ദ്വൈത മതസ്ഥാപകനായ മാധ്വാചാര്യര് 1197 കര്ണാടകയിലെ ഉഡുപ്പിയിലുള്ള ഒരു ഗ്രാമത്തില് ജനിച്ചു. ദേവവതി-മദ്ധ്യാഗേഹഭട്ടന് ദമ്പതികളുടെ മകനായി പിറന്നു. നിരവധി പ്രാര്ത്ഥനയാലാണ് വാസുദേവന് എന്ന ഉണ്ണിപിറന്നത്. കുടിപള്ളിക്കൂടത്തില് വച്ചുതന്നെ അതിബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് വേദേതിഹാസങ്ങള് സ്വപ്രയത്നത്താല് കരസ്ഥമാക്കി. 15-ാം വയസ്സില് സന്യസിക്കാന് ശ്രമിച്ചു. പിതൃക്രിയകള് നടത്താന് ആളില്ലാതെ വരുമെന്ന കാരണത്താല് സന്യാസിയാവുവാന് മാതാപിതാക്കള് സമ്മതിച്ചില്ല. എന്നാല് എനിക്ക് താമസിയാതെ ഒരനുജന് പിറക്കുമെന്ന് വാസുദേവന് അവരെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി. അതുപോലെ ഒരു ഉണ്ണികൂടി മാതാപിതാക്കള്ക്ക് ദൈവം നല്കിയതിനാല് വൈകാതെ വാസുദേവന് സന്യാസിയാവുകയായിരുന്നു.
അച്യുത പ്രേക്ഷന് എന്ന ഗുരുവിനു കീഴില് മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചു. അതോടെ വാസുദേവന് പൂര്ണപ്രജ്ഞന് എന്ന നാമം സ്വീകരിച്ചു. അച്യുതപ്രേക്ഷന് മഠത്തിന്റെ അധിപനായിത്തീര്ന്നപ്പോള് ആനന്ദതീര്ത്ഥനായി. അച്യുതപ്രേക്ഷന്റെ പ്രസ്ഥാനം അദ്വൈതമായിരുന്നു. ആനന്ദതീര്ത്ഥന് പിന്നീട് ദ്വൈതവാദിയായിത്തീര്ന്നു. അതായത് ജീവാത്മാവും പരമാത്മാവും ഭിന്നമാണെന്ന വാദം. ഭിന്നമായ ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ പേരില് ഗുരുവും ശിഷ്യനും വാദപ്രതിവാദം പതിവായിരുന്നു. വിഷ്ണു അല്ലെങ്കില് ഹരി സര്വോത്തമവും വായു ജീവോത്തമവും ആണെന്നായിരുന്നു പൂര്ണപ്രജ്ഞന്റെ സിദ്ധാന്തം. ആനന്ദതീര്ത്ഥന്റെ വാദമുഖങ്ങളിലുള്ള യുക്തിവൈഭവം ഗുരുവിന് സമ്മതിക്കേണ്ടിവന്നു. പിന്നീട് മാധ്വാചാര്യര് എന്ന നാമം സ്വീകരിച്ച് ദേശാടനത്തിനിറങ്ങി.
തെക്കേ ഇന്ത്യയില് സഞ്ചരിച്ച കൂട്ടത്തില് സ്വാമിജി തിരുവിതാംകൂറില് വന്നുവത്രേ. ശങ്കരാചാര്യ പക്ഷക്കാരായ അദ്വൈതവാദികളെ തോല്പ്പിക്കാന് മാധ്വാചാര്യര്ക്കു കഴിഞ്ഞു. അതിനാല് തന്നെ നിരവധി ശത്രുക്കളുണ്ടായത്രേ. ഹനുമാന്റെ അല്ലെങ്കില് വായുവിന്റെ അവതാരമെന്നു കല്പ്പിക്കപ്പെട്ട മാധ്വാചാര്യരെ കായബലത്തില് പോലും ആര്ക്കും ഒതുക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഉഡുപ്പിയില് തിരിച്ചെത്തിയശേഷമാണ് ഭഗവദ് ഗീതാഭാഷ്യം രചിച്ചത്. പിന്നീട് ഹരിദ്വാരം, ശബരിനാഥം എന്നിവിടങ്ങളില് ധ്യാനനിരതനായിത്തീര്ന്നു. പണ്ഡിതന്മാരായ ശ്രീ ശോഭനഭട്ടനും നരസിംഹ ഭട്ടനും മാധ്വചാര്യരുടെ ശിഷ്യരായിത്തീര്ന്നു.
മാധ്വമത പ്രകാരം നിരവധി മഠം അന്ന് സ്ഥാപിതമായി. ഉഡുപ്പി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം. മാധ്വാചാര്യര് പണിതീര്ത്താണ്. ദേശാടനാനന്തരം നേത്രാവതീ തീരത്ത് ആശ്രമം പണിത് താമസമാക്കി. പുസ്തകരചനയില് ഏര്പ്പെട്ടശേഷം 37 ഗ്രന്ഥങ്ങള് ആകെ അദ്ദേഹം തീര്ത്തിട്ടുണ്ട്. ബ്രഹ്മസൂത്ര ഭാഷ്യവും ഉപനിഷദ് ഭാഷ്യവും അവയില് പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.
മാധ്വാചാര്യ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം യജമാനനും ഭൃത്യരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പരമാത്മാവിനും ജീവാത്മാവിനുംതമ്മിലുള്ളൂ. ജഡപദാര്ത്ഥങ്ങളും ജീവാത്മാക്കളും ഈശ്വരനില്നിന്നും ഭിന്നങ്ങളാണെന്ന് അദ്ദേഹം സിദ്ധാന്തിച്ചു.
വിഷ്ണുവിനെ ഉപാസിച്ചാല് ഈശ്വരന്റെ ഗുണവശങ്ങള് ജീവാത്മാവില് സംക്രമിക്കുമെന്നത്രേ മാധ്വന്റെ മതം. 1286 ല് മാധ്വാചാര്യര് സമാധിയായി.
