ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയുടെ ദാസിയായ ഒരു ദേവകന്യകയാണ് പുഞ്ജികസ്ഥലി. അവര് ഉദ്യാനത്തില് പൂവിറുത്തുകൊണ്ടുനില്ക്കെ, ദേവകുമാരന്മാരും ആ ഉദ്യാനത്തില് എത്തിച്ചേര്ന്നു. മദോന്മത്തരായി ലീലാവിനോദത്തില് മുഴുകിയിരിക്കുകയായിരുന്നു അവര്. ഇതെല്ലാം കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന പുഞ്ജികസ്ഥലി വികാരവിവശയായി. തനിക്കും ഇതുപോലെ ഉല്ലസിച്ചുനടക്കുന്നതിനായി ഒരു കാമുകനില്ലല്ലോ എന്ന് നിനച്ച് മനമില്ലാമനസോടെ പൂവിറുക്കല് നിറുത്തി ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. അവള് ബൃഹസ്പതി മഹര്ഷിയോട് കാമയാചന നടത്തി.
അദ്ദേഹത്തിന് ഇൗ കൃത്യം സഹിക്കാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. ദേവകുമാരന്മാരുടെ ലീലാവിലാസത്തില് ആകൃഷ്ടയായിത്തീര്ന്ന നീ വാനരരൂപിയായിത്തീരട്ടെ എന്ന് ശപിച്ചു. ആ കാലത്ത് നിനക്ക് കാമുകസംഗത്താല് ഒരു കുഞ്ഞ് ജനിക്കും. ശിവചൈതന്യമുള്ള ആ കുഞ്ഞ് പ്രശസ്തനായിത്തീരും. അതോടെ നിനക്ക് ശാപമോക്ഷം ലഭിക്കും. തുടര്ന്ന് പഴയ രൂപത്തില് ദേവലോകത്തേക്ക് തിരികെ വന്നുചേരാം.
അഞ്ജന എന്ന വാനരസ്ത്രീയായിത്തീര്ന്ന് അഞ്ജന വനത്തിലെത്തി. കേസരി എന്ന കാമുകനെ ലഭിക്കുകയും ഇഷ്ടംപോലെ ഉല്ലസിച്ചുനടന്നു. അപ്പോഴൊന്നും ഇവര്ക്ക് കുഞ്ഞ് പിറന്നില്ല. അക്കാലത്ത് ശിവപാര്വതിമാര് വാനരരൂപത്തില് ആ വനത്തില് വന്നുചേര്ന്നു. അവിടെ വച്ച് പാര്വതി ഗര്ഭിണിയായി. വാനരരൂപത്തില് ഗര്ഭിണിയായി പ്രസവിക്കാന് വൈമനസ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചപ്പോള് മഹാദേവന് വായു മുഖാന്തിരം പാര്വതിയുടെ ഗര്ഭത്തെ ആകര്ഷിച്ചെടുത്ത് അഞ്ജലിയുടെ ഉദരത്തിലാക്കി. ഈ വിവരം ബാലി മനസിലാക്കി.
അഞ്ജന പ്രസവിക്കുന്ന ഈ ശിശു ശിവശക്തിയുക്തനായിത്തീരും. അവര് തന്റെ സ്ഥാനം അപഹരിക്കും എന്നത് ഉറപ്പുതന്നെ. അഞ്ജനയുടെ ഗര്ഭത്തില് വളരുന്ന കുഞ്ഞിനെ നശിപ്പിക്കാന് പഞ്ചലോഹം ഉരുക്കി ഗര്ഭത്തിലൊഴിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് അതുകൊണ്ടൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല.സംഹാരമൂര്ത്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താല് അഞ്ജന പ്രസവിച്ചു. അവനാണ് ബലവാനായ ഹനൂമാന്. അഞ്ജന പ്രസവിച്ചതിനാലാണ് ആഞ്ജനേയന് എന്നു പേരുവന്നത്.
