ഭഗവത്തത്വ വിജ്ഞാനിയായ ഭക്തന്, ഭൗതികദേഹം നശിച്ചശേഷം ഭഗവത്പദം പ്രാപിക്കുന്നു എന്നാണ് കഴിഞ്ഞ ശ്ലോകത്തില് പറഞ്ഞത്. ജ്ഞാനസമ്പാദനത്തിനുശേഷം, പൂര്വജന്മത്തിലെ കര്മഫലം അവസാനിക്കാത്തതുകൊണ്ട്, ഭൗതികദേഹത്തില്തന്നെ ആ ഭക്തജീവന് ജീവിതം തുടര്ന്നേക്കാം. അതാണ് ജീവന്മുക്താവസ്ഥ എന്നുപറയുന്നത്. ആ വ്യക്തി ജീവിച്ചിരിക്കെ മുക്തന്റെ അവസ്ഥയില് തുടരുന്നു എന്നര്ത്ഥം. വൈദ്യുത ഫാനിന്റെ സ്വിച്ച് ഓഫ് ചെയ്തശേഷം, കുറച്ചുസമയംകൂടി ഫാന് കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുപോലെയാണത്. ഈ അവസ്ഥയില് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും ഇതിലെ ജീവാത്മാക്കളുടെയും ഭൗതികതാ മാലിന്യം നീങ്ങിയതായി കാണാന് ആ ജീവന്മുക്തന് കഴിയുന്നു.
വിദ്യാവിനയസമ്പന്നേ
ബ്രാഹ്മണേ ഗവി ഹസ്തിനി
ശുനി ചൈവ ശ്വപാകേ ച
പണ്ഡിതാഃ സമദര്ശിനഃ
വിദ്യ എന്നത് വേദാര്ത്ഥ പരിജ്ഞാനം നേടല്. പരമാത്മ തത്വം അറിയാന് പരിശ്രമിക്കുന്നവനാണ് ബ്രാഹ്മണന്. ഔദ്ധത്യവും അഹങ്കാരവും ബ്രാഹ്മണന് ഉണ്ടാവുകയില്ല. അത്തരം ബ്രഹ്മണനില് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന് പരമാത്മാവായി വിളങ്ങുന്നു.
ഗവി- നാല്ക്കാലി വര്ഗത്തില് ശ്രേഷ്ഠമാണ് പശു. അത് പോഷകമൂല്യങ്ങള് നിറഞ്ഞ പാല് നമുക്ക് തരുന്നു. ഇതില് സത്വഗുണമുണ്ട്. അതിലും പരമാത്മാവായിട്ടു ഭഗവാന് വിളങ്ങുന്നു.
ഹസ്തിനി, ശുനി- ആനയും നായയും രണ്ടും തമോഗുണം മാത്രം നിറഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു. ആന പാപ്പാനെ കുത്തികൊന്നേക്കാം. നായ, തന്നെ വളര്ത്തുന്ന യജമാനനെയും കടിച്ചേക്കാം. അവയില് ഭഗവച്ചൈതന്യംതന്നെ വിളങ്ങുന്നു.
ശ്വപാകേ-പട്ടിയുടെ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവര്, അതായത് അതിനീചമായ രീതിയില് ജീവിക്കുന്നവര്. അവരിലും ഭഗവാന് പരമാത്മാവായി വിളങ്ങുന്നു.
ഇങ്ങനെ സമദര്ശനം ശീലമാക്കിയവരാണ് പണ്ഡിതന്മാര്. ദേഹങ്ങളുടെ ആകൃതി, വലുപ്പം, ജന്തുക്കളുടെ സ്വഭാവം ഇവയൊന്നും പരിഗണിക്കാതെയാണ് ഭഗവച്ചൈതന്യം എന്ന പരമസത്യം ശോഭിക്കുന്നത് എന്നാണ് നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
