ശ്രദ്ധ അഥവാ ആദ്ധ്യാത്മികവിശ്വാസം, ബുദ്ധി അഥവാ ആത്മാനാത്മ വിവേചനം ചെയ്യുന്ന പ്രതിഭ ഇവ മനുഷ്യനിലുള്ള രണ്ട് ശക്തിവിശേഷങ്ങളാണ്. ഇവ രണ്ടും ചേര്ന്ന് ധര്മ്മത്തിന്റെ സുപ്രധാന ഘടകങ്ങളായിതീരുന്നു.
ശ്രദ്ധയുടെ പ്രഭാവവും ബുദ്ധിയുടെ പ്രകാരവും സംയോജിക്കുമ്പോള് മാനുഷിക കര്മ്മങ്ങളെ നേര്വഴിക്ക് നയിക്കുന്ന ശക്തിവിശേഷമെന്ന നിലയില് ധര്മ്മം പ്രകടമാവുന്നു. ഈ ശക്തിയാകട്ടെ സാധകനെ മാനസികവൃത്തികളുടെ ആക്രമണത്തില്നിന്ന് വിമുക്തമാക്കി മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
തന്നില് അന്തര്ലീനമായിട്ടുള്ള അദ്ധ്യാത്മിക ശക്തികളില് ബോധവാനല്ലാത്ത അജ്ഞന് ജീവിതം ഒരു ഭാരമാണ്. എന്നാല് ശ്രദ്ധാസംയുക്തമായ ബുദ്ധിക്ക് ഈ ഭാരത്തെ ലഘൂകരിക്കാനും നിങ്ങളെ ‘ഭവനദി’ തരണം ചെയ്യിക്കാനുമുള്ള കരുത്തുണ്ട്.
ബുദ്ധി അവിദ്യയില് നിന്നുണ്ടായതാണ്. അത് പ്രകൃതിയുടെ വിഭാഗത്തിലുള്പ്പെട്ടതാണ്. തന്മൂലം സ്വന്തം പരിധിക്കപ്പുറം വികസിക്കുവാന് അതിനു സാദ്ധ്യമല്ല. ഒരു പക്ഷിക്ക് ആകാശത്തിനപ്പുറം പറക്കാന് കഴിവില്ലാത്തതുപോലെ ബുദ്ധിക്ക് പ്രകൃതിക്കപ്പുറം കടക്കാന് കഴിവില്ല. അപ്പോള് തന്റെ സീമകള്ക്കപ്പുറത്തുള്ള സത്യവസ്തുവിനെ എങ്ങനെയാണു ബുദ്ധിക്ക് ഗ്രഹിക്കാന് കഴിയുക.
ബുദ്ധിയെന്നാല് എന്താണ്! ബോധം ആവരണം വിക്ഷേപം ഇവയുടെ സങ്കലന രൂപമാണു ബുദ്ധിതത്വം. ആവരണവും വിക്ഷേപവും അവിദ്യയുടെ ശക്തികളാണ്. ആവരണം തമോഗുണ പ്രധാനമാണ്. വിക്ഷേപം രജോഗുണപ്രധാനവും. ഒരുവന് ഈശ്വരവിസ്മൃതി അഥവാ സ്വാത്മവിസ്മൃതി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശക്തിയാണ് ആവരണം. സ്വന്തം ആത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം ആവരണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോള് അസത്യത്തെ സത്യമായും ശരീരത്തെ ആത്മാവായും തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. മിഥ്യയായ ഈ സങ്കലപ്മാണ് വിക്ഷേപം.
ബുദ്ധിയിലെ ബോധഘടകം സത്യവസ്തുവിന്റേതാണ്. ആവരണവും വിക്ഷേപവും അകറ്റപ്പെടുമ്പോള് ബുദ്ധി സ്വരൂപമായിത്തന്നെ പ്രകാശിക്കും. അപ്പോള് ബുദ്ധി അവിദ്യയുടെ ഉപകരണമായ അഹന്തയില്നിന്ന് വിമുക്തമായ ബുദ്ധിയായിതീരും. ആ ബുദ്ധി സത്യവസ്തുവിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന പ്രബുദ്ധമായ ബോധമായിത്തന്നെ വിരാജിക്കുന്നു.
– ശ്രീ രമാദേവി
