കന്നിമാസത്തിലെ കറുത്തവാവു കഴിഞ്ഞു ശുക്ലപക്ഷ പ്രഥമ മുതല് ഒന്പതുദിവസങ്ങളാണ് കേരളത്തില് നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നത്. അമാവാസി മുതല് തന്നെ വ്രതമാരംഭിക്കുന്നു. അന്ന് പകല് ഒരുനേരം മാത്രം ഭക്ഷണം. തുടര്ന്നുള്ള ദിവസങ്ങളില് ഗൃഹത്തില് ശുദ്ധമായ ഒരു സ്ഥാനത്തുവച്ച് ഉത്തമ പുരോഹിതന്മാരെക്കൊണ്ട് ദേവീപൂജ നടത്തിക്കുന്നു. രണ്ടുമുതല് പത്തുവരെ വയസ്സുള്ള കന്യകകളെ കുമാരി, ത്രിമൂര്ത്തി, കല്യാണി, രോഹിണി, കാളി, ചണ്ഡിക, ശാംഭവി, ദുര്ഗ്ഗ, സുഭദ്ര എന്നീ ക്രമത്തില് സങ്കല്പിച്ച് പൂജിക്കുന്ന പതിവ് ഉത്തരേന്ത്യയിലുണ്ട്.
ദുര്ഗ്ഗ എന്ന രൂപത്തില് ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാര്ക്കു പ്രത്യക്ഷയായ ദിനമാണ് ദുര്ഗ്ഗാഷ്ടമി. ദുര്ഗ്ഗന് എന്ന അസുരനെ ദേവി വധിച്ചത് വിജയദശമി ദിനത്തിലാണ്.
നവരാത്രികളില് ആദ്യത്തെ മൂന്നുദിവസം കാളിയായും അടുത്ത മൂന്നുദിവസം ലക്ഷ്മിയായും അവസാന മൂന്നുദിവസം സരസ്വതിയായും ആരാധിക്കുന്നു. കേരളത്തില് പ്രധാനമായും അവസാന മൂന്നുദിവസങ്ങളിലെ സരസ്വതീപൂജ മാത്രമാണ് പതിവുള്ളത്. ദുര്ഗ്ഗാഷ്ടമിദിവസം ഗ്രന്ഥങ്ങള്, ആയുധങ്ങള് തുടങ്ങിയവ പൂജയ്ക്കു വയ്ക്കുന്നു. വിജയദശമി ദിവസമാണ് പൂജയെടുക്കുന്നത്.
നവരാത്രി ദിവസങ്ങളില് ബാഹ്യവും ആഭ്യന്തരവുമായ പരിശുദ്ധി പാലിച്ചുകൊണ്ട് ദേവീസ്തുതികള് കീര്ത്തനം ചെയ്യുക, ദേവീപൂജ നടത്തുക ആദിയായവ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് ഭൗതികവും ആത്മീയവുമായ ശ്രേയസ്സിന് ഉത്തമമാണ്. ചന്ദ്രദശ, ചൊവ്വാദശ, ശുക്രദശ എന്നിവയുള്ളവര് നവരാത്രി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത് ഉത്തമം.
