ഇസ്ലാമാബാദ്: പാക്കിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നടന്ന നിർണായക ചർച്ചകൾ ധാരണയില്ലാതെ അവസാനിച്ചു. 14 മണിക്കൂറിലേറെ നീണ്ട ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷവും പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ യാതൊരു പുരോഗതിയും ഉണ്ടായില്ല. ഇതോടെ ഇരുപക്ഷങ്ങളും നിരാശയോടെ പിരിഞ്ഞു.
അമേരിക്കൻ ഉപരാഷ്ട്രപതി ജെ.ഡി. വാൻസ് ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. ആണവായുധ വിഷയത്തിൽ ഇറാനിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ഉറപ്പുകൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും ഗൗരവമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. നിലവിൽ യാതൊരു കരാറും ഇല്ലാതെ അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധി സംഘം മടങ്ങുകയാണെന്നും വാൻസ് പറഞ്ഞു.
ഇതിന് മറുപടിയായി ഇറാൻ അധികൃതർ അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത നിബന്ധനകളാണ് ചർച്ച തകരാൻ കാരണമായതെന്ന് ആരോപിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും ആണവ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. അവരുടെ പരമാധികാരത്തെയും സുരക്ഷാ ആശങ്കകളെയും അവഗണിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായതെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ചർച്ചയുടെ പ്രധാന തടസ്സമായി മാറിയത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വിഷയമാണ്. ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ ഗതാഗത മാർഗമായ ഈ കടലിടുക്കിൽ നിയന്ത്രണം, സുരക്ഷ, സൈനിക സാന്നിധ്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം ശക്തമായി. ചർച്ചയ്ക്കിടെ അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ ഹോർമുസിൽ പ്രവേശിച്ചതായും ഇറാന്റെ ചില ബോട്ടുകൾ തകർത്തതായും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. മറുവശത്ത്, അമേരിക്കൻ കപ്പലുകൾ പിന്തിരിപ്പിച്ചതായി ഇറാൻ സർക്കാർ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഇസ്ലാമാബാദിലെ ചർച്ചയ്ക്ക് മുൻപ് പാക്കിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ് ഷെരീഫ് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികളുമായി വേർതിരിച്ചുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തി. അമേരിക്കൻ സംഘത്തെ നയിച്ചത് ജെ.ഡി. വാൻസ് ആയിരുന്നപ്പോൾ ഇറാൻ സംഘത്തെ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖിർ ഖാലിബാഫും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറഗ്ചിയും നയിച്ചു.
ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും സാങ്കേതിക തലത്തിൽ ആശയവിനിമയം തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഇറാൻ വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത ഘട്ട ചർച്ചകൾ എപ്പോൾ പുനരാരംഭിക്കുമെന്ന് വ്യക്തതയില്ല. അതേസമയം ഞായറാഴ്ചയും ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന സൂചന ഇറാൻ സർക്കാർ ടെലിവിഷൻ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതിനിടെ “എന്തു സംഭവിച്ചാലും അമേരിക്ക വിജയിക്കും” എന്ന ആത്മവിശ്വാസപ്രകടനവുമായി ഡോണൾഡ് ട്രംപ് രംഗത്തെത്തി. കരാർ ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും അമേരിക്കയുടെ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം.
മൊത്തത്തിൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് നിയന്ത്രണവും ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതോടെ ചർച്ചകൾ പ്രതീക്ഷിച്ച മുന്നേറ്റം കൈവരിക്കാതെ അവസാനിച്ചു. മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകാനുള്ള സാധ്യതയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഉയരുന്നത്.
