ഷീ-ബോക്‌സ് പോര്‍ട്ടല്‍: വനിതകളുടെ സുരക്ഷയ്‌ക്കൊരു ഡിജിറ്റല്‍ കവചം

2047-ല്‍ ഭാരതം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നൂറാം വാര്‍ഷികം ആഘോഷിക്കാനൊരുങ്ങുമ്പോള്‍, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ ”വനിതകള്‍ നയിക്കുന്ന വികസനത്തെ”രാജ്യപുരോഗതിയുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കി മാറ്റുകയാണ്. പ്രൊഫഷണല്‍ മേഖലകളില്‍ വനിതകള്‍ക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ മുന്നേറാന്‍ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിതവും മാന്യവുമായ തൊഴിലന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്.

സുശക്തമായ നിയമ അടിത്തറ

ഈ ലക്ഷ്യസാക്ഷാത്കാരത്തിന് സുദൃഢമായ നിയമാടിത്തറയായി വര്‍ത്തിക്കുന്നത് തൊഴിലിടങ്ങളില്‍ വനിതകള്‍ക്കെതിരായ ലൈംഗിക പീഡനം (തടയല്‍, നിരോധനം, പരിഹാരം) നിയമം, 2013 (പോഷ് നിയമം) ആണ്. രാജ്യത്തുടനീളം തൊഴിലെടുക്കുന്ന വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും പരാതികള്‍ ഫലപ്രദമായി പരിഹരിക്കുന്നതിനും ഈ നിയമം ശക്തമായ ചട്ടക്കൂട് നല്‍കുന്നു.

ഷീ-ബോക്‌സ്: ഡിജിറ്റല്‍ വിപ്ലവം

വനിതാ-ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം 2017-ല്‍ ആരംഭിച്ച ഷീ-ബോക്‌സ് പോര്‍ട്ടല്‍, സ്ത്രീസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു കരുത്തുറ്റ ഡിജിറ്റല്‍ സംവിധാനമായി വളര്‍ന്നു. 2024 ആഗസ്ത് 29-ന് സാങ്കേതിക നവീകരണങ്ങളോടെ ഇതിന്റെ പുതിയ പതിപ്പ് പുനരാരംഭിച്ചു. ഇതിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകള്‍ താഴെ പറയുന്നു.

സുതാര്യത: പരാതി നല്‍കല്‍ പ്രക്രിയ കൂടുതല്‍ സുതാര്യവും സുഗമവുമാക്കി.
കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനം: രാജ്യത്തെ എല്ലാ ഇന്റേണല്‍ കമ്മിറ്റികളെയും ലോക്കല്‍ കമ്മിറ്റികളെയും ഈ പോര്‍ട്ടല്‍ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു.

രഹസ്യാത്മകത: പരാതിക്കാരിയുടെ സ്വകാര്യതയും വ്യക്തിത്വവും സംരക്ഷിക്കാന്‍ കര്‍ശനമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങള്‍ ഇതിലുണ്ട്.

തല്‍സമയ നിരീക്ഷണം: പരാതിയുടെ സ്ഥിതി ഓണ്‍ലൈനായി നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള സൗകര്യം പരാതിക്കാര്‍ക്ക് ലഭ്യമാണ്.

സര്‍ക്കാര്‍, സ്വകാര്യ, സംഘടിത, അസംഘടിത മേഖലകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ എല്ലാ രംഗങ്ങളിലും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന വനിതകള്‍ക്ക് ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോം ഒരുപോലെ പ്രാപ്യമാണെന്നത് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതകളിലൊന്നാണ്. ഒരു വലിയ കോര്‍പ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനത്തിലോ, ചെറുസംരംഭത്തിലോ, കരാര്‍ അടിസ്ഥാനത്തിലോ, അനൗപചാരിക തൊഴില്‍ മേഖലയിലോ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന വനിതകള്‍ക്ക് സമാന ഡിജിറ്റല്‍ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശനം ലഭ്യമാകുന്നു. സ്ത്രീസുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള സര്‍ക്കാരിന്റെ നയം സര്‍വ്വാശ്ലേഷിയും സര്‍വ്വതോമുഖവുമാണെന്നും, പ്രത്യേകമായ ഏതെങ്കിലും വിഭാഗങ്ങളിലോ തൊഴില്‍ മേഖലയിലോ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പരിധികളിലോ അത് ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്നും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം

ഭാരതത്തില്‍ തൊഴില്‍ശക്തിയില്‍ വനിതകളുടെ പങ്കാളിത്തം അതിവേഗം ഉയരുകയാണ്.

2017-18: 23.3 ശതമാനം
2023-24: 41.7 ശതമാനം
ഈ സാഹചര്യത്തില്‍ സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകള്‍ മുതല്‍ അസംഘടിത മേഖലകളില്‍ വരെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഭയരഹിതമായി ജോലി ചെയ്യാന്‍ ഷീ-ബോക്‌സ് പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങള്‍ അനിവാര്യമാണ്.

ഷീ-ബോക്‌സിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം

പരാതി സമര്‍പ്പിക്കല്‍: ഓഫീസുകളെ നേരിട്ട് സമീപിക്കാതെ തന്നെ പോര്‍ട്ടലിലൂടെ പരാതി നല്‍കാം.

സ്വയമേവയുള്ള കൈമാറ്റം: പരാതികള്‍ ജോലിസ്ഥലത്തെ ഇന്റേണല്‍ കമ്മിറ്റിക്കോ അതത് ജില്ലയിലെ ലോക്കല്‍ കമ്മിറ്റിക്കോ നേരിട്ട് കൈമാറുന്നു.

സമയബന്ധിത നടപടി: 90 ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ അന്വേഷണം പൂര്‍ത്തിയാക്കണമെന്ന് നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഉറപ്പാക്കാന്‍ ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഇമെയിലുകളും അലേര്‍ട്ടുകളും മന്ത്രാലയം നല്‍കുന്നു.

നോഡല്‍ ഓഫീസര്‍മാര്‍: പരാതിക്കാരിയും കമ്മിറ്റികളും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കാന്‍ ഓരോ തൊഴിലിടങ്ങളിലും നോഡല്‍ ഓഫീസര്‍മാരുടെ സേവനമുണ്ട്.

വിശാലമായ ശാക്തീകരണ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍

സ്ത്രീസുരക്ഷ കേവലം നിയമങ്ങളില്‍ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ‘നാരി ശക്തി’ ഭയങ്ങളില്‍ നിന്ന് മോചിതമായി ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ മുന്നേറുന്ന ഒരന്തരീക്ഷമാണ് സര്‍ക്കാര്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.നിയമനിര്‍മ്മാണ ഉദ്ദേശ്യത്തിനും പ്രായോഗിക നിര്‍വ്വഹണത്തിനും മധ്യേയുള്ള വിടവ് നികത്തുന്ന പാലമാണ് ഷീ-ബോക്‌സ് പോര്‍ട്ടല്‍. 2047-ഓടെ വികസിതവും സമത്വപൂര്‍ണ്ണവുമായ ഭാരതം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതില്‍ ഇത്തരം സമഗ്രമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങള്‍ നിര്‍ണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കും.