ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണയോടെ, താലിബാൻ കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിമറിച്ചു , പാകിസ്ഥാനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ചു ; സാമ്പത്തിക ഇടിവിൽ ഞെട്ടി ഷഹബാസ്

കാബൂൾ: വ്യാപാരത്തിനായി പാകിസ്ഥാനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറച്ച് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ. അതിർത്തി അടച്ചുകൊണ്ട് പാകിസ്ഥാൻ പലതവണ ബ്ലാക്ക്മെയിൽ ചെയ്തതാണ് താലിബാൻ പാകിസ്ഥാനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്‌ക്കാൻ പ്രധാന കാരണം. ഇപ്പോൾ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം ഗണ്യമായി കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ഔദ്യോഗിക വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 40 ശതമാനം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന തോർഖാം, ചാമൻ പോലുള്ള പ്രധാന അതിർത്തി ക്രോസിംഗുകൾ 2024 അവസാനം മുതൽ 2025 വരെ പലപ്പോഴായി അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണുള്ളത്.

പാകിസ്ഥാൻ ഇടയ്‌ക്കിടെ ആഴ്ചകളോളം അതിർത്തി അടച്ചിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത് പച്ചക്കറികളിലും മറ്റ് പെട്ടെന്ന് കേടുവരുന്ന സാധനങ്ങളിലും ഗണ്യമായ നഷ്ടമുണ്ടാക്കി. അഫ്ഗാൻ ഉണക്കപ്പഴ വ്യാപാരികൾക്ക് പ്രതിമാസം ഏകദേശം 200 മില്യൺ ഡോളർ നഷ്ടമായിയെന്നാണ് കണക്ക്. കൂടാതെ, എണ്ണ, ഗോതമ്പ്, മരുന്ന് എന്നിവ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് കാര്യമായ കാലതാമസം നേരിട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ നിർമ്മിച്ച ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖം വഴി താലിബാൻ ഇപ്പോൾ വ്യാപാരം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പാകിസ്ഥാന് സ്വാധീനമില്ലാത്ത കൂടുതൽ കരുത്തുറ്റതും ബഹുധ്രുവ വ്യാപാര ശൃംഖല കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇന്ത്യയുമായുള്ള പുതിയ വ്യോമ ബന്ധങ്ങൾ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, കസാക്കിസ്ഥാൻ എന്നിവയുമായുള്ള കര ബന്ധങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റ് റൂട്ടുകൾക്ക് താലിബാൻ മുൻഗണന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 2025 ഒക്ടോബറിലെ ഏറ്റുമുട്ടലുകളെത്തുടർന്ന് പാകിസ്ഥാൻ രണ്ട് അതിർത്തി ക്രോസിംഗുകളും അനിശ്ചിതമായി അടച്ചു, ഇത് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം 3 ബില്യൺ ഡോളറിൻ നിന്ന് 1 ബില്യൺ ഡോളറിൽ താഴെയായി.

എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖമാണ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ഇപ്പോൾ വ്യാപാരത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 2018 മുതൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഈ തുറമുഖം, പാകിസ്ഥാനെ മറികടന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് ഇന്ത്യൻ വിപണികളിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. 2022 മുതൽ 1.5 ദശലക്ഷം ടൺ ഇന്ത്യൻ ഗോതമ്പും പയർവർഗ്ഗങ്ങളും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് കയറ്റി അയച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം അഫ്ഗാൻ മാതളനാരങ്ങയും ഉണക്കമുന്തിരിയും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിൽ എത്തുന്നുണ്ട്.

താലിബാൻ പാകിസ്ഥാന് വലിയ തിരിച്ചടി നൽകി

2025 നവംബറിലെ ഇന്ത്യൻ സന്ദർശന വേളയിൽ, വിസ ഇളവ്, വിമാന ചരക്ക് ചാർജ് കുറയ്‌ക്കൽ, പുതിയ ചരക്ക് വിമാനങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കരാറുകൾ അഫ്ഗാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുന്നോട്ട് വച്ചു. അതേസമയം, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, കസാക്കിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ വടക്കൻ റൂട്ടുകളിലൂടെയും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് വ്യാപാരം വർദ്ധിച്ചു.

ഹൈരാതൻ റെയിൽ ടെർമിനൽ, ടെർമെസ് പാലം എന്നിവ വഴി ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനുമായുള്ള അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ വ്യാപാരം 1.1 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തി. 2025 ൽ 2 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്താനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.