കശ്മീർ : ജമ്മു കശ്മീരിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലകളിലൊന്നായ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബാരാമുള്ള പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ വനങ്ങൾക്കും മഞ്ഞുമൂടിയ മലനിരകൾക്കും ശാന്തമായ സൗന്ദര്യത്തിനും പേരുകേട്ടതാണ്. അതിർത്തി പ്രദേശമായതിനാൽ തീവ്രവാദ സംഘട്ടനങ്ങളിൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനും കഠിനമായ സൈനിക പരിശോധനയ്‌ക്കും ഉഗ്രമായ തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ജില്ല സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും ആർട്ടിക്കിൾ 370 റദ്ദാക്കിയതിന് ശേഷം കഴിഞ്ഞ ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ജില്ലയിലെ ഏക വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ ഗുൽമാർഗ് മറ്റ് നിരവധി ചുവടുവയ്‌പുകളിലൂടെ അതിവേഗം നേട്ടം കൈവരിച്ചുവരികയാണ്. ഇവിടുത്തെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിലെ വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളായ അലൈപത്രി തടാകം, ബൂട്ടപത്രി, ഉറിയിലെ കമാൻ അമൻ സേതു പോസ്റ്റ്, ബംഗസ് തുടങ്ങിയിടങ്ങളിൽ സഞ്ചാരികളുടെ ഒഴുക്ക് കാണാനിടയാകും.
അതേ സമയം ഹിന്ദു തീർത്ഥാടകർക്ക് ഏറെ ഭക്തി നിർഭരമായ അനുഭവം നൽകുന്ന ഒരിടമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് ബാരാമുള്ള പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ശൈലപുത്രി ക്ഷേത്രം (‘ഷൈൽ’ എന്നർത്ഥം പാറ- കാരണം ദേവി ഈ പാറയിൽ നിന്ന് സ്വയമേവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു). ബാരാമുള്ളയിലെ പ്രധാന പട്ടണത്തിന്റെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശ്രീനഗർ മുസാഫറാബാദ് റോഡിൽ ഝലം നദിയുടെ തീരത്തിന് സമീപമാണ് ക്ഷേത്രം.
സനാതൻ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഒമ്പത് ദുർഗ്ഗാദേവി പ്രകടനങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് ഹിന്ദു ദേവതകളുടെ ശക്തി ആരാധനയിൽ പെടുന്നു. ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട പാറയുടെ അടിത്തറയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നിർമ്മിച്ചത്. ശൈലപുത്രി ദേവി ക്ഷേത്രത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു വലിയ ശക്തി പർവ്വതമുണ്ട്. അത് ഒരു വശത്ത് നിന്ന് കാവൽ നിൽക്കുന്ന ബൈരവ്ബാൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉറി താഴ്വരയിലേക്കുള്ള കവാടം കൂടിയാണ് ഈ സ്ഥലം.
ഈ തീരത്ത് ഒരു സ്ഥാൻ (സ്വാഭാവികമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ദേവാലയം) നിലനിന്നിരുന്നതായി പ്രദേശവാസികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. ശൈൽപുത്രി ദേവി അമ്പത്തിരണ്ട് പാറകളിൽ നിന്ന് അഗ്നിജ്വാലകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നും അത് കെടുത്തി നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്നും അതിനാൽ ഈ നദിയിലെ വെള്ളം അതിനെ വലയം ചെയ്ത് ഈ സ്ഥലത്തെ സതിസർ ആക്കി മാറ്റിയെന്നും പ്രദേശവാസികൾ പറയുന്നു.
പണ്ഡിറ്റുകൾ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച് ക്ഷേത്രം ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്നുവെന്നാണ്. എന്നിരുന്നാലും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആധുനിക ഘടന അടുത്തിടെ 2016 ലാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്. മണ്ണൊലിപ്പ് കാരണം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തിന് സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചതിനാൽ 1997-ൽ ആർമിയുടെ 19-ആം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷൻ ആദ്യം അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്തിയിരുന്നു.
അതേ സമയം എടുത്ത് പറയേണ്ടത് മുസ്ലീങ്ങളും ഹിന്ദുക്കളും ഈ പട്ടണത്തിൽ എപ്പോഴും സാമുദായിക സൗഹാർദ്ദത്തോടെയാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. ശൈലപുത്രി ക്ഷേത്രം തീവ്രവാദ കാലത്ത് ഒരു ആക്രമണത്തിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടില്ലെന്നും പ്രദേശവാസികൾ പറയുന്നു. ക്ഷേത്ര സനാതനധർമ്മ സഭയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്.
ദിവസേന നൂറുകണക്കിന് ഭക്തർ ദേവിയിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹം വാങ്ങാൻ ഒത്തുകൂടുന്നുണ്ട്. ശൈലപുത്രി ദേവി തീരത്തെ സ്ഥലത്തെ ശ്രീ മാതാ വൈഷ്ണോവ് ദേവിക്ക് തുല്യമായി കണക്കാക്കാം, കാരണം ഇത് ദുർഗ്ഗാ മാതാവിന്റെ ഒമ്പത് പ്രകടനങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതാണെന്നാണ് പ്രാദേശിക പണ്ഡിറ്റുകൾ പറയുന്നത്. എന്നാൽ പ്രധാന മതപരമായ സ്ഥലം വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് സർക്കാർ നടപടികൾ കൈക്കൊള്ളണമെന്നാണ് പ്രദേശവാസികൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
