ഷഡ്‌വിംശ ബ്രാഹ്മണം അഞ്ചു പ്രപാഠകങ്ങളു ഓരോ പ്രപാഠകത്തിലും അനേകം അവാന്തര ഖണ്ഡങ്ങളുള്ള ഷഡ്‌വിംശ ബ്രാഹ്മണത്തെ പഞ്ചവിംശ ബ്രാഹ്മണത്തിന്റെ പരിശിഷ്ടമായാണ് ചിലര്‍ കണക്കാക്കുന്നത്. അതിലെ അഞ്ചാം പ്രപാഠകത്തിന് 'അത്ഭുതബ്രാഹ്മണം'...

തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണം ഈ ഒരു ബ്രാഹ്മണം മാത്രമേ കൃഷ്ണയജുര്‍വേദത്തിന്റെതായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ളൂ. തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണം നാലു കാണ്ഡങ്ങളായി തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ രണ്ടു കാണ്ഡങ്ങളിലും എട്ട് പ്രപാഠകങ്ങള്‍ അഥവാ അദ്ധ്യായങ്ങള്‍...

ശാംഖായന ബ്രാഹ്മണം ഋഗ്വേദീയമായി ഇന്നു ലഭിച്ചിട്ടുള്ള രണ്ടാമത്തെ ബ്രാഹ്മണമാണ് ശാംഖായനം. ഇതിലെ വിഷയം 30 അദ്ധ്യായങ്ങളിലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഓരോ അദ്ധ്യായത്തിലും അഞ്ചുമുതല്‍ പതിനേഴുവരെ ഖണ്ഡങ്ങളുണ്ട്. ആകെയുള്ള ഖണ്ഡങ്ങളുടെ...

യജ്ഞകര്‍മ്മലക്ഷ്യങ്ങള്‍ യജ്ഞവിധാനങ്ങളുടെ വൈജ്ഞാനികവും ആധിഭൗതികവും ആദ്ധ്യാത്മികവുമായ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള വിശദീകരണവും പരിചിന്തനവുമാണ് ബ്രാഹ്മണങ്ങളില്‍ അന്തര്‍ഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. കൂടെത്തന്നെ യജ്ഞങ്ങളില്‍ വിനിയോഗിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളും അവയുടെ ഹേതുവും യുക്തികളും നല്കിയിരിക്കുന്നു. യജ്ഞ കര്‍മ്മത്തിനനുകൂലമായി...

വേദങ്ങളുടെ രചനാകാലത്തെപ്പറ്റി പരിചിന്തിക്കാം. ഋഗ്വേദസംഹിതയില്‍ ഓരോരോ ഋഷികള്‍ ദര്‍ശിച്ചതായി പറയപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മന്ത്രങ്ങള്‍ യജുസ്സില്‍ ഏതേതെല്ലാം സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെന്ന് നിഷ്‌കര്‍ഷയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഋഗ്വേദം ആദ്യം ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും ആകയാല്‍ ആദ്യം...

പുരാണപ്രസിദ്ധരായ ദധ്യങ്, ദധീചി മഹര്‍ഷിമാരുടെ പിതാവായ അഥര്‍വന്‍ (അഥര്‍വാവ്) എന്ന മഹര്‍ഷിയാണ് ആഥര്‍വണ മന്ത്രങ്ങളുടെ ദ്രഷ്ടാവ്. അങ്ഗിരസ്സു മഹര്‍ഷിയുടേതായും പല മന്ത്രങ്ങളും അഥര്‍വവേദത്തില്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും അഥര്‍വാവിന്റെ പേരില്‍...

ഋഗ്വേദത്തിന് മുന്‍കാലത്ത് അഞ്ചു ശാഖകള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ശാകലശാഖ മാത്രമേ ഇപ്പോള്‍ പ്രചാരത്തിലുള്ളൂ എന്നും ശുക്ലയജുഃസംഹിതയ്ക്ക് രണ്ടു ശാഖകള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോള്‍ കാണ്വശാഖ മാത്രമേ പ്രചാരത്തിലുള്ളൂ എന്നും കൃഷ്ണ...

ചമകം യജുര്‍വേദത്തിന്റെ നാലാം കാണ്ഡത്തിലെ 5ാം പ്രശ്‌നം ശ്രീരുദ്രമാണെങ്കില്‍, 7ാം പ്രശ്‌നം ചമകമാണ്. ചമകത്തിലും 11 അനുവാകങ്ങളുണ്ട്. ശ്രീരുദ്രത്തിലെ 11 അനുവാകങ്ങളോടു ചേര്‍ത്ത് 11 അനുവാകങ്ങള്‍ ഉള്ള...

കൃഷ്ണയജുര്‍വേദവും ശുക്ലയജുര്‍വേദവും യജുര്‍വേദത്തിന് രണ്ടുശാഖകള്‍ നിലവിലുണ്ട്. കൃഷ്ണയജുര്‍വേദ (തൈത്തിരീയ) ശാഖയും ശുക്ലയജുര്‍വേദ (വാജസനേയി) ശാഖയും. പഴയകാലത്ത് കൃഷ്ണയജുര്‍വേദത്തിനു തന്നെ നാലുശാഖകളും ശുക്ലയജുര്‍വേദത്തിന് രണ്ടു ശാഖകളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്....

ദര്‍ശനപരങ്ങള്‍ നാസദീയസൂക്തം ദാര്‍ശനികമായ വൈശിഷ്ട്യം ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന പല സൂക്തങ്ങളും ദശമ മണ്ഡലത്തിലുണ്ട്. നാസദീയ സൂക്തം, ഹിരണ്യഗര്‍ഭസൂക്തം, പുരുഷസൂക്തം, വാക്‌സൂക്തം എന്നിവയെല്ലാം അര്‍ത്ഥമേദുരങ്ങളായ ദാര്‍ശനിക സൂക്തങ്ങളാണ്. 'നാസാദാസീത്' എന്ന്...

വിവാഹസംബന്ധിയായ ചില സൂക്തങ്ങളും ഋഗ്വേദത്തിലെ പത്താം മണ്ഡലത്തിലുണ്ട്. സൂര്യയുടെ (ഉഷസ്സിന്റെ) വിവാഹം സോമനുമായി നടക്കുന്നതായി വര്‍ണിക്കുന്ന ഭാഗം ശ്രദ്ധേയമാണ്. അവിടെ വിവാഹസജ്ജയായി നില്ക്കുന്ന പെണ്‍കുട്ടികളുടെ അന്തരംഗഭാവങ്ങള്‍, പ്രതീക്ഷകള്‍,...

ശ്രാദ്ധം, ശവസംസ്‌ക്കാരം, വിവാഹം തുടങ്ങിയ ചില ആചാരങ്ങളെ വിവരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും ദാനസ്തുതികള്‍, ദ്യൂതനിന്ദ തുടങ്ങിയവ അടങ്ങുന്ന സൂക്തങ്ങളും ഋഗ്വേദസംഹിതയിലുണ്ട്. ഇവയ്‌ക്കെല്ലാം പുറമേ കഥാഖ്യാനങ്ങളെന്ന് പറയാവുന്ന മന്ത്രഭാഗങ്ങളും തികച്ചും...

ഇതുവരെ മുഖ്യമായും ഋഗ്വേദസംഹിതയുടെ ബാഹ്യസ്വരൂപത്തെപ്പറ്റിയും മന്ത്രങ്ങളുടെ വിനിയോഗത്തെപ്പറ്റിയും മറ്റുമാണല്ലോ പരാമര്‍ശിച്ചത്. അതിന്റെ കൂടെത്തന്നെ വേദങ്ങളുടെ ആന്തരസ്വരൂപം, വേദാര്‍ത്ഥ വിചിന്തനം, വേദഭാഷ, വേദകാലം ഇത്യാദികളെ പറ്റിയും വളരെ ചുരുക്കമായി...

വേദങ്ങളെല്ലാം സംഹിതകളായാണ് സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ജ്ഞാന കര്‍മ മാര്‍ഗ പ്രതിപാദകങ്ങളായ മന്ത്രങ്ങളുടെ സമുച്ചയം എന്നതാണ് സംഹിതാശബ്ദത്തിന്റെ പൊതുവായ താത്പര്യം. നാലുവേദങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും വലിയത് ഋഗ്വേദമാണ്. ഋഗ്വേദസംഹിതയെ അഷ്ടകങ്ങളായും മണ്ഡലങ്ങളായും...

ബ്രഹ്മസൂത്രങ്ങളില്‍ നാലുഭാഗങ്ങളിലായി 560 സൂത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. പ്രഥമഭാഗത്തില്‍ ബ്രഹ്മവിഷയകമായ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകള്‍ പൂര്‍വസൂരികളുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍ എന്തെല്ലാമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും അവയില്‍ സ്വീകാര്യമായവയെ ഏകീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാംഭാഗത്തിലാകട്ടെ വേദാന്തത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിന്...

പൂര്‍വമീമാംസാ ദര്‍ശനം ജൈമിനിയാണ് പൂര്‍വമീമാംസയുടെ ആചാര്യന്‍. പന്ത്രണ്ട് അധ്യായങ്ങളിലായി, ആകെ 262 സൂത്രങ്ങളാണ് ജൈമിനിയുടെ മീമാംസാഗ്രന്ഥത്തിലുള്ളത്. ജൈമിനി ജീവിച്ചിരുന്നത് ക്രിസ്തു വര്‍ഷം നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു എന്ന് ഡോ....

കണാദന്റെ കാലത്തിനു മുമ്പു തന്നെ വൈശേഷിക ദര്‍ശനം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും പക്ഷേ പരമാണു സിദ്ധാന്തവുമായി അതിനെ യോജിപ്പിച്ച് വികസിപ്പിച്ചത് കണാദമഹര്‍ഷിയാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. പാശ്ചാത്യനാടുകളില്‍ അണുസിദ്ധാന്തം അംഗീകൃതമാവുന്നതിന് എത്രയോ നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കു...

ഷഡ്ദര്‍ശനങ്ങള്‍ എന്നു വിളിക്കുന്നത് സാംഖ്യം, യോഗം, ന്യായം, വൈശേഷികം, പൂര്‍വമീമാംസ, ഉത്തരമീമാംസ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന ആറു ദാര്‍ശനിക പദ്ധതികളെയാണ്. ഇവ പ്രാചീന വൈദിക പൈതൃകത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹൈന്ദവമതത്തിന്...