ഭാരതത്തില് മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും വളരുന്ന ഔഷധസസ്യം. ഇലകൊഴിയും വനങ്ങളിലും ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നു. പെരുംനെല്ലി, ചെറുനെല്ലി, കരിനെല്ലി എന്നീ മൂന്നു ജാതി നെല്ലിയുണ്ട്. കരിനെല്ലിക്ക് പൂര്ണ്ണമായും വംശനാശം സംഭവിച്ചു. പെരുംനെല്ലി കാടുകളില് വളരുന്നതിനാല് കാട്ടുനെല്ലിയെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
യൂഫോര്ബീയേസീ കുലം.
ശാസ്ത്രനാമം – എംബ്ലിക്ക ഒഫിസിനാലിസ്.
രസാദിഗുണങ്ങള്-
രസം – പുളി, ചവര്പ്പ്, മധുരം, കയ്പ്.
വീര്യം – ശീതം.
ഗുണം – ഗുരു, രൂക്ഷം
വിപാകം – മധുരം.
കര്മ്മം – ത്രിദോഷശമനം.
വേര്, തൊലി, കായ് ഇവ ഔഷധയോഗ്യം.
ആയുര്വേദ, സിദ്ധ വിഭാഗത്തിലെ മിക്ക ഔഷധയോഗങ്ങളിലും നെല്ലി ഒരു ഘടകമാണ്. വൈറ്റമിന് സി ധാരാളമായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കായകല്പ ചികിത്സയില് മുഖ്യഘടകമാണ് നെല്ലിക്ക. പ്രമേഹം, ജ്വരം, ശിരോരോഗങ്ങള്, അകാലനര, ധാതുക്ഷയം എന്നീ രോഗങ്ങള് ശമിപ്പിച്ച് ഓജസ്സും
പുഷ്ടിയും നിത്യ യൗവ്വനവും പ്രദാനം ചെയ്യും. നെല്ലിക്കാലേഹ്യം ഗര്ഭിണികള് കഴിച്ചാല് ഗര്ഭസ്ഥശിശുവിന് രോഗങ്ങളോ ബാലാരിഷ്ടതയോ ഉണ്ടാകുകയില്ലെന്ന് ആചാര്യമതം.
കാട്ടു നെല്ലിക്ക കുരു നീക്കി അരച്ചു പിഴിഞ്ഞെടുത്ത നീര് നാല് ഔണ്സ് വീതം നിത്യവും രാവിലെ വെറുംവയറ്റില് കഴിച്ചാല് പ്രമേഹം പൂര്ണ്ണമായും നിയന്ത്രണവിധേയമാകും.
നെല്ലിക്ക കുരു കളഞ്ഞ് ചെറുനാരകത്തിലയും ചേര്ത്ത് പാലിലരച്ച് തലയില് നിത്യവും തേച്ചു കുളിച്ചാല് ശിരോരോഗങ്ങള് ശമിക്കും. കൂടാതെ മുടി നരക്കുകയില്ല.
ചെറുനെല്ലിക്കാ ഏത് രീതിയില് പാകപ്പെടുത്തിയാലും ഔഷധഗുണം നഷ്ടപ്പെടുകയില്ല.
നെല്ലിക്കാവെള്ളത്തില് നിത്യവും കുളിച്ചാല് തൊലിപ്പുറത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന ചുളിവുകള്, അലര്ജി ഇവ മാറും.
പച്ചനെല്ലിക്കാനീരില് പച്ചമഞ്ഞള് പൊടി ചേര്ത്ത് നിത്യവും കഴിച്ചാല് പ്രമേഹം മാറും.
പച്ചനെല്ലിക്കാത്തോട് അരച്ച് പാലില് കലക്കി കഴിച്ചാല് അമ്ലപിത്തം ശമിക്കും..
നെല്ലിക്കാത്തോട് ശര്ക്കര ലായനിയില് ഒരു മാസം ഇട്ടുവച്ചിരുന്ന് പിഴിഞ്ഞെടുത്തു കഴിച്ചാല് ശരീരബലമുണ്ടാകും.
നെല്ലിക്ക അരച്ച് അടിവയറ്റില് പുരട്ടിയാല് മൂത്രതടസ്സം മാറും.
പച്ചനെല്ലിക്ക ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ നീര് നല്ലപോലെ അരിച്ചെടുത്ത് കണ്ണിലൊഴിച്ചില് നേത്രരോഗങ്ങള് ശമിക്കും.
പച്ചനെല്ലിക്ക ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ നീരെടുത്ത് തേനും തിപ്പലിപ്പൊടിയും പഞ്ചസാരയും താതിരിപ്പൂവും ചേര്ത്ത് ഒരു മണ്കലത്തിലാക്കി 30 ദിവസം കഴിഞ്ഞെടുത്ത് തെളിച്ചെടുത്ത് കഴിച്ചാല് വിളര്ച്ച, കാമില, ഹൃദ്രോഗം, അരുചി എന്നിവ ശമിക്കും.
പ്രസിദ്ധമായ ത്രിഫലയില് ഒന്നാണ്. നെല്ലിക്ക, കടുക്ക, താന്നിക്ക ഇവയാണ് ത്രിഫല.
ഭരണി നക്ഷത്രക്കാരുടെ ജന്മനക്ഷത്ര വൃക്ഷമാണ് നെല്ലി. വൃക്ഷായുര്വേദത്തില് പറയുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ് .ഒരു നെല്ലി നട്ടവന് നിത്യബ്രഹ്മചാരിയാണ്. അയാള്ക്ക് അനേകം യജ്ഞങ്ങള് ചെയ്ത ഫലം ലഭിക്കും. ഭുമി ദാനം ചെയ്ത ഫലം ലഭിക്കും.
മാര്ക്കറ്റില് കിട്ടുന്ന നാരങ്ങാ വലിപ്പുള്ള നെല്ലിക്ക ഔഷധഗുണമുള്ളതല്ല.
















