ഭാരതം-ഇന്തോനേഷ്യ ബന്ധങ്ങളിലെ പുതിയ യുഗം; സാംസ്‌കാരിക പൈതൃകത്തില്‍ നിന്ന് തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തത്തിലേക്ക്

ഭാരതവും ഇന്തോനേഷ്യയും തമ്മിലുള്ള സമുദ്ര-സാംസ്‌കാരിക ബന്ധങ്ങള്‍ക്ക് രണ്ട് സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് വ്യാപാരികളും ബുദ്ധ-ഹൈന്ദവ സംന്യാസിമാരും കൈമാറിയ സാംസ്‌കാരിക വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിത്തറയില്‍ കെട്ടിപ്പടുത്ത ഈ പുരാതന നാഗരിക പാരമ്പര്യം, ഇന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ശക്തമായ ഒരു ആധുനിക തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തമായി പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇന്‍ഡോ-പസഫിക് മേഖലയില്‍ ശാന്തിയും സുസ്ഥിരതയും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വെറുമൊരു ചരിത്രമല്ല, മറിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഒരു പങ്കിട്ട ഭാവിയുടെ പ്രഖ്യാപനമാണ്.

നാഗരിക പാരമ്പര്യവും സാംസ്‌കാരിക നയതന്ത്രവും

ഇന്ത്യന്‍ വിദേശനയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന തൂണായി ‘നാഗരിക നയതന്ത്രത്തെ’ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. രാമായണം, മഹാഭാരതം, സംസ്‌കൃത ഭാഷാ സ്വാധീനം, ഗരുഡന്‍, ബാലി തുടങ്ങിയ പങ്കിട്ട സാംസ്‌കാരിക പ്രതീകങ്ങള്‍ വെറുമൊരു ചരിത്രസ്മരണകളല്ല, മറിച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ഇന്നത്തെ ആഴത്തിലുള്ള നയതന്ത്ര അടിത്തറയാണ്. ഇന്തോനേഷ്യന്‍ പ്രസിഡന്റ് പ്രബോവോ സുബിയാന്തോ തന്റെ ‘ഇന്ത്യന്‍ ഡിഎന്‍എ’യെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ ഹൃദ്യമായ പരാമര്‍ശങ്ങളും ഭാരതത്തിന്റെ ഭരണമാതൃകകളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രശംസയും ഈ സാംസ്‌കാരിക ആത്മബന്ധത്തിന്റെ തെളിവാണ്.

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ‘വികാസ് ഭി, വിരാസത് ഭി’ (പൈതൃകത്തോടൊപ്പം വികസനവും) എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ ഭാഗമായി, ഇന്തോനേഷ്യയിലെ പ്രംബാനന്‍ ഹിന്ദു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുദ്ധാരണത്തിനുമായി ഭാരതം 65 കോടി രൂപയുടെ സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന സിവിലിയന്‍ ബഹുമതിയായ ‘ബിന്‍താങ് അദിപൂര്‍ണ’ നല്‍കി ആദരിച്ചപ്പോള്‍, അത് കേവലം ഒരു നേതാവിനുള്ള ആദരവ് എന്നതിനപ്പുറം ഭാരതത്തിന്റെ പുരാതന നാഗരികതയ്‌ക്കുള്ള ആഗോള അംഗീകാരമായി മാറി.

പ്രതിരോധ-സമുദ്ര സുരക്ഷാ രംഗത്തെ കുതിച്ചുചാട്ടം

1965ലെ യുദ്ധകാലത്ത് ഇന്തോനേഷ്യ പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന ഒരു ഭൂതകാലമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇന്ന്, ഭാരതത്തിന്റെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആഗോള വിശ്വാസ്യതയുടെ ഫലമായി ഇന്തോനേഷ്യ രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളികളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഭാരതത്തിന്റെ കരുത്തുറ്റ ബ്രഹ്‌മോസ് സൂപ്പര്‍സോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളും, പ്രതിരോധ രംഗത്ത് ശേഷി തെളിയിച്ച ‘അസ്ത്ര’ എയര്‍-ടു-എയര്‍ മിസൈലുകളും വാങ്ങുന്നതിനുള്ള കരാറില്‍ ഇന്തോനേഷ്യ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സഹകരണം ശക്തമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്തോനേഷ്യന്‍ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്ക് ഭാരതത്തിലെ നാഷണല്‍ ഡിഫന്‍സ് അക്കാദമി, ഡിഫന്‍സ് സര്‍വീസസ് സ്റ്റാഫ് കോളേജ് എന്നിവയില്‍ പരിശീലനവും നല്‍കും.

ഇന്ത്യന്‍ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സമുദ്ര സുരക്ഷ, കോസ്റ്റ് ഗാര്‍ഡ് സഹകരണം, ബ്ലൂ ഇക്കോണമി, തുറമുഖ വികസനം എന്നിവയ്‌ക്കായുള്ള വിപുലമായ ചട്ടക്കൂടുകള്‍ക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളും അന്തിമരൂപം നല്‍കി. ഭാരതത്തിന്റെ ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാര്‍ പോര്‍ട്ട് പ്രോജക്റ്റില്‍ നിന്ന് ഏകദേശം 100 മൈല്‍ മാത്രം അകലെ, തന്ത്രപ്രധാനമായ മലാക്ക കടലിടുക്കിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സബാംഗ് തുറമുഖം സംയുക്തമായി വികസിപ്പിക്കാന്‍ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തീരുമാനിച്ചത് ഇന്‍ഡോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സമുദ്ര സുരക്ഷയില്‍ വലിയ ചലനങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കും. ഈ സുരക്ഷാ സഹകരണങ്ങള്‍ ഭാരതത്തിന്റെ ‘മഹാസാഗര്‍’ (MAHASAGAR – Mutual and Holistic Advancement for Security Across the Regions) എന്ന എല്ലാവരെയും ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന സുരക്ഷാ കാഴ്ചപ്പാടിന് അടിവരയിടുന്നു.

വിജ്ഞാന വ്യാപാരവും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും

ഭാരതത്തിന്റെ സോഫ്റ്റ് പവര്‍ ഇന്ന് കേവലം യോഗയിലോ കലകളിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല, മറിച്ച് അത് പ്രീമിയം മാനേജ്‌മെന്റ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് ഇന്തോനേഷ്യയിലെ സിംഹസാരി പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയില്‍ ആരംഭിക്കാനിരിക്കുന്ന ഐഐഎം ബാംഗ്ലൂരിന്റെ ആദ്യത്തെ വിദേശ കാമ്പസ്. ഇത് ഭാരതത്തില്‍ നിന്ന് പരിശീലനം സിദ്ധിച്ച ഇന്തോനേഷ്യന്‍ പ്രൊഫഷണലുകളെയും ഭാവി ബിസിനസ്സ് ശൃംഖലകളെയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ആസിയാന്‍ മേഖലയില്‍ ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാധീനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

കൂടാതെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായ ഭാരതം, മൂന്നാമത്തെ വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായ ഇന്തോനേഷ്യയെ സ്വന്തമായി ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകള്‍ വികസിപ്പിക്കാന്‍ സഹായിക്കുകയും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഭരണത്തില്‍ സാങ്കേതികവിദ്യ പങ്കിടാന്‍ കരാറിലേര്‍പ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക-ഡിജിറ്റല്‍ മേഖലകളിലും മുന്നേറ്റങ്ങള്‍

ബഹിരാകാശ സഹകരണം: ഉപഗ്രഹ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും റിമോട്ട് സെന്‍സിംഗിലും സംയുക്ത ഗവേഷണം നടത്താനും കാര്‍ഷിക നിരീക്ഷണം, ദുരന്ത നിവാരണം എന്നിവയ്‌ക്കായി ഉപഗ്രഹ ഡാറ്റ പങ്കിടാനും തീരുമാനമായി.

ഡിജിറ്റല്‍ ഇന്‍ഫ്രാസ്ട്രക്ചര്‍: ക്വാണ്ടം സിസ്റ്റങ്ങള്‍, വയര്‍ലെസ് നെറ്റ്വര്‍ക്കുകള്‍ എന്നിവയിലെ സഹകരണത്തിനൊപ്പം ഭാരതത്തിന്റെ യുപിഐ, ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ക്യുആര്‍ഐഎസ് സംവിധാനവുമായി സംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ പുരോഗമിക്കുന്നു.

നിര്‍ണ്ണായക ധാതുക്കള്‍: ഭാരതത്തിന്റെ NFTDC,  മിഡ്വെസ്റ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ഇന്തോനേഷ്യയുടെ PT PERMINAS എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ത്രികക്ഷി ധാരണാപത്രത്തിലൂടെ അപൂര്‍വ അര്‍ത്ഥചാലക സ്ഥിര കാന്തങ്ങള്‍, നിക്കല്‍, ഇരുമ്പ് എന്നിവയുടെ നിര്‍മ്മാണത്തില്‍ വലിയ ഇന്ത്യന്‍ നിക്ഷേപം ഉണ്ടാകും.

സാമൂഹിക ക്ഷേമവും ഭക്ഷ്യ-ദുരന്ത സുരക്ഷയും

ഇരുരാജ്യങ്ങളും കാര്‍ഷിക അധിഷ്ഠിത സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളായതിനാല്‍ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാന്‍ ഉയര്‍ന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള 100 ടണ്‍ ‘ഡിഡബ്ല്യുആര്‍ 162’ ഗോതമ്പ് വിത്തുകള്‍ ഇന്തോനേഷ്യയ്‌ക്ക് നല്‍കാന്‍ ഭാരതം തയ്യാറായി. ഇതിനൊപ്പം, ദാരിദ്ര്യ നിര്‍മ്മാര്‍ജ്ജനത്തിനായുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ വിജയകരമായ മാതൃകകളായ സ്‌കൂള്‍ ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിയും, പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായവും ഭാരതം ഇന്തോനേഷ്യയുമായി പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്.

ആരോഗ്യമേഖലയില്‍ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ 28 കോടിയോളം വരുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്ക് താങ്ങാനാവുന്ന വിലയില്‍ ഇന്ത്യന്‍ മരുന്നുകള്‍ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും ഡോക്ടര്‍മാര്‍ക്കുള്ള ഫെലോഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാമുകളും നടപ്പിലാക്കുകയാണ്. രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങള്‍ക്ക് ഏറെ സാധ്യതയുള്ള മേഖലകളായതിനാല്‍, ഭാരതത്തിന്റെ എന്‍ഡിഎംഎ യും ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ബിഎന്‍പിബി യും തമ്മില്‍ ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിലൂടെ സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിത സംവിധാനങ്ങള്‍ വികസിപ്പിക്കുകയും ദുരന്ത നിവാരണ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.