നമുക്കൊരു സംസ്കൃതിയുണ്ട്, ഒരു പാരമ്പര്യമുണ്ട്. മറ്റാര്ക്കും താരതമ്യം ചെയ്യാന് സാധിക്കാത്ത തരത്തില് പക്വതയാര്ന്ന ഒരു വംശപരമ്പര നമുക്കുണ്ട്. ചിന്തയില്നിന്നല്ല, ആന്തരികമായ സാക്ഷാത്കാരത്തില് നിന്നാണ് ആ പക്വത വരുന്നത് എന്നുള്ളതാണ് അതിനു നിദാനം. ജീവിതത്തെ ആന്തരികതയില്നിന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതും, ബാഹ്യമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ടു കാര്യങ്ങളാണ്. അവയെ താരതമ്യം ചെയ്യാന് ഒരിക്കലും പറ്റില്ല. അതിനെ സംബന്ധിച്ച് എത്രമാത്രം നിങ്ങള് ചിന്തിക്കുന്നുവെന്നതിനോ അതിനെ സംബന്ധിച്ച് എത്രമാത്രം സിദ്ധാന്തങ്ങള് ആവിഷ്കരിക്കുന്നുവെന്നതിനോ ഒരു സാംഗത്യവുമില്ല. ഭാരതത്തില് തത്ത്വചിന്ത ഒരിക്കലും ‘തത്ത്വം’ ആയിരുന്നില്ല, ദര്ശനം എന്നാണത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ദര്ശനം എന്നാല് ഉള്കാഴ്ച. എന്തിനേയും നോക്കിക്കാണുക, അത്രമാത്രം. അതാണ് തത്ത്വമറിയാനുള്ള ഒരേ ഒരു മാര്ഗം.
ഉള്കാഴ്ചകൊണ്ടുമാത്രമേ നിങ്ങള്ക്കതിനെ അറിയാന് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. അതിനാലാണ് ദര്ശനമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തകളെല്ലാം തന്നെ അതിനാല് തത്ത്വങ്ങളെന്നല്ല, ദര്ശനങ്ങളെന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പണ്ഡിതന്മാരാണ് തത്ത്വങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ചത്. പണ്ഡിതന്മാര് വന്നത് പിന്നീടാണ്; സംസ്കൃതിയുടെ അതിനുമുമ്പുള്ള കാലം ശുദ്ധമായ പ്രജ്ഞയുടേതായിരുന്നു.
