ശ്രീസ്കന്ദപുരാണത്തില്അഞ്ചാംഅദ്ധ്യായത്തില് വൈശാഖമാസ മാഹാത്മ്യത്തെപറ്റി ഇങ്ങനെ പറയുന്നു
ഭക്തോത്തമനായ അംബരീഷ മഹാരാജാവിന്റെ ചോദ്യത്തിനുത്തരമായി ശ്രീനാരദ മഹര്ഷിയാണ് വൈശാഖമാസ മാഹാത്മ്യം വര്ണിക്കുന്നത്.
”വൈശാഖഃ സര്വധര്മ്മേഭ്യഃ
തപോധര്മ്മേഭ്യ ഏവ ച
കഥം സ സര്വമാസേഭ്യോ
ദാനേഭ്യോപ്യധികോ ഭവേത്
തദ് വക്ഷ്യാമി മഹാപ്രാജ്ഞ
ശൃണു ചൈകമനാഭവ (ശ്ലോകം 1-2)
(= വൈശാഖ മാസത്തിലെ ധര്മം എല്ലാ ധര്മങ്ങളെക്കാളും തപസ്സിനെക്കാളും ദാനങ്ങളെക്കാളും എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠമായി എന്നും വൈശാഖ മാസം എങ്ങനെ എല്ലാ മാസങ്ങളെക്കാളും ഉത്കൃഷ്ടമായി എന്നും ഞാന് പറയാം. മനസ്സുവെച്ച് കേട്ടോളൂ! നീ ബുദ്ധിമാനാണല്ലോ).
കല്പാന്ത കാലത്തെ പ്രളയജലത്തില് ആദിശേഷനാകുന്ന കിടക്കയില് യോഗനിദ്ര ചെയ്യുന്ന വിഷ്ണുഭഗവാന് പ്രളയത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് സൃഷ്ടി തുടങ്ങാന് ആഗ്രഹിച്ചു.
നാഭികമലത്തില്നിന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെയും പിന്നീട് വിരാട്പുരുഷനേയും പതിന്നാലു ലോകങ്ങളെയും വിഭിന്ന കര്മാശയങ്ങളും വാസനകളുമുള്ള നാനാതരം ജീവജാലങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. പ്രകൃതിയെയും ത്രിഗുണങ്ങളെയും വര്ണാശ്രമ വിഭാഗങ്ങളെയും ധര്മമര്യാദകളെയും വേദപുരാണേതിഹാസങ്ങളെയും ആവിര്ഭവിപ്പിച്ചു. എല്ലാ ജനങ്ങളും വര്ണാശ്രമ വിഭാഗ നിയമങ്ങള് അനുസരിച്ച്തന്നെ ജീവിക്കുകയും ശ്രീ വിഷ്ണുഭഗവാനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാന് വേണ്ടി വൈശാഖമാസ ധര്മങ്ങള് അനുഷ്ഠിക്കാനും തുടങ്ങി.
വിഷ്ണുഭഗവാന് എല്ലാ ജനങ്ങളുടെയും ഹൃദയത്തില് ശോഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവരെ നേരിട്ട് കണ്ട്, അവരുടെ ധര്മാനുഷ്ഠാനം നേരില് കണ്ട് സന്തോഷിക്കണമെന്ന് ഭഗവാന് ആഗ്രഹം തോന്നി. ഏതുകാലത്താണ് അവരുടെ ആവാസസ്ഥാനങ്ങളില്-ഗൃഹങ്ങളില്-ചെല്ലേണ്ടതെന്ന് ചിന്തിച്ചു. വര്ഷകാലത്ത് പോകാമെന്ന് വെച്ചാല്, എല്ലായിടത്തും മഴ പെയ്ത് ചെളി നിറഞ്ഞ് വിഷമിക്കുന്ന ജനങ്ങള്ക്ക് വേണ്ടവിധം ധര്മം അനുഷ്ഠിക്കാന് കഴിയില്ല. അവരെ കണ്ടാല് എനിക്ക് സന്തോഷമില്ല, കോപമാണ് വരിക. അതുകൊണ്ട് ആ കാലത്ത് ഞാന് അവരെ കാണാന് പോകുന്നില്ല.
ശരത്കാലത്ത് അവരെ കാണാന് ഞാന് പോയാല്, അതു കൃഷി ആരംഭിക്കുന്ന കാലമാണല്ലോ. പാടം ഉഴുക, വിത്ത് പാവുക മുതലായ കൃഷി പ്രവൃത്തിയില് മുഴുകി കഴിയുന്നവര്ക്ക് ധര്മാനുഷ്ഠാനം യഥാവിധി ചെയ്യാന് സാധിക്കുകയില്ല. അവരെ കണ്ടാല് എനിക്ക് പ്രസാദമല്ല ദ്വേഷമാണ് വരിക. തണുപ്പുകാലത്ത് അവരെ കാണാന് ചെല്ലാമെന്ന് വെച്ചാല്, തണുപ്പുകൊണ്ട് രാവിലെ ഉണര്ന്ന് എഴുന്നേല്ക്കുന്നതിന് പോലും അവര്ക്ക് മടിയായിരിക്കും. സൂര്യോദയത്തില് ഉറങ്ങുന്നവരെ കണ്ടാല് എനിക്ക് ക്രോധം വരും.
ശിശിരകാലത്തും തണുപ്പുതന്നെ. സസ്യങ്ങളില് ഫലങ്ങള് മൂത്തുപഴുത്ത് നില്ക്കുന്നുണ്ടാവും. അവ സമാഹരിക്കുക എന്ന പ്രവൃത്തിയില് വ്യാപൃതരായ അവര്ക്ക് -എന്റെ പ്രജകള്ക്ക് രാവിലെ കുളിക്കാനും മറ്റും വിഷമമാകയാല് ധര്മലോപവും കര്മലോപവും വരും. ആ സമയത്തും എനിക്ക് അവരെ കാണാന് പറ്റാതെ വരും.
വസന്തകാലമാണ് ഏറ്റവും ഉചിതമായ സമയം, ആ കാലത്ത് ഒരാപത്തും വരാനില്ല. രാവിലെ കുളിക്കാനും ദ്രവ്യങ്ങള് ദാനം ചെയ്യാനും യാഗം ചെയ്യാനും പൂജ ചെയ്യാനും പറ്റിയ കാലമാണ് വസന്ത ഋതു- മാത്രമല്ല, ലൗകികഭോഗം അനുഭവിക്കാനും ഈ കാലം തന്നെ നല്ലത്. പ്രയാസം കൂടാതെ തന്നെ ദ്രവ്യങ്ങള് സമ്പാദിക്കാന് അവര്ക്ക് കഴിയും. നിര്ധനരായ ആളുകള്ക്ക് ദ്രവ്യങ്ങള് ദാനം ചെയ്യാനും കഴിയും.
എന്റെ ഭക്തരായ ജനങ്ങള് പത്രങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും ഫലങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മാലകളും താംബൂലങ്ങളും (വെറ്റില) കളഭം മുതലായവയും മറ്റുള്ളവര്ക്ക് ദാനം ചെയ്ത് സന്തോഷിപ്പിക്കും. അപ്പോള് എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ടാകും.
ശ്രീ വിഷ്ണുഭഗവാന് ലക്ഷ്മീ ദേവിയോടുകൂടി ഭൂമിയില് എല്ലായിടത്തും യാത്ര ചെയ്യാന് പുറപ്പെട്ടു. ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും വനങ്ങളും പര്വതങ്ങളും അവിടെയെല്ലാം താമസിച്ച് ദാനധര്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരെയും ഭഗവാന് ലക്ഷ്മീ ദേവിക്ക് കാട്ടിക്കൊടുത്തു. ദേവന്മാരും മഹര്ഷിമാരും യക്ഷഗന്ധര്വന്മാരും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഭഗവാനെ എതിരേറ്റു.
വൈശാഖമാസം ഉള്പ്പെടുന്ന മീനം മേടം മാസങ്ങളില് ഇങ്ങനെ ഭഗവാന് ധര്മിഷ്ഠരായ ജനങ്ങളെക്കൊണ്ട് സന്തോഷിക്കുകയും അനുഗ്രഹിക്കുകയും ധര്മം അനുഷ്ഠിക്കാത്തവര്ക്ക് ആയുസ്സ് നല്കാതെയും ധനധാന്യങ്ങള് നശിപ്പിച്ചും എഴുന്നള്ളുന്നു. മറ്റു മാസങ്ങളിലെ ധര്മലോപവും കര്മത്തിലെ ന്യൂനതയും ഭഗവാന് സഹിക്കും. വൈശാഖമാസത്തിലെ ധര്മം ചെയ്യാതിരിക്കുന്നത് ഭഗവാന് പൊറുക്കുകയില്ല. ഇതാണ് സ്കന്ദ പുരാണത്തിലെ ഈ ആഖ്യായികയില്നിന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
-കാനപ്രം
