രാവണന് ഇനി ആശിക്കാനൊന്നുമില്ല. സീതയെ അപഹരിച്ചതിനുള്ള ശിക്ഷ അനിവാര്യമായിത്തീര്ന്നിരിക്കുന്നു. അപ്പോഴേക്കും തത്ത്വബോധം ജനിക്കുന്നു. എല്ലാം അറിയുന്നവനും അറിയുന്നതിന് എതിരുമാത്രം പ്രവര്ത്തിക്കുന്നവനുമായ രാവണന് മണ്ഡോദരിക്ക് ഉപദേശം നല്കുന്നു. അഥവാ സമാധാനിപ്പിക്കുന്നു.
”ഹേ നാഥേ, സുഖദുഃഖങ്ങളൊക്കെ ദൈവാധീനമാണ്. ജനിച്ചാല് മരിക്കുന്നതുവരെ കല്പിച്ചതെല്ലാം അനുഭവിച്ചേ മതിയാകൂ. അതിലൊന്നാണ് ഇപ്പോള് സംഭവിച്ചത്. നശ്വരമായ ശരീരാദികളില് നാം വിശ്വസിക്കുന്നത് അജ്ഞാനം നിമിത്തമാണ്. ദേഹം ഉള്ളതുകൊണ്ട് പുത്രകളത്രാദിസംബന്ധമുണ്ടാകുന്നു.
ആത്മാവിന് സംസാരമുണ്ടാകുന്നത് അജ്ഞാനം നിമിത്തവും. സകല ജന്തുക്കള്ക്കും ഉണ്ടാകുന്ന ശോകം, ഭയം, ക്രോധം മുതലായതൊക്കെയും അജ്ഞാനജന്യം തന്നെ. അതുകൊണ്ട് നീ അജ്ഞാനം വെടിയുക. ആത്മാവ് ജ്ഞാനസ്വരൂപനും പരനും അദ്വയനും ആനന്ദപൂര്ണസ്വരൂപനും അലേപകനുമാണ്.
ആത്മാവിന് മറ്റൊന്നിനോടും ചേര്ച്ചയോ വിയോഗമോ ഇല്ല. അതിനാല് ആത്മാവിനെ ജ്ഞാനംകൊണ്ടറിഞ്ഞ് നീ ശോകം വെടിയുക. ഞാനിപ്പോള് പോയി രാമലക്ഷ്മണന്മാരെയും വാനരന്മാരെയും കൊന്നുവരാം. ഇല്ലെങ്കില് രാമസായകമേറ്റ് മുക്തിപ്രാപിക്കും. ഞാന് മരിച്ചാലുടന് നീ സീതയെ കൊന്നുകളയണം.
എന്നിട്ട് നീ എന്റെ ചിതയില് ചാടി സതിയനുഷ്ഠിക്കണം. എന്നാല് നിനക്കും മോക്ഷം കിട്ടും. (നോക്കണേ തത്ത്വജ്ഞാനം വിളമ്പിയ രാവണന്റെ മനസ്സിലിരുപ്പ്. താന് ചത്താലും സീതയെ രാമനു കിട്ടരുത്. താന് മരിച്ചാല് പിന്നെ മണ്ഡോദരി ജീവിച്ചിരിക്കുകയുമരുത്.
