”പ്രജഹാതിയദഭാകാമാന്” എന്നു തുടങ്ങിയ നാലു ശ്ലോങ്ങള്കൊണ്ട് വിവരിച്ച സ്ഥിത പ്രജ്ഞ ലക്ഷണംഭഗവാന് സംഗ്രഹിച്ചു പറയുകയാണ്.
കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിലെ കര്മ്മഫലങ്ങള് അനുഭവിക്കാന് വേണ്ടി വീണ്ടും വീണ്ടും ഭവിക്കുന്നതുകൊണ്ട്-ജനിക്കുന്നതുകൊണ്ട് – എല്ലാപ്രാണികളേയും -ആദ്ധ്യാത്മിക ഗ്രന്ഥങ്ങളില് ”ഭൂതാനി” -എന്ന് ഭൂതങ്ങള് എന്നു പറയുന്നതായിക്കാണാം. മനുഷ്യരുള്പ്പെടെ എല്ലാപ്രാണികളും രാത്രി നന്നായി ഉറങ്ങുന്നു. ആ ആര്ത്ഥത്തിലാണ് രാത്രിക്കു ”നിശ” എന്ന പേര് വന്നു ചേര്ന്നതെന്ന് ”നിരുക്തി” പറയുന്നു.
”നിതരാം ശേരതേ യസ്യാം സാ നിശാ” ( എല്ലാവരും നന്നായി ഉറങ്ങുന്നത് രാത്രിയിലാകയാല് ‘നിശ’ എന്നര്ത്ഥം) രാത്രിയില് നമുക്ക് ഒരു ഭൗതിക പദാര്ത്ഥവും കാണാനോ എന്തെങ്കിലും പ്രവര്ത്തിക്കാനോ കഴിയില്ലല്ലോ അതുകൊണ്ട് നാം രാത്രിയില് ഉറങ്ങുന്നു. പകല് നാം ഭൗതിക പദാര്ത്ഥങ്ങളെ കാണുന്നു; അവ ലഭിക്കാന് വേണ്ടി പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. പക്ഷേ ലക്ഷ്യം നേടുന്നില്ല. കാരണം ആത്മീയ തലത്തില് നാം രാത്രിയിലാണ്, ഇരുട്ടിലാണ് നാം പ്രവര്ത്തനം നടത്തുന്നത്, അവിദ്യയാകുന്ന ഇരുട്ടില് ഇരുട്ടത്ത് സ്വന്തം മുറിയില് നടക്കുമ്പോള് കസേര മേശ മുതലായ പദാര്ത്ഥങ്ങളില് തട്ടി വീണേക്കാം. കാലോ കൈയോ ഒടിഞ്ഞു പോയേക്കാം.
സ്ഥിത പ്രജ്ഞനായ ഭക്തനാവട്ടേ ഭഗവത്സ്വരൂപം കണ്ട് ആനന്ദിക്കാന് വേണ്ടി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനുവേണ്ട് ഭഗവത് സ്വരൂപധ്യാനം, ഭഗവത് കഥാ നാമ ശ്രവണ കീര്ത്തനാദികള് ചെയ്യുന്നു. അതിന് ഏറ്റവും യോജിച്ച സമയം രാത്രിയാണ്. ഭൗതിക പ്രവര്ത്തനങ്ങളും ബഹളങ്ങളും നാട്ടില് മിക്കവാറും ഒതുങ്ങുന്നു; മനസ്സിന് വേഗം ഏകാഗ്രതകിട്ടുന്നു.
വിദ്യാദീപം പ്രകാശിക്കുന്നു. രാത്രിയുടെ ‘നിശ’ – എന്ന പേരിന് മറ്റൊരര്ത്ഥം കൂടിയുണ്ട്. – ”നിതരാം ശം സുഖം യസ്യാം” ( പൂര്ണ്ണമായ സുഖം തരുന്ന സമയം) പരമ ഭക്തന് ഭഗവാന്റെ സൗന്ദര്യ പൂര്ണ്ണമായ രൂപം ധ്യാനിച്ചും, നാമവും, കഥകളും പാടിയും ആനന്ദാമൃതത്തില് മുങ്ങി ചിലപ്പോള് ഇരിക്കുന്നു; ചിലപ്പോള് കിടക്കുന്നു; അപ്പോള് നമുക്കുതോന്നും അയാള് ഉറങ്ങു കയാണെന്ന് പക്ഷേ അല്ല.
മനസ്സില് കൃഷ്ണാവബോധം നിറഞ്ഞു നില്ക്കുകയാണ്. ”പശ്യതോ മുനേ” എന്നു പറഞ്ഞത് അതുകൊണ്ടാണ്. ആ സ്ഥിതപ്രജ്ഞന് മോക്ഷം പോലുംവേണ്ട. ആ അവസ്ഥയിവല് എത്തിച്ചേര്ന്ന തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛന് ഇതാ പാടുന്നു.-
”പര, പര,പര, പരമ പാഹിമാം
പരമാന്ദമെന്നതേ പറയാവൂ!”
മേല്പ്പൂത്തൂരിന്റെ വാതരോഗം മാറാന് വേണ്ടി ചികിത്സ മീന് തൊട്ടു കൂട്ടാന് – നിശ്ചയിച്ചതും ഈ ഭഗവദീയാനന്ദാവസ്ഥയില് തന്നെ!
(തുടരും)
