു മുക്തരാകാന് പറ്റില്ല. ആ വാലു നഷ്ടമായാല് ശരീരത്തിലിരുന്നാലും ഗംഭീരം വിട്ടാലും ആനന്ദം തന്നെ. റബ്ബര്പന്തു വെള്ളത്തില് വീണാല് പൊങ്ങിക്കിടക്കും. കരയില് വീണാലും അതിനു കുഴപ്പമില്ല. ഒന്നിനും ബന്ധിക്കുവാന് കഴിയുന്നില്ല. ഇതുപോലെ ഒരു പ്രതേ്യക സ്വഭാവമാണ് അവരുടേത്. രാവും പകലും അവര്ക്കൊരുപോലെയാണ്. അവരുടെ ആനന്ദം അവരില്ത്തന്നെ. പുറം വസ്തുവിലല്ല. ഈ മാനസികാവസ്ഥതന്നെ മോക്ഷം.
