രാമായണ കഥയിലെ എല്ലാ നിര്ണ്ണായക സംഭവങ്ങളും സമര്ത്ഥമായി കുറിക്കുകൊള്ളുന്ന തെരഞ്ഞെടുത്ത ഏതാനും വാക്കുകളാല് സമഗ്രമായി വര്ണ്ണിക്കുന്നതില് സ്വാതിതിരുനാള് മഹാരാജാവ് കാണിച്ച വൈദഗ്ധ്യത്തെ അസാമാന്യം എന്നു മാത്രമേ വിശേഷിപ്പിക്കാന് കഴിയൂ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ സംസ്കൃത ജ്ഞാനവും പരപ്പാര്ന്ന പുരാണപരിചയവും തെളിയിക്കുന്ന മനോഹരമായ രചനയാണ് രാമായണം രാഗമാലിക എന്ന കാര്യത്തില് സംശയം വേണ്ട.
മോഹനം എന്നു മാത്രമേ മോഹന രാഗത്തില് നിബന്ധിച്ചിട്ടുള്ള മൂന്നാം ചരണത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാന് കഴിയൂ. ആരണ്യകാണ്ഡമാണ് ഇതിലെ പ്രതിപാദ്യം.
വിതത ദണ്ഡകാരണ്യ ഗത വിരാധ ദളനം
സുചരിത ഘടജ ദത്താം അനുപമിത വൈഷ്ണവാസ്ത്രം
പതഗവര ജഡായൂനൃതം പഞ്ചവടീ വിഹിതാവാസം
അതിഘോരശൂര്പ്പണഖാ വചനാഗതഖരാദി ദളനം.
ദണ്ഡകാരണ്യത്തില് പ്രവേശിച്ച്, വിരാധനെ വധിച്ചവനും സുചരിതനായ അഗസ്ത്യ മഹര്ഷിയില് നിന്നും അനുപമായ വൈഷ്ണവാസ്ത്രം നേടിയവനും പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനായ ജഡായുവാല് സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനും പഞ്ചവടിയില് അവനവന്റെ അന്തസ്സിനനുസരിച്ച് (സ്ഥാനമാനങ്ങള്ക്ക് കോട്ടം വരാതെ) വസിച്ചവനും, അതിഘോരയായ ശൂര്പ്പണഖയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട് വന്ന ഖരന് തുടങ്ങിയ അസുരന്മാരെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്തവനും ആയ(രഘുരാമനെ ഞാന് വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു എന്ന് ഇവിടെ അന്വയിക്കണം).
കിഷ്ക്കിന്ധാകാണ്ഡം ഉള്ക്കൊള്ളുന്ന നാലാമത്തെ ചരണം മുഖാരി എന്ന മനോജ്ഞമായ രാഗത്തില് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
കനകമൃഗരൂപധര ഖലമാരീച ഹരമിഹ
സുജന വിമത ദശാസ്യ ഹൃത ജനകജാന്വേഷണം
അനഘം പമ്പാതീര സംഗതാഞ്ജനേയ നഭോമണി
തനുജ സഖ്യ കരം വാലി തനുദളനമീശം
സുവര്ണ്ണമാനിന്റെ രൂപം ധരിച്ച ദുഷ്ട്ടനായ മാരീചനെ നിഗ്രഹിച്ചവനും സുജനങ്ങള്ക്ക് നല്ല അഭിപ്രായങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത ദശമുഖന് തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയ ജനകജയെ അന്വേഷിച്ച് അലഞ്ഞവനും പരിശുദ്ധമായ പമ്പാതീരത്ത് വച്ച് ഗളത്തെ അലങ്കരിക്കുന്ന മുത്തുമണി പോലെ തിളങ്ങുന്ന ആഞ്ജനേയനുമായി സംഗമിച്ചവനും
(ബാലിയുടെ) സഹോദരനുമായി (സുഗ്രീവന്) സഖ്യത്തിനായി കരം നീട്ടിയവനും ബാലിയുടെ ശരീരം ശകലീകരിച്ചവനുമായ(രഘുരാമനെ ഞാന് വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു എന്ന് ഇവിടെയും അന്വയിക്കണം).
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്