മനുഷ്യന് ചോദ്യങ്ങള് ചോദിക്കുകയും അവയ്ക്ക് ഉത്തരങ്ങള് നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവ്വിധം യാതൊന്നിനും ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നില്ല. പക്ഷേ, മനുഷ്യന് സ്വയം കബളിപ്പിക്കാന് കഴിയുന്നവനാണ്. സര്വ്വ തത്വചിന്തകളുമാകട്ടെ ഇത്തരമൊരു കബളിപ്പിക്കലല്ലാത മറ്റൊന്നുമല്ല. മനുഷ്യന് ചോദിക്കുന്നു; എന്താണ് മനസ്സ്? എന്നിട്ട് അവന് തന്നെ പറയുന്നു: പദാര്ത്ഥമല്ല? പിന്നെയും ചോദിക്കുന്നു: എന്താണ് പദാര്ത്ഥം? എന്നിട്ട് ഉത്തരം പറയുന്നു: മനസ്സല്ലേ? ഈ വിഡ്ഢി വിനോദം തുടര്ന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. പ്രമുഖനായ ഒരു തത്വചിന്തകനെപ്പറ്റി ഞാന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്: ‘നമ്മളെല്ലാം എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്നത്? എന്നു ചോദിച്ചുകൊണ്ടേ അദ്ദേഹം എല്ലായ്പ്പോഴും തന്റെ പ്രസംഗം തുടങ്ങാറുള്ളുവത്രേ. ഒരിക്കല് അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ഭ്രാന്താശുപത്രിയിലെ അന്തേവാസികളെ സംബോധന ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രസംഗം അവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു ചോദിച്ചു. ‘മാന്യന്മാരേ, മഹതികളേ, നമ്മളെല്ലാം എന്തുകൊണ്ടാണിവിടെ…?’ അന്തേവാസികളിലൊരാള് ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: ‘നമ്മളെല്ലാം ഇവിടെയായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടെന്നാല് നമ്മളെല്ലാം അവിടെയല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്.
– ഓഷോ
